POPÜLASYON EKOLOJİSİ
Popülasyon, belirli bir zamanda ve alanda aynı türe ait bireylerin oluş-
turduğu topluluktur. Kızılcahamam'daki karaçam ağaçları,
Van Gölü'ndeki inci kefalleri popülasyon örnekleridir.
• Popülasyon üyeleri aynı çevrede yaşadıkları için çevresel faktörlerden
(biyotik ve abiyotik) benzer şekilde etkilenir ve kaynaklar için rekabet
ederler.
• Popülasyon ekolojisi, popülasyonların büyüklük, yoğunluk, yaş dağılı-
mı gibi özelliklerindeki değişimleri ve bu değişimlerin nedenlerini incele-
yen ekolojinin alt dalıdır.
• Popülasyon dinamiği, popülasyonun büyüklüğü, yoğunluğu, birey da-
ğılımı ve yaş dağılımını etkileyen faktörleri inceler.
• Popülasyon yoğunluğu, belirli bir zamanda birim alan ya da hacimdeki
birey sayısıdır ve bireylerin eklenmesi veya eksilmesiyle değişir.
• Yoğunluktaki değişimler, bireyler arası rekabet ve besin bulma kolaylığı/
zorluğunu etkiler.
Popülasyonun Dağılımı
Kümeli Dağılım Modeli:
En yaygın dağılım tipidir.
• Bireyler, gruplar hâlinde belirli alanlarda
bulunur.
• Gruplardaki birey sayıları ve gruplar arasın-
daki mesafeler değişir.
• Bireyler; avlanmak, savunmak, beslenmek
veya üremek için gruplar oluşturur.
• Örnekler: Bitkiler, mantarlar, denizyıldızları
ve kurtlar.
Düzenli Dağılım Modeli (Tekdüze Dağılım):
19.
GÜN
ÇÖZELİM
l. Olüm oranının artması
II. Dışa göçlerin artması
III. Salgın hastalıkların artması
Yukarıdaki durumlardan hangileri popülasyon
büyüklüğünü azaltıcı yönde etki yapar?
A) Yalnız I
D) II ve III
B) ı veli
C) ı ve III
E) l, II ve III
Ölüm oranının artması, popülasyonun birey kay-
betmesine yol açar, bu da popülasyon büyüklüğü-
nü azaltır.
Dışa göçler, bireylerin popülasyondan ayrılması
demektir, bu da popülasyon büyüklüğünü azaltır.
Salgın hastalıklar, popülasyondaki bireylerin ölü-
müne veya hastalanmasına neden olabilir, bu da
popülasyonun büyüklüğünü azaltır.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
SIRA SENDE - B
Bir araştırmacı, bir ormanlık alanda yaşayan sin-
cap popülasyonunun dağılım modelini incele-
mektedir. Gözlemler sonucunda sincapların belirli
meşe ağaçlarının yoğun olduğu bölgelerde gruplar
halinde yaşadığı, diğer alanlarda ise çok az bulun-
düğü tespit edilmiştir.
Bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi
doğrudur?
Bireyler birbirlerini doğrudan etkiler.
Zorlayıcı çevresel koşullar nedeniyle birey-
ler arasında rekabet vardır.
Örnek: Hayvanlar yaşadıkları alanı savun-
mak için düzenli dağılım gösterir.
Bazı bitkiler, çevrelerindeki bitkilerin büyü-
meşini engellemek için kimyasallar salgılar.
Bireyler birbirlerine eşit uzaklıkta bulunur,
kümeli dağılımdan daha nadir görülür.
Rastgele Dağılım Modeli:
• Bireylerin konumu diğerlerinden bağımsızdır.
• Genellikle bireyler arasında güçlü bir etkile-
şim yoktur ve çevresel koşullar sabittir.
• Örnek: Karahindiba tohumları rüzgârla taşı-
narak rastgele dağılım gösterir.
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
00 0
99
o
000
0 00
A)
B)
C)
D)
E)
Bu dağılım modeli düzenli dağılım örneğidir,
çünkü sincaplar sadece meşe ağaçlarının ol-
düğü yerlerde yaşamaktadır.
Bu dağılım modeli rastgele dağılım ömeğidir,
çünkü sincaplar ormanda serbestçe hareket
edebilmektedir.
Bu dağılım modeli kümeli dağılım örneğidir,
çünkü bireyler besin kaynaklarının bol olduğu
alanlarda yoğunlaşmıştır.
Bu düzenli dağılım modeli dağılım ömeğidir,
çünkü tüm sincaplar aynı tür canlılardır.
Sincaplar sadece üremek için kümeli dağılım
modeli gösterirler.
