Popülasyon Büyüklüğü: Belirli bir zaman diliminde popülasyondaki birey
sayısıdır. Zamanla artabilir ya da azalabilir.
Popülasyon Büyüklüğündeki Değişim:
• Doğum + iç göç Ölüm + dış göç: Popülasyon büyür.
• Doğum + iç göç Olüm + dış göç: Popülasyon dengede kalır.
• Doğum + iç göç Olüm + dış göç: Popülasyon küçülür.
Hayatta Kalma Eğrileri:
BİRLİKTE ÇÖZELİM
Aşağıdaki türlerden hangisinde Tip III hayatta
kalma eğrisine Örnek olarak gösterilebilir?
A) insan
D) Fil
B) Kartal
E) Köpek
C) Çekirge
Tip ı
Çoğu memeliler
1000
100
10
Çoğu sürüngen ve
kuşlar
çoğu
omurgasızlar
TİP III
TİP II
Yaş
z—
Tip I hayatta kalma eğrisi, ergin dönemde hayatta kalma oranı yüksek
popülasyondur. Ebeveyn bakımı ve düşük üretkenlik karakteristiktir. İlk
ve orta yaş gruplarda ölüm oranı düşük olup insan ve diğer birçok me-
meli türünde görülür.
Tip II hayatta kalma eğrisi, sabit bir ölüm oranı vardır ya da hayatta kal-
ma oranı her yaş için yaklaşık olarak aynıdır. Çoğunlukla sürüngen ve
kuşlarda görülür.
Tip III hayatta kalma eğrisi, bireylerin embriyonik döneminde hayatta
kalma oranı düşüktür. Çok sayıda yavrulama vardır. Çoğu böcek ve
omurgasızlarda görülür. Genelde ebeveyn bakımı yoktur.
Popülasyonlarda Büyüme Eğrileri:
J Eğrisi
Popülasyonlar, ideal koşullarda sınırsız
kaynaklarla üssel büyüme eğrisine göre
hızlıca yayılma potansiyeline sahiptir.
Bu üssel büyüme, uzun süre devam
edemez çünkü çevresel direnç, kay-
naklardaki değişim ve türler arası reka-
bet gibi sınırlayıcı faktörler popülasyo-
nu engeller.
Popülasyon yoğunluğu arttıkça kaynak-
lar azalır ve bu durum doğum oranlarını
düşürür, ölüm oranlarını artırır.
Birey sayısı
Zaman
Tip III hayatta kalma eğrisinde bireylerin embri-
yonik dönemde hayatta kalma oranı düşüktür ve
çok sayıda yavru üretilir. Çekirge gibi böcekler bu
kategoriye girer.
Doğru cevap (C) seçeneğidir.
SICAK BÖLGE
J tipi büyüme eğrisi genellikle yapay ola-
rak oluşturulmuş çevre direncinin olmadığı
bölgelerde veya balık, kurbağa böcek gibi
hayvanlarda mevsimsel olarak görülebilir.
SIRA SENDE - 7
Bir popülasyonun büyümesi şırasında taşıma
kapasitesine ulaşıldığında aşağıdaki durumlar-
dan hangisi gözlemlenmez?
Ayrıca, bulaşıcı hastalıklar ve avcı sayısındaki artış da popülasyonun
büyümesini engeller.
Mevsimsel değişiklikler ve toplu ölümler gibi etmenlerle birey sayısında
ani düşüşler olabilir.
Taşıma kapasitesi, belirli bir alandaki kaynakların sadece belirli bir sa-
yıda birey için yeterli olduğu büyüklüktür.
100
A)
B)
C)
D)
E)
Doğum oranlarının azalması
Ölüm oranlarının artması
Kaynakların tükenmesi
Popülasyonun sınırsız büyümeye devam et-
meşi
Tür içi rekabetin artması
