petrol kömür
nükleer
CI doğal gaz hidroelektrik
Dünya enerji gereksiniminin %80'i kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil ya-
kıtlarca; geri kalan %20'si de başta hidrolik ve nükleer enerji olmak üzere
hayvan, bitki artıkları, rüzgar ve güneş enerjisinden karşılanır.
Sanayi İnkılabından başlayarak her dönern belli bir enerji ham maddesi
Önem kazanmış ve enerji üretimine damgasını vurmuştur. Kömürün nere-
deyse rakipsiz olduğu dönemi, petrolün egemenliği takip etmiştir. Nükleer
enerji bir dönemde hakimiyet gösterirken bazı sakıncaları nedeniyle birçok
ülkede sınırlanmış, gelişen çevre bilinci İle doğal gaz da giderek artan bl-
çimde petrol ve kömürün yanında devreye girmiştir. Önümüzdeki dönem-
da İse temiz ve alternatif enerji kaynakları daha Önemli hale gelecektir.
1. Nükleer Enerji
Dünya ülkeleri artan enerji İhtiyacını karşılamak İçin 50 yıldır nükleer enerji-
yi kullanmakta 31 ülkede 437 santral ünitesi faaliyet göstermektedir.
Nükleer teknoloji, dünyanın elektrik gereksiniminin %17'sini karşılamanın
yanı sıra tıpta ve endüstride kullanılan birçok izotopun üretilmesi de
kullanılmaktadır, Bunlarla birlikte 2509 aşkın gemi ve denizaltı, nükleer
enerji İle hareket edebilmektedirler. Dünya genelinde bini aşkın ticari, aske-
ri ve araştırma amaçlı nükleer reaktör işletilrnektedlr.
Petrol kaynaklanna uzak ülkeler 1973'te petrol krizinden sonra nükleer
enerji yatırımlarına ağırlık vermeye başlamıştır. Fransa, Japonya ve Güney
Kore, bu yolla hem kendi enerji ihtiyacını karşılamış hem de sanayisine
ucuz elektrik sağlayarak ihracatta rekabet avantajl kazanmıştır.
59 ünitenin üretim yaptığı 80 milyon nüfuslu Fransa'da tüketilen elektriğin
%73'ü nükleer enerjiden temin edilmektedir. Fransa, aynı zarnanda elektrik
İhraç eden ülkelerin başında gelmektedir. Hiroşima ve Nagasaki'ye 1945'te
atılan atom bombasının yaralarını sarmaya çalışan Japonya da elektriğinin
%30' a yakınını uranyumdan elde etmektedir.
Coğrafya I -2 Konu Anlatımlı Soru Bankası
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisi günümüz ener-
ji üretiminde kullanılan doğal kaynaklar-
dan biri değildir?
A) Akarsu
B) Bor mineralleri
C) Uranyum
D) Buhargücü
E) petrol
ÇÖZÜM:
Bor mineraller/ enerji üretiminde kukmlan
doğal kaynakWdan biri değilcfr.
YANIT: B
ÖRNEK SORU:
Türkiye elektrik enerjisi üretiminde aşa-
ğ'dakl doğal kaynaklardan hangisi kul-
A) Uranyum
B) LinyR
C) Taşkömürü
D) Doğalgaz
E) Jeotermal
Türkiye'de enerji kaynağı uranyum olan
nükleer santraller bukmmaz.
YANIT: A
O CCG A
2. Alternatif Enerji Kaynaklan
Alternatif Enerji Kaynaklan
— Hidroelektrik
Yukarıdaki tabloda verilen alternatif enerji kaynaklan, bilinen fosil yakıtların
yermi bir Ölçüde tutması, üretim ve kullanım esnasında çevre dostu olması
gibi özellikleriyle önem ve değer kazanmıştır. Bugün gelişmiş veya geliş-
mekte Olan Neler, kendi Olanaktan İçinde değişik enerji kaynaklarına Ön-
celik vermektedir. Günümüzde nüüş ve sanayileşrneden kaynaklanan
enerji talebindeki hızlı artışın karşılanabilmesi İçin alternatif enerji kaynakla-
nndan yararlanma düşüncesi Önem kazanmaktadır. Aşağıdaki grafikte de
*üldüğû gibi dünya enerji tüketirninin %14'ü yenilenebilir kaynaklardan
oluşmaktadır. Yendenebilir kaynak kullanımının sektörel dağılımında özel-
Jikle enerjinin payının çok olduğu
%21
Endüstri Diğer Dönüşüm Ve Enerji Elektrik
Diğer Meskun-Ticari Kamu Alanlar
Kömür
%24
Yenilenebilenler
" %112
Di
er
.5
Biyo kütle enerjisi
(bıomas, diodizel)
%11,2
ÖRNEK SORU:
Alternatif enerji kaynaklarının kullanımı her
geçen gün artmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi bu durumun
nedenlerinden biri değildir?
Al Fosil yakıtların rezervinin azalması
B) Çevre sorunlarına neden olmaması
C) Enerji talebinin artması
D) Enedi üretim maliyetlerinin düşük olması
E) Tükenebilen enerji kaynaklarına göre
yeryüzüne daha düzenli dağılmış
ÇÖZÜM:
Alternatif enerji kaynaklanmn (güneş, rüz-
gâr, İeotermal, gelgit...) yeryüzüne dağılı-
Şımn tükenebilen enerji kaynaklarına göre
daha düzenli Olduğu söylenemez.
YANIT: E
ÖRNEK SORU:
Bir ülkenin aşağıdaki Özelliklerinden
hangisi, ülkede alternatif enerji kay-
"aklan potansiyelinin fazla olduğuna
kanıt değildir?
A) Aktff fay hatlarının bulunması
B) Güneşli gün Sayısı ve güneşlenme
raşinin fazla olması
C) Metalik maden çeşitliliğinin fazla Ol-
D) Gelgit genliğinin fazla olması
E) Akarsuların derin vadiler İçinden ak-
ÇÖZÜM:
Metalik madenler (demir, baht, kurşun...)
alternatif enerji kaynağı değildir.
YANIT: C
Rüzgar enerjisi
Günü enerjisi
Jeotermal
CoğraWa I -2 Konu Anlatımlı I Soru Bankası
