27.
Periyodik Özellikler (Atom / İyon Yarıçapı)
İyon Yarıçaplannın Değişimi
Bir atom ya da iyon elektron
verdikçe elektron başına dü-
şen çekirthk çekim kuvveti
attığından çapı küçülür. Yani
nötr duruma göre çekirdekteki
protonlar elektronlan daha Şii
çekerler ve Mylece katyon-
ların yarıçapı nötr atomlardan
daha küçük olur. Orneğın, 13A
ile 13A13+ atom ve iyonlarının
çaplan arasındaki ilişki,
13AI: Is2 2s2 2$ 3s2 3p1
13Af3+: Is2 2s2 2pö
3+ yüklü iyon oluşurken proton
sayısı elektron sayısı
azaldığından elektron başına dü-
şen çekirdek çekim kuweti anar.
Yançaplan: AI A13+ dır_
CI, ve CI- tanecikleri ile ilgili;
I. Yarıçapları arasındaki ilişki
cı- cı
şeklinthdir.
II. Elektron saysı en az olan iyonudur.
III. CI- katyon, anyondur.
ifadelerinthn hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız C) ı ve II
3
2
Valans elektron sayısı
2
3 Periyot numarası
D) ı ve III
E)l, II ve III
Periyot numaraları ve valanz elektron
sayıları grafikte verilen X, Y ve Z
elementleri ile ilgili;
I. Atom yarıçapları arasındaki ilişki
Z -X Ydir.
II. Grup numarası en büyük olan X'tir.
III. Uçü de küresel simetri özelliği ğjsterir.
ifadelerinthn hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
197
13$
99
2.
3.
Aşağıthki periyodik sistemin bir kesitinde yer
alan X elementi 4. periyot 1A grubundadır.
z
Buna göre, X, Y ve Z elementleri ile ilgili;
I. Z'nin çekirdek yükü 12dir.
II. Atom yarıçapları kıyaslarnası
X Y Z şeklindedir.
III. Valans elektron sayılan kıyaslaması
Y Z X şeklindedir.
ifadelerinthn hangileri doğrudur?
D) ı ve III
E) ve III
Bir atom ya da iyon elektron
aldıkça elektron başına dü-
şen çekirthk çekim kuvveti
azalacağından yarıçapı büyür.
Yani nötr duruma göre pozitif
yüklü tanecik sayısı (proton)
sabitken yüklü tanecik
sayısı (elektron) arttığından
elektronlar daha serbest hare-
ket edebilirler ve böylece an-
yonların yançapı nötr atomlar-
dan daha büyük olur. Örneğin,
O ile 02- atom ve iyonlarının
çaplan arasındaki ilişki;
80: Is2 2s2 2p4
802-: ıs2
2— yüklü iyon oluşurken proton
sayısı elektron sayısı
arttığından elektron başına düşen
çekirdek çekim kuvveti azalır. Ya-
nçaplan 02- z, O' dur.
A) Yalnız II B) I ve II
D) II ve III
C) ı ve III
E)l, II ve III
5.
75
III. zı-
Z2_
Periyodik cetvelin 3. periyodun& bulunan
ve atom numaraları sırasıyla ardışık alan X,
Y ve Z elementlerinthn Y'nin temel hâldeki
elektron (üzilimi '2 ile zanlandığına
I. Z'nin atom numarası 13tür.
II. Atom yarıçapları kıyaslarnası X Y Z
şeklinthdir.
III. X ile Y'nin tam dolu orbital sayısı aynıdır.
ifadelerinthn hangileri
A) Yalnız I
B) Yalnız III C) ı II
Yukarıdaki dönüşümler sonucun&
taneciklerin yarıçapların&ki thğişim
aşağıdakilerthn hangisinde doğru
ve rilmiştir?
64
99
133
181
A)
B)
C)
D)
E)
Azalır
Azalır
Adar
Artar
Azalır
Adar
Azalır
Azalır
Adar
Adar
Artar
Artar
Artar
Artar
Azalır
D) ı ve III
E) II ve III
