PEKİŞTİRELİM
Paragrafta Konu ve Ana Düşünce
Test
2.
Ömer Seyfettin'in Kaşağı isimli hikâyesini herkes bilir. Bu hikâye-
yi bir çocuk okuduğunda bir vicdan azabı hikâyesiyle karşılaşa-
caktır. Ama ben bu hikâyeyi böyle okumuyorum. Çünkü Omer
Seyfettin 'in diyelim Mermer Tezgâh veya Dama Taşlan gibi hikâ-
yelerini okuduktan, dönemini, dönemindeki iktisadi ve siyasi zih-
niyetin oluşumunu anlamlandırdıktan, bütün yazılarına topluca
baktıktan sonra Kaşağı hikâyesini okuyunca orada mesele fark-
II boyutlar kazanıyor. Kaşağı, kaşağı olmaktan çıkıp klasik zih-
niyetin nesne-insan ilişkilerinde insanın nesneye yüklediği an-
lamın sembolleştirildiği bir hikâyeye dönüşüyor. Bu göstergeyi
orada ciddi okumak lazım. Diğer hikâyeleri için de benzer şey-
ler söylenebilir. Çünkü Omer Seyfettin Meşrutiyet'ten Cumhuri-
yet'e uzanan süreçte yaşananlann, Ziya Gökalp'in kavramlaş-
tırdığı Yeni Hayat'ın gözlemci hikâyecisidir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
A) Bir eşer, her okunuşta Okura yeni tatlar verir.
B) Çocuklar için yazılan bir eseri yetişkinler de zevk alarak oku-
yabİIİr.
C) Ömer Seyfettin, hikâyelerini hem yetişkinleri hem çocukları
gözeterek yazmıştır.
D) Bir dönemi anlamanın en İyi yolu, 0 dönemi ele alan eserle-
ri okumaktır.
E) Sanat eseri, Okurun birikimine göre farklı anlamlar kazanır.
Sosyal psikologlar tarafından yapılan bir deneyde katılımcılar,
bir odada kişisel sorunları hakkında bir tartışma gerçekleştire-
ceklerdi. Tartışma şırasında araştırmacılar tarafından çalışmaya
dâhil edilen bir İş birlikçi, sara nöbeti geçiriyormuş gibi davran-
dl. Sonuçta yalnız Oldukları durumda katılımcıların 9685'i sara
nöbeti geçiren kişiye yardım etti. Odada kendilerinden başka
bir kişi daha varsa bu oran %62'ye, odadaki kişi sayışı altı Oldu-
ğunda İse %31 'e düştü. Aynı zamanda, katılımcıların yardım et-
meye başlamasına kadar geçen süre de Odadaki kişi sayışı İle
birlikte artış gösterdi.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
A) Başkalarına yardım etme konusunda insanlar farklı düşün-
celere sahiptir.
B) İnsanlar, yardım etmeleri gereken durumlarda yalnız değil-
ken kendilerini daha az sorumlu hissetmektedir.
C) Değişen yaşam biçimi ve sosyal İlişkiler insanların yardım
severlik davranışlarında da değişime yol açmıştır.
D) İnsanlarda yardımseverlik ve empati gibi duyguların gelişip
gelişmediğini anlamak İçin toplum İçinde sergiledikleri dav-
ranlşlara bakmak gerekir.
E) İnsanlar karar verirken içinde bulunduklan topluluğun gö-
rüşlerinden etkilenmektedir.
3.
4.
Aşağıdaki parçalardan hangisi "Televizyon, İnsanları yönlen-
diren en Önemli medya gücüdür." düşüncesine uzak düşmek-
tedir?
A)
B)
C)
D)
E)
Propagandanın Muhteşem Başarış' adil yapıtında Noam
Chomsky, televizyonun Soğuk Savaş Dönemi'nde ABD'de
Soyvetler karşıtl propaganda aracı olarak kullanıldığını şöy-
ler. Ona göre televizyon, toplumda Sovyetler Birliği'ne yö-
nelİk olumsuz bakışın canlı tutulmasında kullanılmıştır.
Denis Mc Quail'e göre televizyon, trafik kazalarından hisse
senedi piyasasına kadar her şeyle ilgili bilgiler vererek in-
sanlara belli görüş ve davranış biçimlerini dayatır. Yalnızca
kendi istediğini gösteren televizyonda, tek tip bir bakış açı-
sı öne çıkar.
John Thompson, İdeoloji ve Medya adlı makalesinde te-
levizyonun daha önce erişim olanağı bulmadığımız birçok
bilgiyi bize sağladığını ifade ediyor. Ancak görsellikle har-
manianan bu bilgilerin düşünsel bir birikim oluşturmak için
yeterli olmadığını, televizyonda verilen bilgilerin derinlikten
yoksun olduğunu ortaya koyuyor.
Neil Postman, Televizyon: Oldüren Eğlence adlı yapıtında te-
levizyonun bir kumanda merkezi olduğunu söyler. Televiz-
yon, iletişim ortamımızı, başka hiçbir iletişim aracının yapa-
mayacağı şekilde bizim adımıza düzenleyerek bize bir bakış
açısı verir.
Glasgow Üniversitesi Araştırma Grubu'nun fabrika işçilerinin
grevlerinin toplumsal etkileri üzerine yaptığı bir araştırmaya
göre televizyon kanalları grev sürecinde çalışanların aley-
hinde, İş verenlerin İse lehinde haber yapmıştır. Grev son-
raşi kamuoyu araştırmaları, halkın grev yapan işçilerin hak
SIZ Olduğunu düşündüğünü göstermektedir.
Dünyada ve ülkemizde hızla yaygınlaşan astım, çocuklarda ve
yetişkinlerde her geçen gün daha fazla kişiyi etkisi altına alıyor.
Oyle ki ülkemizde her 100 yetişkinden 5'inde, her 100 çocuktan
15'inde görülen astım, bazı önlemler alınmadığı takdirde özel-
likle de çocuklarda büyük sıkıntılara yol açabiliyor.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi keşin olarak çıkarı-
ıabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Astım hastalığının tedavisi yoktur.
Astım hastalığının çocuklarda oluşturduğu risk yetişkinler-
den daha fazladır.
Ülkemizde ve dünyada astımla mücadele konuşunda ge-
reklİ bilinç oluşmamıştır.
Astım, kalıtsal yolla taşınan bir hastalıktır.
Bulaşıcı hastalıklardan biri de astımdır.
