PARAGRAFTA YARDIMCI DÜŞÜNCELER
İKİ PARÇA ARASI ANLAM İLİŞKİSİ
Bu soru tarzı ilk kez 2019 TYT'de karşımıza çıkmıştır. İki parçanın birbiriyle ortak yönleri, hangi anlam ilişkisiyle birbirine bağlan-
dikları, konu ortaklıkları ve konuya yaklaşımlarının belirlenmesi istenir. Bu durumda ilk adım, parçaların konusunu tespit etmek ol-
malıdır. Bu tarz sorularda ağırlıklı olarak birinci parçada ele alınan konu diğer parçada farklı bir yönüyle işlenir ya da birinci parça-
da değinilen konuyu pekiştirmek amacıyla ikinci parçada başka bir örnek sunulur. Parçalarda ele alınan konuya yazarın yaklaşı-
mını belirlemek, konunun hangi yönleriyle ele alındığını saptamak, verilen örneklerin veya anlatılanların birbiriyle ilişkisini belirle-
mek bu tarz soruların çözümünde yararlanabileceğimiz bir diğer yöntemdir. Bunun yanı sıra parçalarda başvurulan anlatım yön-
temlerini, hangi anlam ilgisiyle birbirine bağlandıklarını belirlemek de yararlı olacaktır.
Örnek Soru
Öğrenme dikkat süreciyle başlar. Dikkat çekmek ve
sürdürmek, öğretmenler için zor bir iştir. Bunun için çeşitli
teknikler kullanılabilir. Öğrenilenlerle, yaşam ve kişisel
deneyimler arasında İlişki kurma bunlardan biridir. Keller'İn
öğrencilerin ilgilerini uyandırmak için önerdiği stratejilerden
birinde de bu duruma dikkat çekilmektedir. Bu stratejiye göre,
öğrenciler soyuttan çok somuta, genel kurmaca öykülerden
çok gerçek olaylara ilgi duyarlar. Bu nedenle sınıfta somut ve
gerçek olaylardan örnekler verilmesi, bıkkınlığı azaltıp merak
uyandırabilir. Coğrafya derslerinde de bu çağdaş öğretim
ilkeleri dikkate alınmalıdır. Deprem konusu anlatılırken
dünyada veya ülkemizde yaşanmış bir depremle ilgili gazete
haberleri derse getirilirse konuların gerçek hayatla bağlantısı
sağlanabilir.
"Dünyanın en büyük buzul dağı" (02.04.05-Cumhuriyet
gazetesi-Bilim Teknik eki haberi), "Çizgi şeklinde bulutlar nasıl
oluşur?)" (30.04.05-Cumhuriyet gazetesi), "Küçük kız
tsunamiyi bildi." (02.01.05-Cumhuriyet gazetesi) vb. haberlerin
hepsi coğrafya bilimiyle ilgili olup öğrencilerin büyük bir
kısmının ilgisini çekerler. Bu tür haberleri öğrencilerin
okumaları için başlığı görmeleri yeterlidir. Öğretmenler,
programdaki konularla bağlantılı olarak bu gazete haberleri
üzerinde durabilirler. Deprem ve tsunami konusu işlenirken
öğrencilerin derse ilgilerinin azaldığı bir anda öğretmen,
"Küçük kız tsunamiyi bildi." başlıklı gazete haberini okuyarak
veya öğrencilere okutarak derse olan ilgiyi tekrar artırabilir.
Yukarıdaki II numaralı parça İle İlgili olarak
aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) I. parçada değinilen konu, benzetme yapılarak
somutlaştırılmaktadır.
B) I. parçada ileri sürülen düşünce, örnek verilerek
pekiştirilmektedir.
C) l. parçada belirtilen durum, farklı bir yönden ele
alınmaktadır.
D) I. parçadaki konu, tanık gösterilerek anlatılmaktadır.
E) I. parçada belirtilen görüş, farklı bir anlatım yöntemiyle
sunulmaktadır.
263
Çözüm
I numaralı parçada dikkat sürecinin öğrenme
üzerindeki etkisinden söz edilmiştir. Derslerde
dikkati sağlamak için somut ve gerçek olaylar-
dan Örnek verilmesi gerektiği dile getirilmiştir.
Coğrafya dersinde de bu durumun dikkate ahn-
maşı gerektiği ortaya konmuştur ve bu derste
deprem konusu anlatılırken gazete haberlerin-
den yararlanılması önerilmiştir.
II numarah parçada I numarah parçada dile ge-
tirilen gazete haberlerinden yararlanılmasına ör-
nek verilmiştir.
Cevap: B
KRONOMETRE PARAGRAF SORU BANKASI
