3
PARAGRAFTA KONU VE ANA DÜŞÜNCE
PARAGRAFTA ANA DÜŞÜNCE (ANA FİKİR)
ÖSYM'nin neredeyse her sınavda sorduğu bir konudur. Soru tarzları paragrafı doğru anlama ve tek cümleyle özetleyebilmeye da-
yalıdır.
"Ana düşünce", bir paragrafta yazarın asıl anlatılmak istediği okuyucuya verdiği mesajdır. Yazarın savunduğu, ispat etmeye çalış-
tığı temel düşüncedir. Ana düşünce, parçanın başında, ortasında ya da sonunda olduğu gibi parçanın bütününe de yayılabilir.
"Böylece, ama, fakat, sonuç olarak, özetle, işin aslı, kısacası, yani, önemli olan..." gibi ifadeler ana düşüncenin bulunmasında yar-
dımcı olur. Ana düşünce soruları sorulurken "vurgulanan", "asıl anlatılmak istenen", "üzerinde durulan düşünce", "en kapsamlı dü-
şünce” gibi ifadeler kullanılır. Ana düşünce, genel yargı niteliği taşır.
Paragrafta ana düşünceyle ilgili soru tipleri şunlardır:
-b
-b
Yukarıdaki parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Bu parçada üzerinde durulan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Bu parçaya dayanarak aşağıdaki genellemelerden hangisine varılabilir?
Bu parçada vurgulanmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Bu parçadan çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Örnek Soru
WebMD'de yer alan habere göre uzmanlar, 27 İla 101 yaş
arasındaki katılımcıların psikolojik durumunu analiz etti.
Katılımcılarda yalnızlık hissinin en fazla arttığı dönemler
27-30, 55-60 ve 80 yaş aralıkları olduğu görüldü. Uzman-
lar; ilk yaş grubundaki insanların seçtikleri hayat yoluna
eleştirel yaklaştıklarını, kendilerini akranlarıyla kıyaslama
eğiliminde olduklarını ve bu yüzden insanlardan uzak dur-
duklarını belirledi. ikinci yaş grubunda 55 yaşından sonra
insanların sağlık sorunlarıyla karşılaştıkları için kendilerini
İzole ettiklerini tespit etti. 80 yaşından sonraki yalnızlık his-
si ise yakın olan kayıplarından kaynaklanıyor.
Bu araştırmanın verilerinden hareketle aşağıdakiler-
den hangisine ulaşılabilir?
A) Yalnızlık insan yaşamında gitgide baş edilemez bir hâl
alıyor.
B) İnsanlar yalnız kalmayı genellikle bilinçli olarak tercih
ediyor.
C) İnsan gençlikte de yaşlılıkta da farklı gerekçelerle de
olsa kendini yalnız hissediyor.
D) Yalnız kalma kimi dönemlerde inşan yaşamında bir ge-
reksinim olarak ortaya çıkıyor.
E) Her insan yaşamının en az bir döneminde elinde ol-
mayan sebeplerle yalnız kalıyor.
Çözüm
Bu tarz sorularda paragraf rnetninde verilen araştırmanın
konusunu ve limitini tespit etmek önceliğimiz olmalıdır. Se-
çeneklerde ise paragraf metninde bulunmayan sıfat ve zarf-
lara, farklılaşan limite dikkat etmeliyiz. Bu araştırmada da
27 - 101 yaş arasının (gençlik ve yaşlılık) psikolojik yani ruh-
sal durumları (yalnızlık) konu olarak ele alınmıştır. Her yaş
grubunda bir şekilde yalnızlığın söz konuşu olduğu ancak
bireylerin yalnız kalma sebeplerinin farklı olduğu gözlem-
lenmiştir. Buna göte A seçeneği "baş edilemez" sıfatından,
B seçeneği "genellikle ve bilinçli olarak" zarfından, D şe-
çeneği "kimi dönemlerde ve bir gereksinim olarak" zarfin-
dan, E seçeneği "elinde olmayan sebeplerle" zarfından do-
elenir.
Cevap: C
KRONOMETRE PARAGRAF SORU BANKASI
