3
PARAGRAFTA KONU VE ANA DÜŞÜNCE
"PARAGRAF" KAVRAMI
• Yazı paragraflar hâlinde yazıya dökülür. Paragraf, Latince "para” (bölüm) ve "graf" (yazı) sözcüklerinden oluşmuştur. "Yazı"
diye adlandırılan bütünün, kendisiyle özdeş niteliklerini içeren en küçük parçasıdır.
Paragraf yazıdaki düşünce birimi olarak da tanımlanır. Buna göre her paragrafın belli bir konusu, o konuyu kapsayan bir
iletisi vardır. Bu iletiyi ortaya koyan cümlelerden kurulmuştur paragraf, ancak, bir cümleler yığını da değildir.
Paragrafta yer alan cümleler âdeta yazı bütünü gibi belli bir düzen, bir bütünlük oluşturacak biçim de sıralanır. Her cümle
kendinden önceki ve sonraki cümleye mantıksal olarak bağlıdır. Bu mantıksal akış, dil düzleminde 'sözcük yinelemelerinin,
işaret sıfatlarının ve zamirlerinin, bağlaçların kullanımı vb." ile sağlanır. Kurgusu sağlam bir paragrafta hiçbir cümlenin,
cümle bölümünün yazıdan çıkarılması ya da yerlerinin değiştirilmesi mümkün değildir.
Paragrafın İşlevleri
-b Cümleleri bir düşünce birliği etrafında toplar.
-b Okuyucuya durup düşünme olanağı sağlar.
-b Bir düşünceden diğer düşünceye geçişi sağlar.
Paragraf Metni Okunurken Dikkat Edilecek Hususlar
-b
-b
Zihinsel yoğunlaşmayı sağlamak
Her cümlede vurgulanan kavramı belirlemek
Bir cümleyi kavradıktan sonra diğerine geçmek
Parçaya yorum katan sıfat ve zarfları belirlemek
Parçadaki olumsuz ifadelere dikkat etmek
Parçayı orta seviye bir hızda okumak
Parçadaki bakış açısının dışına çıkmamak
Paragraf Soru Seçenekleri Okunurken Dikkat Edilecek Hususlar
Anlamı sınırlayan -yalnızca, sadece, farklı, aynı, hep, her zaman, genellikle, ağırlıklı olarak, seyrek olarak, bazen, yer yer vb.
sözcüklere dikkat etmek
Olumsuz ifadeleri -yok, değil, -ma, -mez- belirlemek
-b Anlamca aynı doğrultuda olmayan seçeneklere dikkat etmek
-b Konu dşna çıkan seçenekleri tespit etmek
PARAGRAFIN BÖLÜMLERİ
Giriş Bölümü
Paragrafın ilk cümlesi, âdeta yazıyı bir fener gibi aydınlatır. Giriş kısmı, yazıdaki "ses”i, konuyu, anlamı, bakş açısını,
yazının sınırlarını (neyin yazıya dâhil olduğunu ya da olmadığını), boyutlarını, türünü, yapısını vb. belirler.
• Giriş cümleleriyle paragrafın konusu ortaya konur.
Giriş cümlesi, bir veya birkaç cümleden Oluşur.
Giriş cümleleri, "hangi konuyu anlatacağım", "neyi açıklayacağım" sorusunun cevabıdır.
Paragrafa soru cümleleriyle, konuşma, tanımlama Ve betimleme cümleleriyle giriş yapılabilir.
Kimi zaman paragrafın ana düşüncesi giriş bölümünde yer alır. Ana düşüncenin verildiği bu cümleye "temel cümle" denir.
Bu cümle, düşünceyi en kışa yoldan ve açık bir şekilde anlatır, paragrafta anlatılan düşüncenin kolay anlaşılmasına da
yardımcı olur. Aynı zamanda paragrafta birlik yardımcı fikirlerin anlatıldığı cümlelerin ana düşünceye bağlanmasıyla
sağlanır. Sonraki cümleler bu cümleye bağlı ve bu cümlenin bir tür açılımı şeklindedir.
KRONOMETRE PARAGRAF SORU BANKASI
