9. OTOBİYOGRAFİ (OZ YAŞAM OYKUSU)
Toplum tarafından tanınmış insanların kendi yaşam öyküsü-
nü atlattığı yazılardır.
Lj Biyografilerde nesnellik, otobiyografilerde öznellik vardır, B-
yografilerde üçüncü kişili, otobiyografilerde birinci kişili anla-
tım kuüamhr.
Anı İle otobiyografi arasında benzerlikler Olsa da Önemli fark-
lar da vardır: Anıda yaşamdan bir kesit anlatılabilir, Otobiyog -
rafide ise bütün yaşam ele alınır. Amda kendi yaşamı ile tanık
olunan olaylar da anlatılır, otobiyografide ise yazar yalnızca
kendi yaşammı anlatır.
Turk Edebiyatında Otobiyografi Turundeki Bazı Onemli Eserler
Suyu Arayan Adam (Şevket Süreyya Aydemir) , Böyle Gelmiş
Böyle Gitmez (Aziz Nesin), Hayatım (Hasan Ali Yücel)...
10. MEKTUP
Kişiler. kurumlar ve kuruluşlar arasındaki haberleşme yazıla-
O
rma mektup denir.
-j Yazıldığı kişilere ve özelliklerine göre mektup türleri şu şekil-
de sınıflandırılabilir.
Özel Mektup: İnsanların tanıdıklarına (akraba, arkadaş,
dost) gönderdiği mektuplardır.
Edebi Mektup: Sanatçıların, aydın kişilerin kaleminden
çıkmış, sanat değeri olan mektuplardır. Bu mektuplarda
sanatçdu, ed*yiyatla İlgili düşüncelerini, dönemlerinin an-
layışlannj ele alırlar. Bunlar, çoğunlukla gazete ve dergiler-
de yayımlanır. Cahit Sıtkı Tarancı'nın Ziya Osman Saba'ya
yazdığı Ziya'ya Mektuplar, bu türe Örnek gösterilebilir.
Resmi Mektup: Kişilerin kurumlara ya da kurumların kem
di aralarında yazdığı mektuplardır. Dilekçeler de resmi
İş Mektubu: Kişilerden ticari kurumlara ya da ticari ku-
rumların kendi arasında alışveriş amacıyla yazdıkları mek-
luplardır.
Açık Mektup: KİŞİ ya da kurumlara yazılmakla birlikte, ka-
muoyunu etkilemek amacıyla gazete ve dergilerde yayım •
lanan mektuplardır.
NOT
Divan edebiyatında mektupların toplandığı eserlere
münşeat denir. 16. yüzyıl divan şairi Fuzûlî'nin kaleme
aldığı Şikâyetnâme, ilk edebî mektup kabul edilir.
Hikâye, roman ve şiir gibi türlerde mektup bir anlatım
biçimi/tekniği olarak kullanılabilir (Halide Edip'in Handan
tornanı, Hüseyin Rahmi' nin Mutallaka romanı, Necip Fazıl'ın
Zindandan Mehmet'e Mektup şiiri vb.).
11. GÜNLÜK (GÜNCE)
Yazarların, yaşadıkları Önemli olayları, üzerine tarih atarak gü-
nü gününe yazdıkları yazılardır.
Günlüklere divan edebiyatında ruzname, Tanzimat Dönemi' n-
de bu terimin yanı Sıra jurnal de denmiştir. Günümüzde İse
günlük ve günce terimleri kullanılmaktadır,
Batılı anlamda ilk günlük, Tanzimat sanatçısı Direktör Ali Bey'in
kaleme aldığı Seyahat Jurnali adlı yapıttır.
NOT
Günlük terimini İlk olarak Falih Rıfkı Atay, günce terimini
ise Nurullah Ataç kullanmıştır.
Günlük tarzıyla yazılan roman, hikâye ve şiirler de vardır.
AndrĞ Gide'in Kalpazanlar adlı romanı, Nazım Hikmet'in
Saat 21-22 Şiirleri adlı eseri günlük tarzında yazılmıştır.
Türk Edebiyatında Günlük Türündeki Bazı Önemli Eserler
Günce (Nurullah Ataç) ; Günlük, Kuşlan Örtünmek, Nezleli Karga,
Bay Sessizlik, Aynalar Günlüğü, Yaşlılık Günlüğü (Salâh Birsel);
Geçmişin Kuşları, Anlarda Görmek (Oktay Akbal) : Gündökümü
(Tomris Uyar); Jurnal (Cemil Meriç); Günlük (Oğuz Atay); 999.
Gün / Üstü Kalsın (Günler) (Cemal Süreya); Yaşamak (Cahit
Zarifoğlu): Dert Dökme Defteri, Damla Damla Günler (Adalet
Ağaoğlu); El Yazılarına Vuruyor Güneş (İlhan Berk)...
41
