OSMANLI TOPRAK SİSTEMİ-LONCA TEŞKİLATI-VAKIFLAR
öşRî TOPRAK
Fetihlerden önce sahipleri Müslüman olan veya fetih
şırasında İslam' kabul eden kişilere ait topraklardır
Bu tür toprak sahipleri ürettikleri üründen 1/10 oranında
bir miktarı "öşür" olarak devlete ödemekteydi.
HARACİ TOPRAK
Mülkiyeti gayrimüslimlere ait topraklardır
u tür toprak sahipleri ürettikleri üründen 2/10 oranınd
bir miktarı "haraç” olarak devlete ödemekteydi.
• Bu arazileri reaya işlemekte, reayanın vermesi gereken vergiler sadece vakıf giderleri için harcanmaktaydı.
ÇİFTHANE SİSTEMİ
• Osmanlı Devleti, bir aileye bir çift öküzün işleyebileceği kadar mirî araziyi belirli şartlarla kiraya vernişti.
• "Çift" denilen bu arazi, verime göre 50 ile 150 dönüm arasında değişmekteydi.
• Çiftçinin elindeki araziyi satması, hibe veya vakfetmesi yasaktı.
• Arazisini üç yıl boş bırakan kimselerden "çiftbozan resmi" adı altında bir vergi alınırdı.
LONCA TEŞKİLATI
• Osmanlı Devleti yöneticileri ülke içinde mal ve hizmet arzının mümkün olduğu kadar bol, kaliteli ve ucuz olmasını
sağlamaya çalışırlardı.
• Bunu sağlarken Lonca Teşkilatından yararlanılmaktaydı.
• Esnaf birliği anlamına gelen Lonca Teşkilatına üretim ve hizmet sektörlerinde görev yapan esnafların hemen hepsi
üyeydi.
• Bu teşkilat içinde her iş kolunun başında o koldaki ustalar tarafından seçilen bir şeyh, bir kethüda ve bir yiğitbaşı bu-
lunurdu.
• Bu kişilerin; mesleğe çırak kazandırmak, hammadde temin ederek üyelere dağıtmak, üretilen malların standartlara
uygunluğunu kontrol etmek ve meslek mensupları arasında dayanışmayı sağlamak gibi görevleri vardı.
NOT
Lonca Teşkilatı üretim miktarının ayarlanması ve ürünle-
rin fiyatlarının belirlenmesinde etkili olmuştur.
• Narh uygulaması başta ekmek, buğday, un olmak üzere temel ihtiyaç maddelerine konan azami ve asgari fiyattı.
• Bir malın en fazla veya en az kaç paraya satılabileceğini devlet belirlerdi.
Fiyatlar belirlenirken halkın alım gücü dikkate alınarak maddi imkânları sınırlı olan halk, korunmaya çalışılırdı.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
114
TARİH - TYT AYT
