Örnek Soruyu Değiştir

OSMANLI KÜLTÜR VE UYGARLIĞI ARİ DERS OT 6 Yurtluk ve Ocaklık: Bir bölgenin Osmanlı Devleti'ne katılmasında etkili olan ve devlete sadakatle bağlılıklarını bildiren mahallî beylere verilen arazilerdir. Vak'fTopraklan: Gelirleri sosyal yardım kumrularına ayrılan topraklardır. Dirlik Toprakları: Belirli hizmet karşılığı devlet adamlarına ve görevlilere verilen topraklardır. Dirlik arazi, büyük- lük bakımından en geniş arazidir. Bu toprakların kullamm hakkına sahip olanlar cebelü denilen atlı asker (tımarlı sipahi) beslemek zorundaydı. Dirlik topraklar has, zeamet ve tımar olmak üzere üç bölümden oluşur. Dirlik arazi çeşitleri Has Arazi: Yıllık geliri 100.000 akçenin üzerindeki dirliklere denir. Haslar; padişahlara, divan üyelerine, beyler- beyine, şehzadelere ve vezirlere verilirdi. Bu has sahipleri 5.000 akçeyi kendilerine ayırırlar geriye kalan paranın her beş bin akçesi için de cebelü adı verilen atlı asker yetiştirirler. b Zeamet: Yıllık geliri 20.000 ile 100.000 akçe arasında bulunan dirliklerdir. Divan kâtiplerine, hazine ve tımar defterdarlanna ve kale komutanlarına verilirdi. Tımar Arazi: Yıllık geliri 3.000 akçeden 20.000 akçeye kadar olan arazilere tımar adı verilir. Tımar gelirlerinin üç bin akçeye kadar olanına kılıç denilir. Dirlik Sistemi'nin amaçları » Üretimde sürekliliği sağlamak, devletin gelirlerini artırmak. Topraktan gereği gibi yararlanmak. » Devlet memurunu ve askeri bedavaya getirmek. » Bölgede asayişi ve devletin otoritesini sağlamak. Vergilerin kolayca toplanmasını sağlamak. Osmanlı neden tımar sistemini uygulamıştır? Tımar sisteminin uygulanması, dönemin şartları gereğidir. Paranın kullanımı ve naklî, günümüzdeki kadar geliş- mediği için merkezî hâzineye alınması gereken vergiler hem nakit hem de ürün olarak toplanmıştır. Toplanan bu vergilerin bir kısmı bölgedeki devlet görevlilerinin maaşlarını karşılamak için bırakılmış ve kalan kısmı hâzineye aktarılmıştır. Osmanlı köylüsünün devlete ödediği en önemli ve en yaygın vergi, ürettiği tahıldan alınan öşür vergisidir. Köylü bu vergiyi ürün olarak ödemiştir. Vergilerin nakde çevrilmesi ve merkezde toplanması zor olduğu için Osmanlı Devleti tarım gelirlerinin büyük kısmını sipahilere tımar olarak vermiştir. Böylece Tımarlı Sipahiler aracılığıyla vergilerin tahsil edilmesi sağlanmışür. ö Tımar sisteminin uygulanmasında ilk aşama, fethedilen herhangi bir bölgenin tahririnin yapılarak vergi gelirle- rinin belirlenmesidir. Tahrir nedir? ö Osmanlı Devleti'nde, tımar sisteminin uygulandığı eyaletlerde yapılan sayımlara "tahrir” adı verilir. Tahrir yap- manin esas amacı, eyaletlerdeki nüfus ve gelir kaynaklarını tespit etmek ve bunları devlet görevlilerine, şahısla- ra ve vakıflara hizmetleri karşılığında; maaş, mülk ve gelir olarak dağıtmaktır. Gelirlerin bu yolla dağıtımı Osman- Illara, merkezî hâzineden ödeme yapmaksızın ordu beslemesini, topluma her türlü sosyal hizmet götürmesini kolaylaştırmıştır. XV. yüzyılın ilk dönemlerinde başlayan tahrirler, 20 ile 30 yıllık aralarla XVII, yüzyılın başlarına kadar devam etmiştir. Bir bölgenin fethi, yeni bir padişahın tahta geçmesi veya savaş, afet gibi gelir toplama ve dağıtımında meydana gelen değişiklikler, yeni bir tahririn yapılmasını gerektiren sebeplerdendir. ww.v.dizgikitap.com • SDLYALÇIN