OSMANLI KÜLTÜR VE UYGARLIĞI
ARİ
DERS
OT
1909'da Donanma Cemiyeö'nin çabalarıyla oluşturulan Osmanlı donanması, l. Dünya Savaşı sırasında İtilaf Dev-
'etlerinin Çanakkale'yi geçmesini engellemiştir.
TOPRAK SİSTEMİ
Tö"AK YA"
ARAM
Fetihler
yanlara ait olan
MAL
MUKATAA
YURTLUK VE ocÂKük
HAS
1. Oşrü Arazi:
Fethedildiği sıralarda Müslümanların elinde olan topraklardır. Bu topraklar mülk topraklardır, kişiler istedikleri
gibi kullanırlar ve miras olarak bırakabilirler. Bu topraklardan öşür adı verilen 1/10 oranında vergi alınır. Bu vergi
Müslüman tebaadan ürün üzerinden peşin alınan vergidir. Bu sebeple köylüyü ekonomik sıkıntıya sokmuştur,
2. Haraci Arazi:
ö Fetih sırasında Müslüman olmayan halkın elindeki topraklardır. Mülk topraktır. Miras bırakılır, tasarruf hakları
vardır. Bu toprağı işletme karşılığında gayrimüslimler devlete haraç adı verilen vergiyi verirler.
3. Mirî Arazi:
Osmanlı Devletindeki toprakların büyük bir kısmını teşkil etmiştir. Devlete ait topraktır. Bu topraklar devlete ait
olmakla birlikte üretimi sürekli kılmak ve boş bırakmamak şartı ile üzerindeki halka bırakılırdı. Halk bu toprağı
işlemek zorundadır. Köylü toprağı üst üste üç yıl işlemezse toprak elinden alınırdı. Geniş toprakların büyük bir
kısmı devletin mülkiyeönde olduğundan feodal beylerin ortaya çıkması engellenmiş ve herkese ekebileceği ka-
dar toprak verilmiştir.
Miri arazinin tasarruf şekli
Reâyâ Çiftlikleri: Timar sistemi dâhilindeki mirî arazilerde tahrir yapılarak toprağı işleyecek olan reâyâya veril-
mek üzere belli birimlere, yani bir çiftçi ailesinin işleyebileceği büyüklükteki parçalara ayrılmıştı, Bu parçalara çift
veya çiftlik deniyordu. Çiftlik, ziraat yapılan yer demek olup, genellikle "bir çift öküzün işleyebileceği arazi” olarak
tanımlanmıştır.
b Alâ (verimli) yerden 60-80 dönüm arası
Evsat (orta halli) yerden 80-100 dönüm arası
Ednâ (kıraç) yerden 100-150 dönüm arası
vmwdizgikitap.corn
197
SÖLYALÇIN