Osmanlı Devleti'ni Dağılmaktan Kurtarma Fikirleri
Osmanlıcılık (İttihad-l Anasır)
Din, dil ve ırk farkı gözetmeksizin herkesi Osmanlı vatandaş
sayma anlayışıdır.
Bu doğrultuda Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı ve I.M
tiyet ilan edilmiştir. Bu fikir akımı II. Mahmut ile başlamıştır.
İlk defa 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaş sırasında uygulanama-
yacağı anlaşılmıştır. Arnavutluk'un Osmanlının elinden çıkma-
sıyla önemini yitirmiştir.
Önemli Temsilcileri
Türkçülük (Pantürkizm)
XIX. yüzyılın İkinci yansından İtibaren Rusya'nın Panslavizm
politikasına karşı Rusya'daki Müslümanların birleşerek Oluş-
turduğu fikir akımıdır.
Bu amaçla Yusuf Akçura İstanbul'da "Türkçülük Demeği"ni
kurdu. Bu derneğin yayın organı "Türk Yurdu"dur.
Bu fikir akımı Türkiye Cumhuriyeti'nin de kuruluş felsefesidir.
Osmanlı içindeki Türkleri bir bayrak altında toplamayı amaç-
"Turancılık" ise Türkçülüğün siyasi yönünü teşkil etmektedir.
Dünyadaki tüm Türkleri tek bir çatı altında birleştirmeyi amaç-
tar. I.Dünya Savaşı'nda Kafkas Cephesi'nin açılmasında Turan-
cıllk fikri etkili olmuş ancak başarı sağlanamamıştır.
Türkçülük Fikrinin Güçlenmesinin Nedenleri Şunlardır:
Milliyetçilik hareketinin Hristiyan tebaa arasında yayılması
bunun sonucunda isyanlar çıkması
Türk olmayan Müslüman toplulukların Batılı devletlerin p
pagandalarıyla Osmanlı Devleti'nden ayrılmaya başlamaları
Osmanlının kaybettiği topraklardaki Müslümanların Anad
lu'ya göç etmek zorunda kalması ve bu insanların karşı karşı
Q kaldıkları felaketlerin uyandırdığı tepki
Avrupa'ya giden Türk aydınlarının, Avrupalıların Türkler ha
kındaki çalışmalanndan rahatsız olmalarıdır.
Onemli Temsilcileri
J ) â— Hailde Ed12—D
-Ziya Gökalp
İslamcılık (Ümmetçilik)
II.AbdüIhamit'in resmî dış politikasıdır.
II.Abdülhamit bu politikayla özellikle Orta Afrika'da İslamiyet'i
yaymıştır. Bu politika dünya Müslümanlarını halifenin sancağı
altında toplamayı amaçlamıştır.
İlk defa Balkan Savaşları sırasında Arnavutluk'un Osmanlı Dev-
leti'nin elinden çıkması ile önemini yitirmeye başlamıştır.
I.Dünya Savaşı sırasında Araplann, İngilizlerle iş birliği yapması
sonucu önemini yitirmiştir. ÜmmetçiIik fikrinin önemini yitir-
mesi üzerine 3 Mart 1924'te çıkarılan bir kanunla halifelik kal-
dırılmıştır.
Önemli Temsilcileri
Ziya paşa
Ali Suavi
Namık Kemal
Şinasi
Batıcılık
Mithat Paşa
Halil Paşa
Ahmed Hamdi
Cemaleddin Afgani
Mehmet
Şemseddin
Lale Devri'nden beri uygulanan fikir akımıdır.
"Ya Batılılaşırız, ya mahvoluruz" prensibi ile hareket etmişlerdir.
Onemli Temsilcileri
İskilipli
Mehmet Âkif Ersoy Sait Halim paşa
Mehmed Âtlf
Federalizm (Ademimerkeziyetçilik)
Eyalet sistemini savunan fikir akımıdır.
Merkezî yönetimin yetkilerini azaltıp yerel yönetimin yetkilerini
artırmak amaçlanmıştır.
Önemli Temsilcileri
Yusuf Akçura
celal Nuri
Beşir Fuat
Baha Tevfik
Kılıçzade Hakkı Velidi Togay;
Suphi Ethem
Tevfik FikreV
Prens Sabahattin
Prens Sabahattin Osmanlı Adliye nazırla—
rından Mahmud Celaleddin Paşa'nın oğlu
dur. Annesi ise Sultan Abdülmecid'in kızın
Sultan Abdülhamid'in kız kardeşi Seniha
Sultan'dır. Prens Sabahaddin Türk siyasi ta-
rihinin ilk muhalefet partisi olan Osmanlı
Ahrar Fırkası'nın kurucusudur.
instagram.com/copysinav
