Osmanlı Devleti'nde Toprak Yönetimi
MİRİ ARAZİ
• Mülkiyeti devlete ait arazilerdir.
• Bu topraklar satılamaz, devredilemez ve
başkasma kiraya verilemez.
• Kayıtları "tahrir defterleri"nde tutulur.
TOPRAK YÖNETİMİ
MÜLK ARAZİ
• Mülkiyeti halkın elinde olan topraklardır.
• Bu topraklar şahsa ait olduğu için alınıp sa-
tılabilir veya başkasma kiraya verilebilir.
öşRi TOPRAK
• Mülkiyeti Müslümanlara ait topraklardır.
• Müslüman çiftçilerden alınan ürün vergisi
"öşür", toprak vergisine ise "çift resmi" d
HA TOPRAK
Gayrimüslimlere ait topraklardır.
Gayrimüslim çiftçilerden alınan ürün vergisine
"haraç", tapu vergisine ise "ispenç" denilir,
nilir.
Yurtluk
Dirlik
Geliri devlet
memurlarına ve
komutanlara ayrı-
lan topraklardır.
Paşmaklık
Geliri padişahın
annesi ve kızlarına
ayrılır.
Mukataa
Geliri doğrudan
hazineye ayrılan
topraklardır. İltizam
Sistemi uygulanır.
Zeamet
Malikane
Geliri devlete
yararlılık göste-
renlere ayrılan
topraklardır.
Ocaklık
Metruk
Geliri sınır Geliri kale muhafız- Halkın ortaklaşa
boylarında otu- lanna ve tersa- kullandığı toprak-
Arpalık
Saray mensuplarına ve ilmiye
sınıfından bazı yüksek rütbeli
kişilere çalıştıkları süre içinde
maaşlarına ek olarak verilen
arazilerdir.
VAKIF TOPRAKLAR
Mevat
Bataklık, çorak,
taşlık gibi işe ya-
ramayan toprak-
lardır.
ranlara ayrılan
topraklardır.
Tımar
necilere ayrılan lardır. (otlak-yaylak
topraklardır.
gibi)
Has
Geliri 100.000 akçeden fazla olan top-
raklardır. Padişah, divan üyeleri ve bey-
lerbeylerine ayrılır.
Geliri 20.000 akçe ile 100.000 akçe ara- Yıllık geliri 3000 ile 20.000 akçe arasında
sındaki topraklardır. Kadı, müderris, su- olan topraklardır. Geliri en alt düzeyde-
başı, tabip, muid gibi orta dereceli dev- ki memurlara ayrılır.
let memurlarına ayrılır.
Osmanlı Devleti köylü bir aileye bir çift öküzün işleyebileceği kadar miri araziyi belirli şartlarda kiraya
vermiştir. Bu sistemle toprakların büyük çiftlikler hâline getirilmesi ve ekonominin temeli sayılan ta
mın belirli ailelerde (feodalite) toplanması engellenmiştir. Bu sisteme "Çifthane" adı verilmiştir.
52
• Hayır işlerine ayrılan topraklardır.
• Vakıf olarak bırakılan gayrimenkule "mevkuf"; vakıf yöneti-
cisine "mütevelli"; vakıf olarak bırakılan gayrimenkulün nasıl
kullanılacağını gösteren belgeye ise "vakfiye" denilir.
• Vakıf malları satılıp devredilemez.
• Vakıflar imar, eğitim, sağlık gibi sosyal hizmetlerin yerine ge-
tirilmesinde etkili olmuşlardır. İskân ve Türkleştirme çalışma-
larına, kaza, kasaba ve köylerin belediye işlerinin yerine geti-
rilmesine katkı sağlamıştır.
• Vakıfların denetimi kadılar tarafindan yapılmıştır.
instagram.com/copysinav
