OSMANLI DEVLETİ'NDE DEĞİŞİM
• Osmanlı Devleti, Avrupa'daki askeri gelişmeyi yakalayabilmek için yeniçerilerin sayısını önce otuz bine daha sonrada elli
bine çıkardı.
• Ancak devşirme sistemi kurallarını aykırı olarak ocağa asker alınması ve askerin disiplinsizliği istenen sonuca ulaşmayı
engelledi.
• Ayrıca asker sayısındaki artış hazineye ek bir yük oluşturdu.
• XVI. yüzyılın sonlarından itibaren tımar sistemi de bozulmaya başladı.
imarların, rüşvet
karşılığında
sipahiler dışında
kimselere
verilmesi
Geleneksel
silahlarla
savaşan
sipahilerin,
ateşli silah
eğitimine ayak
uyduramaması
Sipahilerin
gösterişli yaşama
arzusu ve çok
para kazanma
hırsı
Tımarların saray
görevlilerinin
eline geçerek
Özel mülk veya
vakfa
dönü türülmesi
TIMAR
SİSTEMİNİN
BOZULMASININ
NEDENLERİ
Dirliklerin
parayla alınıp
satılır hâle
gelmesi
Nüfusun hızl
artması
Enflasyon
artışı ve
paranın değer
kaybetmesi
Uzun süren
savaşların
yaşanmas
• Osmanlı Devleti ordunun ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tımar topraklarını mukataa hâline getirdi.
KRİTİK BİLGİ
1527-1528'de seferlere katılan tımarlı sipahi sayısı otuz
yedi bin civarındayken 1655'e gelindiğinde bu sayı altı
bine kadar düşmüştür.
ASKERÎ DEVRİM VE OSMANLI DEVLETİ
• Osmanlı Devleti XVI. yüzyıldan itibaren bir çeşit vergi toplama usulü olan iltizam sistemini uygulamaya başladı.
• Bu sistemde belli bir bölgenin vergi gelirleri belirli bir süre için ve açık arttırma yoluyla satılırdı.
• ihaleyi alan kimseye mültezim denirdi.
• Mültezimler devlete peşin ödedikleri vergi gelirlerini ilgili bölgede yaşayan vergi mükelleflerinden tahsil ederlerdi.
• Devletin nakit sıkıntısı bu sayede giderildi.
• Devlet; başta savaş olmak üzere deprem, kıtlık, salgın gibi özel durumlarda da değişik isim ve miktarlarda yeni vergiler
koydu.
• Başlangıçta en fazla üç yıllık bir dönem için iltizama verilen mukataaların mültezimlere ömür boyu tahsis edilmeye baş-
landl.
• Varlıklı kişilerden imdadiyye adı altında yardımlar da toplandı.
NOT
Mukataaların ömür boyu kiralanma uygulamasına ma-
likâne sistemi adı verilir.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
130
TARİH - TYT AYT
