Osmancık / Tarık Buğra
Şeyh Ede Bali', Malhun Hatun'la evlenmek isteyen, ele avuca
sığmaz Osmancık'a kızını vermek istemez. Bu durum, Osman-
cık'ı bir değişime ve olgunlaşmaya sevk eder. Bir süre sonra
Mahun Hatun'la evlenen Osmancık. artık Osman Bey Olmuş
ve babası Ertuğrul Gazi'nin yerhe geçmiştir. Osman Bey'in oğ-
lu Orhan ise büyüyüp Bursa kuşatmasında görev almıştır. Za-
fer haberini alan yaşlı Osman Bey, huzur İçinde bu dünyaya
gözlerini kapar.
Aganta Burina Burinata / Halikarnas Balıkçısı
Mahmut, denizci ailenin çocuğudur. Kardeşini denizde kay
bedm babası, oğlunu da kaybetmek istemediği için Mahmut'u
denizlerden uzak tutmaya çalışır. Yanında çırak olarak çalıştı-
ğı Halil Usta da Mahmut gibi deniz hasreti çeker. Babasından
habersiz. bir gemide işe giren Mahmut; uzun bir süre Bod-
rum'dan uzak kalır. Bu arada Mahmut'un babası ve annesi öl-
müştür. Bodrum'a dönen Mahmut, çocukluk aşkı Fatma ile ev-
lenmek istese de Fatma. denizde yüzünü tanınmayacak hâle
getiren bir kaza geçirdiği için Mahmut'un teklifini reddeder.
Mahmut da bir süre sonra Zeynel Kaptan'ın kızı Ayşe ile evle-
nerek denizden uzak bir köye yerleşir. Bir gün Bodrum'a İnen
Mahmut'un deniz tutkusu depreşir ve "Aganta!" diyerek deni-
ze açılır.
Roman. adım denizcilik terimleri olan -aganta" (tut. zapt et),
'burina burinata- (üst ve alt yelkenler) sözlerinden alır.
MODERNİST VE POSTMODERNİST HİKÂYE VE
ROMAN
A. MODERNİST HİKÂYE VE ROMAN
Aydınlanmayla birlikte oluşan, hümanizm ve demokrasi teme-
li üzerine yükselen bir düşünce sistemi Olan modernim; bir-
çok alan gibi edebiyatı da etkilemiştir. Buna bağlı Olarak 20,
yüzyılın İlk çeyreğinde yeni bir hikâye ve roman anlayış orta-
ya çıkmıştır.
Modernist hikâye ve romanlarda toplumdaki değer çatışma-
ları, bireyin bunalımları, karmaşık ruh hâlleri, yerleşik değer-
lere İsyan gibi konular sembolik bir anlatımla ele alınır.
Modernist eserlerde geleneksel anlatımın dışına çıkılarak bilinç
akışı, iç konuşma gibi teknikler kullanılmaya başlanmıştır, Bilinç
akışı tekniğine uygun olarak anlatıda kronolojik bir sıra takip
edilmez. Eserlerde zamanda geriye dönüşler, İleriye sıçramalar
görülebilir.
Dışa dönük geleneksel hikâye ve romanda dış dünya ve çev-
re önemsenir. İçe dönük modemist eserlerde [se dış dünya,
yalnızca bireyin İç dünyasına ve bilinçaltına Işık tutması yö-
nüyle bir anlam taşır, Bu eserlerde çağrışıma geniş yer verilir,
Modernisi eserlerde asıl amaç, olay değil olayın birey üzerin-
deki etkisini anlatmaktır. Bu eserlerde sanatsal boyut, teknik
ve kurgulama önemsenir.
Modernist hikâye ve romanlarda somut gerçeklik yerine soyut
gerçekliğe yönelinmiş; kişi, olay ve çevre yerine imge, bakış
açısı ve semboller önemsenmiştir.
Bu tarz hikâye ve romanlarda sürrealizm ve egzistansiyalizm
akımları ön plana çıkmıştır.
B. POSTMODERN HİKÂYE VE ROMAN
Postmodernizm, modernist arayışın canlılığım kaybetmeye
başladığı 1950 sonrasında ortaya çıkan çeşitli üslup ve yöne-
lişlerin adıdır. Türk edebiyatında 1980 sonrasında yaygınlık
kazanmıştır.
Postmoderniştlerin anlatı dedikleri roman türünün başı sonu
belli değildir. Zaman-mekân bütünlüğü ve iletmeye çalıştığı
çok net bir mesaj yoktur, belli bir edebî türün sınırlarına dâhil
edilmesi pek mümkün değildir.
Edebi eserlerde genellikle düz, kronolojik akan ve neden-şo-
nuç ilişkisini doğuran modern zaman anlayış postmodernist-
lerce terk edilir. Postmodcrnizmdc zaman, göreceli ve parçalı
şekildedir.
