Örnek (2019 • TYT)
Aşağıdaki şekilde bal anlamda üreme süreci gösterilmiştir.
K olayı
(n)
N olayı
An
Polen ile
Erkek An
L hücresi
M hücresi
Dişi
An sütü de
Buna göre şekilde K Olayı, N Olayı, L hücresi ve M hücresi ile
gösterilen yerler, aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak ve-
rilmlştlr?
A)
B)
C)
D)
E)
K Olayı
Mayoz
Mitoz
Mayoz
Mayoz
Mayoz
N Olayı
Rejenerasyon
Rejenerasyon
Partenogenez
Partenogenez
Tomurcuklanma
L hücresi
Sperm
Sperm
Sperm
Birincil
Birincil
M hücresi
Çöz
2n kromozomlu kraliçe anlar mayoz bölünmeyle (K olayı) n
kromozomlu yumurtalar oluşturur.
• Mayoz bölünme sonucu Oluşan yumurtalar döllenmeden geli-
şirse (Partenogenez / N olayı) n kromozomlu erkek anlar oluşur.
Erkek arılar mitoz bölünmeyle sperm (L hücresi) hücreleri
oluşur.
218
Mayoz sonucu oluşan yumurta ile mitoz sonucu oluşan sperm
döllenerek 2n kromozomlu zigotu (M hücresi) meydana gelir.
Cevap C
Kamçı Kuyruklu Kertenkelelerde (Diploit Partenogenez)
Bu türde erkek birey yoktur. Dişiler üreme mevsiminde erkek
rolü yapar.
Rol yapıcı dişiler diğer dişi bireylerin yumurta üretmesini gü-
düler.
Maycz İl'de Oluşan ootjtile bir kutup hücresininkromozom-
lan kaynaşır.
Yumurta döllenmeden 2n kromozomlu bireyler Oluşur.
Ergin bireyler 2n kromozomlu olduğu için bu olaya diploit par-
tenogenez denir.
Kurbağalarda (Deneysel Partenogenez)
Kurbağa yumurtası ucu kanlı iğne ile uyarılır.
Uyarılan yumurta mitoz bölünmelerle yeni kurbağa embriyo-
su meydana getirir.
Yumma
(n)
Deneysel partenogenezle oluşturulan kurbağa embriyolarının
çoğu gelişimini tamamlayamadan ölürler.
Sıcaklık, PH ve suyun tuzluluk derecesi de uyarıcı olabilir.
DİKKAT 1
Bazı balık, sürüngen ve kuşlarda da partenogenezle üreme
gerçekleşebilir.
BİTKİLERDE VEJETATİF ÜREME
[J Yüksek yapılı bitkilerde görülür.
Bitkinin kök, gövde, yaprak ve dal gibi kısımlarından yeni kop-
ya bitkiler gelişir.
Mitoz ve yenilenme esasına dayanır.
[2 Ana bitkiden ayrılan doku parçasının gelişmesi ile oluşur.
Ticari ve tarımsal üretimde avantaj sağlar.
Bu yöntemle kısa sürede, istenilen özellikte, bol ve kaliteli ürün
veren bitkiler üretilebilir.