ÖRNEK - 25
Aşağıdaki ifadeleri çarpanlarına ayırınız.
ÇARPANLARA
AYIRMA
ÇÖZÜM
2x2-x-1-(2X+ - 1)
Çapraz çarpımlarının toplamı
2x
ortadaki terimi veriyorsa karşı-
lıklı alıyoruz.
3x2-2x-5-(3x- 5) 1)
-5
c)
d)
e)
b)
c)
d)
x2-2x-8
x2 8X+15
ÇÖZÜM
c)
d)
e)
—14x2
-7x
2x
4
-3
+2
42
Çarpımları 4, toplamları
5 olan iki sayıyı arayacağız.
Çarpımları —6, toplamları
—1 olan İki sayıyı arayacağız.
Çarpımları —8, toplamları
—2 olan iki sayıyı arayacağız.
2
20x2 + (ıox +
2x
3
x2-8X+ 15- (x-
Çarpımları 15, toplamları
13 —8 Olan iki sayıyl arayacağız.
Çarpımları m • n, toplam-
m lan m + n Olan iki sayıyı
arayacağı z.
ÖRNEK - 26
Değişken Değiştirme Yöntemi
Daha karışık ve daha büyük dereceli terimleri bulunan ifa-
delerde; benzer terimlere farklı değişkenler verilerek ifade
daha basit hale getirildikten sonra çarpanlarına ayrılmasına
Değişken Değiştirme Yöntemi ile çarpanlara ayırma denir.
ÖRNEK - 27
(x-2)2
ifadesini çarpanlarına ayırınız.
ÇÖZÜM
(x - -3.(x - 2) 42
x —2 a olsun
Aşağıdaki ifadeleri çarpanlarına ayırınız.
a) 2x2—x—1
b) 3x2-2x-5
C) 6x2+7X+2
d) -14x2-8X+6
e) 20x2+34x+6
ORİJİNAL
-2
MATEMATİK
(X — — 3) Olur.
Cevap: (x — 4). (x — 3)
61