OPTİK
Işığın davranışını inceleyen fiziğin alt alanına optik denir. Bilim in-
sanlarının en çok üzerinde durduğu konulardan biri Işık ve ışığın
yapısıdır. Bilim insanlarının bir kısmı ışığa tanecik, bir kısmı dalga
demişler ve sonuçta Işığın bazı Olaylarda tanecik, bazı olaylarda
dalga gibi davrandığı bilinmektedir.
Işık; doğrusal olarak yayılan, üzerine düştüğü nesneleri aydınla-
tan elektromanyetik dalga çeşidi olduğu söylenebilir.
I. Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma Şiddetleri
Kavramları Arasındaki İlişki
Işık Şiddeti (I): Bir kaynaktan birim zamanda tek doğrultuda şık
miktarına ışk şiddeti denir. Sl'da birimi candela (kandela) olup Cd
ile gösterilir. Işık şiddeti temel büyüklüklerden biridir. Fotometre
ile ölçülür.
DİKKAT
Işık şiddeti, kaynağın parlaklığı arttıkça artar. Kaynağın gücü
artarsa ışık şiddeti de artar.
Işık Akısı (O): Bir kaynaktan birim zamanda qkan tüm doğrultu-
lardaki Işık miktarıdır. Işık şiddetine bağlıdır. Birimi Lümen Om) dir.
Işık şiddeti I Olan kaynağın Işık akısı,
o z 4.Tc.I
eşitliği ile bulunur.
UNUTMA
Bir ışık kaynağından çıkan
ışık miktan (ışık tanecikleri-
nin sayısı), o kaynağı çev-
releyen kürenin yarıçapın-
dan bağımsızdır. Dikkat
edilirse r yarıçaplı küreden
temsili olarak 8 tane ışk ta-
neciği geçtiği gibi 2r yarı-
çaplı küreden de 8 tane Işk
taneciği geçer. Bu nedenle küre içine konulan bir kaynağın yü-
zeye düşürdüğü şık akısı kürenin yarıçapından bağımsızdır.
Bir kaynaktan yayınlanan Işık akısı ile belli bir yüzeye düşen
Işık akısı birbirine karıştınlmamalldır. Belli bir yüzeye düşen
şık akısı;
Işk kaynağının Işık şiddetine,
» Kaynağa uzaklığa,
Yüzeyin alanına,
Işıkların yüzeye dik düşüp düşmemesine
bağlıdır.
2
Çerçevenin 1 konumunda iken içinden geçen Işık akısının, 2 ko-
numundakine göre daha çok olduğu görülür.
Yaldan görünüm
Üstten görünüm
Alam A olan çerçeveden geçen Işık akısı yüzeyin tam karşısında
(L konumu) iken en büyük Olur. Açı arttıkça geçen Işık akısı aza-
lir. (K'deki en az, M'deki arada, L'deki en çok Olur.)
Bir fenerden çıkan Işık
demetinin Işık akısı ile
perdeye düşen ışık akı-
sı aynıdır. Fener perde-
ye yaklaştırılırsa ya da
uzaklaşünhrsa(ışğın ta-
mamı perdeye düşmek
koşuluyla) perdeye dü-
Şen Işığın akısı değişmez.
