onma
84
4. ve 5.
BÖLÜM
Çözünürlük
İletkenliklerine göre
o Elektrolit çözelti
• Elektrolit olmayan
çözelti
Alkalier: cxH OH
Karbonhidratlar CxH O
çözünürlük Hesaplan
3. GÜN / sıvı ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK
Çözeltilerin Sınıflandırılması
Derişimlerine göre
Seyreltik çözelti: Çö-
zünen oran I olan
Derişik çözelti: Çözü-
nen oranı fazla Olan
KİMYA
Doymamış çözelti: Belli bir sıcak-
lıkta çözebileceğinden daha az
madde çözmüş olan çözeltilerdir.
Doymuş çözelti: Belli bir sıcaklıkta
çözebileceği maksimum madde
miktarını çözmüş çözeltilerdir.
Aşın doymuş çözelti: Sıcaklığın
etkisiyle çözebileceğinden daha
fazla maddeyi çözmüş çözeltilerdir.
Belli sıcaklık ve basınçta, belli bir miktar çözücüde çözünebilen maksimum madde miktarına denir.
Çözünen kütlesi (g)
mçözünen + mçözücü mçözaıti
Çözünürlük OOgrarn)
Sıcaklık
Sıcaklığın Etkisi
100 g çözücü
Grafikte verilen noktalarla ilgili aşağıdaki ifadeler kullanılabilir.
I. ve II. noktalar doymuş çözeltidir.
III.
noktada çözelti doymamıştır.
IV. noktada çözelti aşırı doymuştur.
IV. çözelti ısıtılırsa doymuş olur.
III.
çözelti soğutulursa doymuş olur.
Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler
Sıcaklık artışı genellikle katı-
ların ve sıvıların çözünürlüğü-
nü artırır.
• Tepkimeler endotermik veya
ekzotermik oluşuna göre ince-
lenmelidir.
ÇÖZûr•ürİük (9/1 OOgram)
XI + Isı —ş X/suda) (endotermik)
+ ısı (ekzotermik)
(suda)
(Bütün gazların sudaki çözünürlüğü
ekzotermiktir.)
Basıncın Etkisi
Katı ve sıvıların çözünürlüğü-
ne basıncın etkisi yoktur.
Gazların basıncı artırıldığında
çözünürlüğü anar.
Gazlar düşük sıcaklık yüksek
basınçta iyi çözünürler.
Basım (atm)
Katı veya sıvı
Çözünme HIZI
• Birim zamanda çözünen mad-
de miktanna çözünme hızı de-
nir. Çözünme hızına etki eden
Yüzey'
Cinsi
Çözünen katıyı toz hâline ge-
tirme, karıştırma ve temas yü-
zeyini artırma çözünme hızına
etki ederken çözünürlüğe etki
Sıcaklık anışı ise enck)termik
veya ekzotermik fark etmez
çözünme hızını artırırken, çö-
zünürlüğü de değiştirir.
