2.
3.
4.
ÖNEMLİ
Cumhuriyet'in ilk yıııarır,da (1923-1940) Millî
Edebiyat'ın zevk ve anlayışına uygun olay hikâyeciliği
devam eder:
Reşat Nuri: Tanrı Misafiri, Leyla ile Mecnun,
Olağan İşler, Sönmüş Yıldızlar, Roçild Bey, Eski
Ahbap, Gençlik ve Güzellik, Aşk Mektupları, BO-
yunduruk...
Yakup Kadri: Bir Serencam, Rahmet (bu İki eser
de servetifünun ve Fecriati anlayışına uygun an-
latımlar vardır), Millî Savaş Hikâyeleri, İzmir'den
Bursa'ya (Halide Edip, Falih Rıfkı, M. Asım Us
İle birlikte). Yazar, son iki hikâye kitabında Millî
Edebiyat'a uygun bir yaklaşım içindedir,
Halide Edip Adıvar: Harap Mabetler, Dağa Çıkan
Kurt, İzmir'den Bursa'ya, Kubbede Kalan Hoş
Şada,
Refik Halit Kalay: Memleket Hikâyeleri, Gurbet
Hikâyeleri,
Aka Gündüz: Türk Kalbi, Türk'ün Kitabi, Kuma-
ğacık, Hayattan Hikâyeler...
Cumhuriyet'in ilk yıllarında sosyal gerçekçi / toplumcu
gerçekçi hikâyeciliğin öncüleri ortaya çıkar:
Sabahattin Ali: Değirmen, Kağnı, Ses, Yeni
Dünya, Sırça Köşk, Kamyon...
Sadri Ertem: Silindir Şapka Giyen Köylü, Bacayı
İndir Bacayı Kaldır, Korku, Bay Virgül, Bır Şehnn
Ruhu, Türk İnkılabının Karakterleri...
Cumhuriyet'in İlk yıllarında serim-düğüm-çözüm pla-
nını terk eden durum hikâyecileri ortaya çıkar.
Memduh Şevket Esendal: Otlakçı, Mendil Al—
tında, Hava Parası, İhtiyar Çilingir, Veysel Çavuş,
Sahan Külbastı, Bir Kuçak Çiçek, Temiz Sevgiler,
Kelepir, Pazarlık...
Sait Faik Abasıyanık: Semaver, Sarnıç, Son
Kuşlar, Şahmerdan, Kumpanya, Lüzumsuz Adam,
Mahalle Kahvesi, Havada Bulut, Havuz Baş, Az
Şekerli, Ademdağ'da Var Bir Yılan, Tüneldeki
Çocuk...
Cumhuriyet'in ilk yıllarında farklı anlayışlarda birçok
hikâyeci yetişmiştir.
Fahri Celalettin Göktulga: psikolojik hikâyeler
yazmıştır, kahramanları çoğu kez psikiyatrik ra
hatsızlığı olan kişilerdir. Yazar, aynı zamanda bir
psikiyatri uzmanıdır: Talak-' Selase, Kına Gecesi,
Eldebir Mustafendi, Anzavur Kahvesi, Salgın,
Rüzgâr, Çanakkale'de Keloğlan.
Osman Cemal Kaygılı: Ahmet Mithat ve Hüse-
yin Rahmi çizgisinde bir halkçıdır. Dönemin sanat
anlayışlarından bağımsızdır. İstanbul'un sokak
aralarındaki çingeneleri, tulumbacıları, akşam-
cıları, kabadayıları konu edinmiştir. Çingeneler,
Aygır Fatma, Bekri Mustafa, Antebin Hamamları,
Kovuk Palasın Esrarı gibi romanları vardır, Hikaye
kitapları şunlardır: Altm Babası, Çuvalcı Şeyhinin
Halefi, Bir Kış Gecesi, Çingene Kavgası, Tekin
Olmayan Kedi, Goncanm intihan, Mahkemede
Kaynana Gelin Kavgası, Perili Boştan, Sandalım
Geliyor Varda.
ÖNEMLİ
Kenan Hulusi Koray: Türk edebiyatına korku ve ge-
Filim hikâyesini getiren sanatçıdır. Yedi Meşalecilerin
şair olmayan tek ismidir. Osmanoflar diye bir romanı
vardır. Hikâyeleri şunlardır: Bir Yudum Su, Bahar
Hikâyeleri, Son Öpüş, Bir Otelde Yedi Kişi, Miras
Keçe, Kavaklıkoz Hamnda Bir Vaka (gotik tarzda bir
atmosfer ve korku hikâyesi olmasıyla çok farklı bir
hikâye), RBK Pansiyonu.
Ercüment Ekrem Talu: Recaizade Mahmut Ekrem'in
oğludur, Mizahı seven bir yapısı vardır. Alaycı bir üs-
lupla yazdığı fıkra, sohbet ve hikâyelerinde "Karga",
"Çekirge", "Kertenkele", "Ebul Muvakkat, "Evliyayı
Cedit" gibi takma adlar kullandı. Hikâye kitapları şun-
lardır: Teravihten Sahura, Sevgiliye Masallar, Kız Ali,
Güldüren Kitap, Meşhedinin Hikâyeleri.
Nahit Sırrı Örik: Roman, Hikâye, oyun yazarı olan
sanatçı: tarihe bağlı bir sanatçıdır. "uzun öyküleri" ile
dikkat çeker. Yalı, konak betimlemeleriyle, geçmişe
dönük güzellemeleriyle Abdülhak Şinasi Hisar'ı andırır.
Kıskanmak, Sultan Hamid Düşerken onun önemli ro—
manian; Sönmeyen Ateş, Muharrir onun önemli oyun-
larıdır. Hikâye kitapları şunlardır: Kırmızı ve Siyah,
Sanatkârlar, Eski Resimler, Eve Düşen Yıldırım.
Mahmut Yesari: Çoban Yıldızı (1925) romanıyla ün-
lenen, Çulluk(1927) romanıyla ilk işçi romanı sayılabi-
lecek bir örneğe imza atan yazar; Namus, Bağrıyamk
Ömer (edebiyatımızın ilk çocuk romanı) gibi eserlere
de İmza attı, "Yakacık Mektupları" İse onun anılarının
ve hikâyelerinin toplandığı Önemli eseridir, Tipi Dindi,
Yakut Yüzük, Gece Yürüyüşü, Su Sinekleri, Bah-
çemde Bir Gül Açtı, Pervin Abla, Kırlangıçlar, Bir Aşk
Uçurumu ise onun diğer romanlarıdır,
Bekir Sıtkı Kunt: Cumhuriyet'in İlk yıllarında ge-
nellikle uyugulanan "gözlemci gerçekçi" hikâyeciliğe
uygun eserler vermiştir: Memleket Hikâyeleri, Talkınla
Salkım, Arzu ile Kamber (modernize edilmiş halk
hikâyesi), Yataklı Vagon Yolcusu, Ayn Dünya, Herkes
Kendi Hayatım Yaşar.
Salih Zeki Aktay: Antik Yunan-Roma kültüründen
yararlanan ve Nevyunanilik adıyla anılan anlayışa
uygun Asya Şarkıları, Pınar, Persefon, Latan gibi şiir
kitaplarıyla bilinen sanatçı, Mine Çiçekleri adlı hikâye
kitabını 1944'te yayımladı.
Fikret Adil: İstanbul'da bohem hayatı yaşayan çevre-
lerİ, sanat ve edebiyat İnsanlarını anlatan sanatçılar-
dandır. Asmalı Mescit, onun en tanınmış anı-hikâye
kitabıdır. İntermezzo, Avare Gençlik onun diğer eser-
leridir. Beyaz Yollar Mavi Deniz ise gezi yazısıdır.
b/ iyi Bil
İlhan Taruş (1907-1967) sosyal gerçekçi anlayışa uygun
hikâyeler ve romanlar yazmıştır. 1954'te yazdığı "Yeşil-
kaya Savcısı" romanında Kurtuluş Savaşı sırasında savcı
ve hâkim olarak görev yaptığı Anadolu'da gözlemlediği
olayları anlattı. "Var Olmak", "Hükümet Meydanı", "Vatan
Tutkusu" romanları da Kurtuluş Savaşı'nı tema olarak iş-
leyen önemli romanlardır. Hikâye kitapları ise şunlardır:
Doktor Monro'nun Mektubu (1938), Apartman, Kannca
Yuvası (1952), Ekin iti, Köle Ham...
o
91
