OMER SEYFETTİN (1884 - 1920)
Türk hikâyeciliğinin önemli isimlerindendir.
Türk Nüyesirün kurucusu saydı Kaı-
dişinden önce belli bir seviyeye ulaşan Türk
hikâyeciliği, onunla olgwluk kazanmıştır.
Yerü Lisan hareketini başlatan sanatçılardan-
dlr. Genç Kalemler dergisinde yayımladığı Yeni Lisan maka-
leşi ile dilde sadeleşmenin gerekliliği üzerinde durmuş ve bu
konuda başarılı olmuştur.
Türkçülük akımından etkilenen sanatçı, dönemine göre sade
bir dü kullanmıştır.
Matpassant tarzı hikâyenin (olay hikâyesi) Türk edebiyatın.
daki en önemli temsilcisidir.
Hikâyelerini çarpıcı bir şekilde bitirmesi okuyucuyu etkiler,
And Falaka, Kaşağı konusunu çocukluk anılarından; Pembe
İncili Kanan, Kızılelma Neresi, Başım Vermeyen Şehit, Kütük ,
Vira, Ferman, Teke Tek, Topuz tarihten; Bomba ve Beyaz La,
le Balkan Savaşları'ndan; Gizli Mabet yanlış inanış ve hurafe-
'erden alan ünlü hikâyelerindendir.
Mizahi bir üslupla kaleme aldığı Efruz Bey'de, Türkiye'de 0
dönemde görülen siyaset, bilim, Türkçülük gibi kawamlar ele
dinmiş ve bunların temsilcileri adan değiştirderek Efruz Bey'in
kişiliğinde bir araya getirilmiştir.
Eserlerinde gözleme Önem veren sanatçı, realizmin etkisiyle
gerçekçi betimlemeler yapmıştır.
ESERLERİ
Hikâye: Bomba, Falaka, Kaşağı, Ant, Yüksek Ökçeler, Beyaz
Lale, İlk Düşen Ak, Diyet, Forsa, Perili Köşk, Pembe İncili Kaf-
tan, Başım Vermeyen Şehit. Gizli Mabet, Bahar ve Kelebekler,
Harem, Kızılelma Neresi, Kütük, Vire, Ferman...
Roman: Aşhâb-l Kemimiz, Efna Bey, Yalnız Efe
REFİK HALİT KARAY (1888 - 1965)
Fecriati'de başladığı sanat hayatını Milfi Ede-
biyat ve Cumhuriyet dönemlerinde hikâye,
romum fıkra ve mizah yazan olarak sürdür-
müştür.
Eleştiri ve mizah yazılarında Kirpi takma adl-
nı kullanrnışfrr.
Sanatçı, eleştirilerinin sertliği gerekçesiyle ittihat ve Terakki
Fırkası tarafından Anadolu'ya sürgün edilmiştir. Bu dönemde-
ki gözlemlerinden oluşan h İkâyeIerİnİ Memleket Hikâyeleri ad-
II eserinde bir araya getirmiştir.
Anadolu halkının bezgin ve ehlikeyif yaşayışını, yalnızlığını, me-
murların devleti temsil edememelerini anlattığı hikâyeleriyle İs-
tanbul'la sınırlı olan Türk hikâyeciliğini Anadolu'ya taşımıştır.
Memleket Hikâyeleri'nde yer alan Şeftalj Bahçeleri, Boz Eşek,
Garip Bir Hediye, Yatır, Küs Ömer, Yatık Emine gibi pek çok
hikâyesinde Anadolu ile ilgili realist ve çarpıcı gözlemlere yer
vermiştir.
Çıkardığı Aydede adlı mizah dergisinde Millî Mücadele aley-
hinde yazdığı yazılar yüzünden 1922 yılında tutuklanmak üze-
re iken Beyrut'a kaçmıştır.
Yurt dışında bulunduğu dönemde kaleme aldığı Gurbet Hikâ-
yeleri, sanatçının bir diğer önemli hikâye kitabıdır.
Gurbet Hikâyelerfnde yer alan Eskicide beş yaşındaki bir ço-
cuğun, rnemleketinden ayrıldıktan altı ay sonra ilk defa ana di-
li olan Türkçeyle konuşan birini gördüğünde yaşadığı mutlu-
lük anlatılır.
İlk ve en başarılı romanı Olan İstanbul'un İç Yüzünde İttihat ve
Terakki'nin iş başına gelişinden Birinci Dünya Savaşı günleri-
ne kadar olan İstanbul, bütün yönleriyle ele alınmıştır.
Olay hikâyeciliğinin Türk edebiyatındaki Önemli temsilcilerin-
den olan sanatçının eserlerinin en belirgin özelliği, dikkatli bir
gözlemin ürünü olmalarıdır.
Hemen her eserinde mizah ve eleştiriye yer veren sanatçı in-
sanların kurnaz ve çıkarcı taraflarını ortaya koymuştur.
Eserlerindeki kişileri, kendi çevrelerine uygun konuşturmuş;
konuşma dilinin canlılığını Türkçenin bütün doğallığı ve gü-
zelliğiyle eserlerine yansıtmıştır.
ESERLERİ
Roman: İstanbul'un İç Yüzü, Yezidin Kızı, Çele, Sürgün, Nilgün,
Yeraltında Dünya Var, Bugünün Saraylısı, Kadınlar Tekkesi, 2000
Yılın Sevgilisi...
Hikâye: Memleket Hikâyeleri, Gurbet Hikâyeleri
Mizah: Sakın Aldanma İnanma Kanma, Kirpinin Dedikleri, Ago
Paşa'nın Hatıratı, Guguklu Saat, Üç Nesil Üç Hayat...
Anı-Sohbet Fıkra: Bir İçim Su, Ay Peşinde, Bir Omür Boyun-
