OLU
PARAGRAFTA YAPI -
BOŞLUK VE DİYALOG TAMAMLAMA
BOŞLUK TAMAMLAMA
Paragrafın Başına / Ortasına Cümle Ekleme
ÖSYM tarafından paragrafın başına, ortasına ya da sonuna getirilebilecek en uygun cümle sorulmaktadır.
• Sınavlarda hemen her yıl bu konu ile ilgili soru sorulmaktadır.
Bilindiği gibi paragraf giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur. "Giriş", "gelişme" ve "sonuç” bölümlerinin özellikleri
dikkate alınarak başa, ortaya ve sona uygun cümleler getirilmelidir. Parçanın başı, boş bırakılmışsa giriş bölümünün özellikleri
dikkate alınmalıdır; giriş bölümünde konunun başlangıcı yer alır. Konu genel hatlarıyla tanıtılır. Bağlayıcı sözcükler (bağlaç,
zamir...) yer almaz.
Parçanın ortaları, boş bırakılmışsa gelişme bölümünün özellikleri dikkate alınarak soru çözülmelidir. Konu çeşitli yönlerden
açıklanır. Örnekler verilir, karşıtlık ve benzerliklerden yararlanılır, kanıtlamaya gidilir. Boş bırakılan yerin hem öncesinde hem
sonrasında yer alan cümleler birlikte değerlendirilir. Bu tarz sorular çözülürken "ama, fakat, çünkü" gibi bağlaçların anlamına
ve özelliklerine dikkat edilmelidir. Bu bağlaçların özelliklerinin iyi bilinmesi gerekmektedir.
Paragrafın Sonuna Cümle Ekleme
• ÖSYM'nin hemen her sınavda sorduğu ve vazgeçemediği bir soru tipidir. Konuyla ilgili olarak üniversiteye giriş sınavlarında
ortalama 3-4 soru sorulmaktadır.
Boşluk tamamlama ile ilgili olarak paragrafın "başına", "sonuna" ve "ortasına" olmak üzere üç farklı şekilde soru gelmektedir.
Parçanın sonu boş bırakılmışsa sonuç bölümünün özellikleri dikkate alınır. Sonuç, konuyu kendinden önceki cümlelerden
yola çıkarak sonuca ulaştıran bölümdür. Paragrafın özetlendiği, toparlandığı bölümdür. "Çünkü, ama, fakat, oysa, bundan
dolayı" gibi bağlayıcı sözcüklere yer verilir.
LYS - 2016
Geştalt psikolojisine göre bir parçayı ait olduğu bütünden
soyutlayıp incelemek hatalıdır. Çünkü bir bütün, kendisini
oluşturan parçaların basit bir toplamı değil, parçaların top-
lamından daha fazla bir şeydir; örneğin bir melodi kendi-
sini oluşturan notaların basit bir toplamı değil, bu notala-
rın bir sisteme göre düzenlenişinin ürünüdür. İnsanı an-
lamlandınrken de bu psikolojiden yola çıkmakta fayda var.
Sonuçta,
Bu parçada boş bırakılan yere, düşüncenin akışına gö-
re, aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) insanı anlamak istediğimizde çevresi ve iç dünyasını
bir arada ele almalıyız
B) sosyal ve fiziksel çevremiz algılarımızın oluşmasında
önemli bir role sahiptir
C) çevremize yönelik algılarımız, çevremizi şekillendirme
gücüne sahiptir
D) İnşan ve çevre karşılıklı etkileşim İçindedir, birbirlerini
şekillendirirler
E) diğer insanları algılama şeklimiz onları etkileyip aynı
zamanda da değiştirebilir
Çözüm
Parçada Geştalt psikolojisine göre bir şeyin parçasını on-
dan ayrı alıp incelemenin yanlış olduğu, her şeyin bir bü-
tünlük içerisinde değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmış-
tır. Parçanın sonunda geçen "sonuçta " sözcüğü de parça-
ya eklenecek cümlenin parçanın bir özetinin olması gerek-
tiğini göstermektedir. Dolayısıyla verilen seçeneklerde par-
çanın özeti, ana düşüncesi niteliğindeki cümleyi bulaca-
ğız. A seçeneğinde yer alan "insanı anlamak istediğimizde
çevresi ve iç dünyasını bir arada ele almalıyız" cümlesi in-
sanın parça parça olarak değil, bir bütünlük içerisinde de-
ğerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Cevap: A
