OLU
3
PARAGRAFTA KONU VE ANA DÜŞÜNCE
SORUYA CEVAP OLAN PARAGRAFLAR
ÖSYM'nin hemen her sınavda sorduğu bir soru tipidir. Bazı yıllar bu soru tarzından 3 soru sorulsa da genellikle 1-2 soru çıkmak-
tadır. Bu sorular, hem ana düşünce hem de konuya bağlı olarak çözülür.
Paragraf ile cevap seçeneği olacak soru arasında mantık ve anlam açısından sıkı bir bağ olmalıdır. Soru, paragrafın tamamını kar-
şılayacak biçimde olmalıdır. Cevap aranırken "parçanın önceden yöneltilmiş bir sorunun cevabı" olduğu unutulmamalıdır. Soru,
parçanın ana düşüncesi ve konusuna uygun olmalıdır.
Konuyla İlgili olarak ÖSYM Şu soru kalıplarını kullanmaktadır:
-b Bu parça aşağıdaki sorulardan hangisinin karşılığı olabilir?
-b Bu parçada aşağıdaki sorulardan hangisinin yanıtı yoktur?
YGS - 2012
Neyi, neden yazacağımız sorusu ilk adımdır. Konu bulmada işaretleri değer-
lendirmek, koku alabilmek ve iz sürebilmek önemlidir. Merak, içgörü, zengin
bir düş gücü de temel öğelerdir. Yazar uyanıkken düş gören insandır. Yaza-
cağımız romanı nasıl, hangi dil ve yapı içinde anlatacağımıza karar vermeli,
uzun süre kafamızda taşımalı ve olgunlaştırmalıyız. Bunun için de ben bir ro-
marnın kapsını çalarken kendime şu soruyu sorarım: Ne anlatmak istiyorum?
Soruyu bir cümleyle yanıtlayamıyorsam kafam henüz karışık demektir. Bek-
lerim. Bu arada neyi anlatmak istediğim netleşirken nasıl anlatacağım üze-
rinde düşünürüm. Yine de niyetlerimin nesnellik kazanarak bir biçim alması
için hemen her zaman sayısız giriş denemesi yapmışımdır.
Bu parçada aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı
A)
B)
C)
D)
E)
Bir yazıda bulunmasını zorunlu saydıklarınız nelerdir?
Yapıtlarınız genellikle nasıl bir çalışmadan sonra ortaya çıkar?
Yapıtlarınızda hangi türden sonuçlan yeğlersiniz?
Roman yazanlara neleri önerirsiniz?
Yazmaya başlarken çıkış noktanız nedir?
YGS - 2010
Benim kitabımdan önce de dil yanlışlarıyla ilgili kitaplar vardı. Ama bu kita-
bın büyük ilgi uyandırması konuya yabancı olanların da Türkçenin sorunla-
n üzerinde düşünmesini sağladı. Gördükleri hiç de hoşlarına gitmedi; dilde
büyük bir yabancılaşma, büyük bir yozlaşma gördüler. O yüzden dil sorun-
larını ele alan birçok kitap yayımlandı, hâlâ da yayımlanıyor.
Bu sözler aşağıdaki sorulardan hangisine karşılık söylenmiş olabilir?
A) Dile ve dil bilgisine yönelik çalışmaların bu kadar öne çıkmasını neye
bağlıyorsunuz?
B) Dil bilgisi kurallarının yeterince bilinmemesinin nedenleri nelerdir?
C) Yanlışların giderilmesinde, yazılanlar hangi ölçüde etkili oldu?
D) Yapılan çalışmalar Türkçenin inceliklerini ne ölçüde ortaya çıkardı?
E) Dil alanında uzmanlaşmayan kişilerin kitap yayımlamasını nasıl karşılı-
yorsunuz?
Çözüm
İlk cümle E seçeneğinin, son cümle B
seçeneğinin, ikinci ve üçüncü cümle A
seçeneğinin, "Yazacağımız romam nasıl,
hangi dil ve yap,' içinde anlatacağımıza
karar vermeli, UZUn süre kafamızda taş-
malı ve olgunlaştırmalıyız" cümlesi ise D
seçeneğinin yanıtıdır. C seçeneğindeki
"Yapıtlarınızda hangi türden sonuçlan
yeğlersiniz?" sorusuna cevap alınamaz.
Cevap: C
Çözüm
Son iki cümle sorulan soruyu ortaya koy-
maktadır. "Gördükleri hiç de hoşlarına
gitmedi; dilde büyük bir yabancılaşma,
büyük bir yozlaşma gördüler. O yüzden
dil sorunlarını ele alan birçok kitap ya-
yımlandı, hâlâ da yayımlanıyor. " cümle-
lerİ dile Ve dil bilgisine yönelik çallşrna-
lann öne çıkmasının sebebini ortaya ko-
yuyor.
Cevap: A
