Olaylar Türkiye'de Geçiyor adlı kitap, edebiyat dünyamızın son yirmi
yıldaki tartışmalannın da özeti bir bakıma. Türkiye'de hâlihazırdaki
edebiyat akademisinin ciddi kısmı ne yazık ki Garip'ten sonra
şiir, Ömer Seyfettin'den sonra öykü, Tanpınar'dan sonra roman
yazıldı mı haberdar değil; edebiyat eleştirisinin ne olduğunu bil-
miyor, bu bilgisizlikle eleştiri yapıyor. Neyse ki 1980'den sonraki
kuraklık döneminde, benim "Mahşerin Dört Atlısı” dediğim Mu-
rat Belge - Jale Parla - Orhan Koçak - Nurdan Gürbilek akademi
ile literatür arasında sağlam bir edebiyat eleştirisi hattı kurdu.
Oradan benim de dâhil olduğum bir kuşak yetişti ve yarının ede-
biyat eleştirisini bu kuşak kuruyor artık. Akademide öğrenciler
sadece kendilerine öğretilen işlenmemiş bilgileri ezberliyor,
eser ve yazar üzerine özgün bir düşünce üretemiyor, edebiyat
eleştirisini bilmeden yetişiyor. Bu düşünsel fil mezarlığından
mezun olan öğrenci, ister istemez akademiden uzak duruyor.
23. Bu parçanın yazarı aşağıdakilerin hangisinden
yakınmaktadır?
A) Akademide istenilen düzeyde edebiyat eleştirisi yapacak
yazar yetiştirilememesinden
B) Edebiyat eleştirisi üzerine yetkinliğini kanıtlamış kişilerin
değerinin anlaşılamamasından
C) Edebiyat üzerine yazılan yazıların gerçek anlamda eleştirel
bir bakış açısından uzak oluşundan
D) Geçmişin birikimine tam olarak hâkim olmadan edebiyat
eleştirisi yapılmasından
E) Edebiyat bölümlerinin nitelikli öğrenci yetiştirecek dona-
nıma sahip olmamasından
24. Bu parça geçen "düşünsel fil mezarlığı” sözüyle anlatılmak
istenen aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Ham bilgileri, yaratıcı düşünceye dönüştürmekten yoksun
olmak
B) Geçmiş ile yaşanan an arasında doğrudan bir bağ
kuramamak
C) Yüksek düşünceleri sıradan bir anlayış gibi aktarmaya
çalışmak
D) Yetkin bir eleştiri ekolü geliştirecek anlayıştan uzak olmak
E) Parlak fikirlerin eyleme dönüşme fırsatı bulamadan ölü
doğduğu bir kültür atmosferi oluşturmak
Şinklt; Moritanya'nın kuzeyinde, Atar'ın doğusundaki Adrar
Yaylası'nda bulunan bir Berberi Orta Çağ ticaret merkezidir.
13. yüzyılda kurulan bu küçük kent; mimarisi, manzarası ve
eski kütüphaneleri ile dikkat çekmektedir. Şehir, 17. yüzyılın
başlarından itibaren Batı Sahra'nın kültürel yaşamına damgasını
vurmuş, şairler ve kütüphaneler şehri olarak anılmıştır. Ama
zamanla değişen ticaret yolları, başka merkezlerin öne çıkması,
çölün verdiği zorluklar ve Moritanya'da 20'nci yüzyılla birlikte
başlayan Fransız yönetimi; Şinklt'ın önemini giderek azaltmıştır.
Şinklt; şimdi çölün çevrelediği, mimari açıdan tarihî çehresini
koruyan ama küçük ve sakin bir şehir. Yine de tarihî anıtlarında
ve kütüphanelerinde eski parlak günlerin kalıntılarını yaşatmayı
sürdürüyor. Şehrin, el yazmalarına verdiği değer gelecek için
büyük bir umut kuşkusuz ama şimdi yeni bir tehlike var: iklim
değişikliği.
25. Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi Şinkıt şehrinin
öneminin zamanla azalmasının nedenlerinden değildir?
A)
B)
C)
D)
E)
Siyasal iktidarın el değiştirmesi
Coğrafi koşulların çetin olması
Alışveriş güzergâhlarının değişmesi
Başka şehirlerle rekabette geri kalınması
Turizm açısından cazibesini kaybetmesi
26. Bu parçadan Şinkıt'ın şimdiki durumuyla ilgili
aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?
A)
B)
C)
D)
E)
Geçmişteki dokusunu muhafaza ettiğine
Sakinlerine dingin bir yaşam sunduğuna
Küresel gelişmelerden uzak durduğuna
Değişen hava koşullarının tehdidi altında olduğuna
Eski hatıraları canlandırma işlevi gördüğüne
309
