Öğrenme
16. "Japon ana-babalar çocuğun nasıl davranmasını
3.
4.
5.
Bölüm 7
"Bayramda hemen herkes tatile gitmişti; şehir
boşalmış gibiydi. Bir sabah baktım, güvercin
yemi satan amca bir hafta önce külahını Otuz bin
liraya sattığı yemleri avuç avuç güvercinlere
döküyor. Biliyor ki güvercinler parktan giderse,
durumu çok daha kötü olacak. "
Burada, yem satan kişinin güvercinlerin parkı
terk etmemesi için gösterdiği davranış, aşa-
ğldaki psikolojik süreçlerin hangisine bir
Bölüm 7
6.
7.
Uzandığı vazoyu elde edebilmek için ağlayan bir
çocuğun annesi, vazoyu çocuğa verdiğinde
onun hemen sustuğunu gözlemiş ve daha sonra
da her ağladığında çocuğun isteğini yerine getir-
meye devam etmiştir, Bu anne, bir süre sonra,
çocuğunun ağlamayı alışkanlık haline getirdiğin-
den ve çok "mızmız" olduğundan yakınmaya
başlamıştır.
Bu çocuğun ağlamayı alışkanlık haline getir-
mesi, aşağıdakilerden hangisiyle en İyi açık-
lanabilir?
A) Annenin, çocuğun ağlamasını pekiştirmesi
B) Çocuğun, doğuştan ağlamaya yatkın olması
C) Annenin, çocuğun her istediğini yapabilecek
zamanının olmaması
D) Annenin, çocuğun ihtiyaçlarına duyarlı olma-
E) Çocuğun zihinsel gelişimini henüz tamamla-
mamş olması
(1994-öYS)
Bir çocuk, sahipsiz bir köpek tarafından ısırıldık-
tan sonra, bütün köpeklerden korkmaya başlar.
Bu durum genellemeye örnektir. Bir süre sonra,
aynı çocuk sahipli köpeklerden korkmamaya
8.
9.
Öğrenme
Arşimed, suyun kaldırma kuvveti ile ilgili olarak
uzun süre çalışmasına karşın bir sonuca ulaşa-
mamış, ancak bir gün, hamamda yıkanırken,
tasın su üstünde yüzmesinden esinlerek, aniden
suyun kaldırma kuweti ile ilgili yasayı bulmuştur.
Bu durum, aşağıdakilerden hangisi için uygun
bir örnektir?
A) Kavrayış yoluyla öğrenme
B) Edimsel koşullama
C) Model alarak Öğrenme
D) Klasik koşullama
E) Programlı öğrenme
(1993-ÖYS)
Bir işçi kumanda panosunun sol tarafındaki düğ-
meye basarak çalıştırılan bir makineyi uzun süre
kullanıyor. Daha sonra işyerine, kumanda pano-
sunun sağ tarafında bulunan bir düğmeye basa-
rak çalıştırılan yeni bir makine alınıyor. Yeni maki-
neyi kullanmaya başlayan işçi makineyi harekete
geçirmek için, bir süre, önce elini kumanda
panosunun sol tarafına uzatıp daha sonra sağ
taraftaki düğmeye basıyor.
Bu parçada sözü edilen işçinin, yeni makineyi
çalıştırmak İçin sol tarafa yönelme eğilimini
sürdürmesi aşağıdakilerden hangisiyle açık-
l.
2.
138
istiyorlarsa çocuğa öyle davranırlar; sakin,
yumuşak, ölçülü ve hoşgörülü." Japon ana—
babalar, çocuklarının, öğrenmede hangi yolu
izlemelerini beklemektedirler?
A) Yeni bilgiler öğrenirken eskilerden yararlan-
B) Örnek alınan kişilerin davranışlarını benimse-
C) Bir durumda gösterilen davranışı her durum-
da tekrarlama
D) İstenilen davranışları sınama-yanılma yoluyla
bulma
E) Ödüllendirilen davranışları yapma, cezalandı-
rılanlan yapmaktan kaçınma
(1983-ösş)
ÖYS SORULARI
Bir bebek kendisine gösterilen beyaz bir tavşana
korkusuzca yaklaşmıştır. Daha sonra bebeğe,
onu korkutan bir gürültü ile birlikte beyaz bir fare
gösterilmiş ve bu olay birkaç kez tekrarlanmıştır.
Bundan sonra bebek, gürültü verilmemesine
karşın beyaz fareyi her görüşünde korkmuştur.
Daha sonra bebeğin beyaz tavşandan da kor-
maya başladığı görülmüştür.
Bu parçada aşağıdakilerin hangisinde veri-
tenlerin ikisi de örneklendirilmektedir?
A) Modelden öğrenme ve dikkat
B) Klasik koşullanma ve genelleme
C) Aşın uyarılma ve Olumsuz transfer
D) Sınama-yanılma yoluyla öğrenme ve güdü-
lenme
E) Algıda değişmezlik ve sönme
(1998-ÖYS)
'Yatmak istemediğim halde 'uyuman gerekli'
diyerek yatırıyorlar. "Ama onlar yatmıyorlar"
diyen küçük bir çocuğun bu yakınması, iste-
nilen davranışları edindirmede aşağıdakiler-
den hangisinin önemini göstermektedir?
A) Model Oluşturmanın
B) Olumsuz pekiştirmenin
C) Öğrenmeye hazır oluşun
D) Olumsuz transferin
E) Kavrama yoluyla öğrenmenin
(1997-ÖYS)
örnektir?
A) Aşın uyarılma
B) Pekiştirme
C) Uyarıcı genellemesi D) Kaygı
E) Yansıtma
(1996-ÖYS)
Aşağıdakilerden hangisi unutmanın nedenleri
arasında sayılmaz?
A) Geriye doğru bozucu etki
B) Öğrenilenlerin kullanılmaması
C) Organik bozukluklar
D) Bilinçaltına atma
E) İşleve takılma
(1996-ÖYS)
Bir deneyde, fareye labirent karanlıkken Sağa,
aydınlatılmışken sola dönmesi öğretilecektir.
Edimsel koşullanma ilkelerine göre, fareye bu
davranışın öğretilebilmesi için aşağıdakiler-
den hangisinin yapılması uygun Olur?
A) Birinde yalnız sağa, ötekinde yalnız sola
dönüşlerin mümkün olduğu iki labirent kulla-
nılması
B) Biri basit ve karanlık, öteki karmaşık ve
aydınlatılmış İki labirent kullanılması
C) Labirente konan aç fareye önce her sağa
lanabilir?
A) Negatif transfer
C) Sönme
B) Pekiştirme
D) Geriye ket vurma
D)
E)
dönüşünde, bunu öğrendikten sonra da her
sola dönüşünde yiyecek verilmesi.
Farenin açken labirente konup, karanlık Ve
aydınlık durumlarda uygun dönüşlerin sonun-
da yiyecekle ödüllendirilmesi
Deneye aydınlatılmış labirentte başlayıp labi-
rentin yavaş yavaş karartılması ve fareye her
sağa dönüşünde elektrik şoku verilmesi.
(1995-ÖYS)
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
başlar. Bu ise ayırt etmeye örnektir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ayırt
etmenin tanımı olabilir?
A) Değişik durumlarda karşılaşılan benzer uyarı-
cılara farklı tepkilerde bulunma
B) Bir davranışın ardından doyum sağlayıcı
durumların ortaya çıkmasıyla bu davranış
daha sık gösterme
C) Öğrenilen bir davranışı uyaran durumun sık
sık tekrarlanmasıyla bu davranışı giderek
daha seyrek yapma
D) Çevrede bulunanların davranışlarını gözleye-
rek onlar gibi davranma
E) Farklı ortamlarda karşılaşılan benzer uyarıcı-
lara benzer tepkilerde bulunma
(1993-ÖYS)
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
E) Serbest çağrışım
(1992-öYS)
10. Aşağıdaki uygulamaların hangisinde pekiştir-
me amacı güdülmemiştir?
A) Müdürün, Okuldaki çevre temizliği çalışmala-
rina katılan öğrencilere teş*kür etmesi
B) Öğretmenin, öğrencilere, ödev hazırlarken han-
gi kaynaklardan yararlanacaklarını bildirmesi
C) Dersin işlenişi sırasında, öğrencilere yöneltilen
sorulan doğru cevaplayanlara artı verilmesi
D) Annenin, çocuğuna, öğevini tamamlayınca
bahçeye çıkabileceğini söylemesi
E) Öğretmenin, derse iyi hazırlanmış olan
öğrenciyi takdir ettiğini belirtmesi
(1991-ÖYS)
139
