ÖĞRENME, DÜŞÜNME, BELLEK
l.
2.
Bir araştırmada deney kutusuna konulan fare çeşitli davra-
nışlar yapar: Kutunun içinde dolaşır, nesnelere bakar, onları
koklar, kurcalar. Bu davranışlar rastlantısal olarak yapılır, bu
nedenle çeşitlilik gösterir. Farenin davranışlarından biri de
yiyecek kutusunun bulunduğu yere gelmek olur. Fare bu
alanı koklar, kurcalar. Davranışlardan biri pedalın itilmesini
sağlar. Pedalı itme davranışı sonucunda yiyecek parçası
kutuya düşer. Fare onu yer ve açlığı azalır. İzleyen gün ku-
tuya tekrar konulduğunda fare yine çeşitli davranışlar yapar,
yine bunlardan bir tanesi pedala basmadır. Yiyeceğini alır
ve yer. Fare kısa sürede, pedala bastığında yiyecek almakta
olduğunu öğrenir. Rastlantısal davranışlar ortadan kalkar. Aç
fare kutuya konulduğunda hemen pedala basar ve yiyeceğini
alır. Bunun neden böyle olduğunu artık biliyoruz: Yiyeceğe
ulaştırmayan davranışlar sönmekte, ulaştıran davranışın
kuweti ise artmaktadır.
Bu araştırmada aşağıdaki öğrenme yollarından hangisinin
uygulama aşamaları yer almaktadır?
3.
4.
5.
Test - 22
Tutumlar, kalıp yargılar, Ön yargılar çoğu kez birileri veya kitle-
lerin davranışlarına bakılarak oluşturulur. Babanız belli bir spor
türünden hiç hoşlanmıyor ise siz de ondan hoşlanmazsınız.
Batı kültürlerinin bir kısmında siyah ırka karşı oluşan ön yargı
ve ayrımcılık ebeveyn ve çevre davranışlarından öğrenilir.
Cinsiyet rolleri de böyle oluşturulur. Kz çocuk annesi, erkek
çocuk babası gibi davranır. Kendi cinsiyetinden bir yetişkinin
bulunmadığı evlerde büyüyen çocukların cinsiyet rollerinde
çeşitli sorunlar bulunabilmektedir.
Bu açıklamada davranışlar üzerinde aşağıdaki hangi
öğrenme yolunun etkisi anlatılmaktadır?
A)
B)
C)
D)
E)
Gizil öğrenme
Model alarak öğrenme
Kavrayarak öğrenme
Edimsel öğrenme
Deneme yanılma yoluyla öğrenme
A)
B)
C)
D)
E)
Gizil öğrenme
Kavrayış yoluyla öğrenme
Edimsel koşullanma
Model alarak öğrenme
Klasik koşullanma
W. Köhler bir şempanzeyle yaptığı çalışmada kafesin dışına
bir muz koyar. Kafeste biri diğerinin içine geçebilen iki sopa
bulunmaktadır. Şempanze muza ulaşmaya çalışır, sopaların
her birini bu iş için ayrı ayrı kullanır, ama başarılı olamaz. Bir
süre sonra şempanze iki sopaya bakar, bunları eline alıp
beklemeksizin birini diğerlerinin içine geçirir, böylece uzayan
sopayı kullanarak uzanır ve muzu alır.
Köhler'in yaptığı bu çalışmada şempanzenin muza ulaşma
biçiminde aşağıdaki öğrenme yollarından hangisinin etkili
olduğu söylenebilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Kavrayış yoluyla öğrenme
Klasik koşullanma
Deneme yanılma yoluyla öğrenme
Sosyal öğrenme
Model alarak öğrenme
Model alarak öğrenme, türün bir başka üyesinin davranışlarını
ömek almadır. Bir kişinin, başkasının bir şey söylediğini duyup
ya da yaptığını görüp onu taklit etmeye çalışması şeklinde
gerçekleşir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi model alarak öğren-
meye örnek verilemez?
A) Öğrencilerin tahtaya kalktıklarında öğretmenleri gibi
davranmaları
B) Bir gencin saçlarını sevdiği futbolcunun saçlan gibi kes-
tirmesi
C) Küçük kız çocuğunun bebeğine annesinin kendisine
davrandığı gibi davranması
D) Ablasının kediden korktuğunu gören çocuğun da kediden
korkması
E) Bir öğrencinin verilen herhangi bir sayının karekökünü
alabilmesi
Asansöre bindiğimizde elektrikler kesilir ya da asansörde
kalırsak, asansörle karanlık arasında bir ilişki geliştirir ve bir
daha asansöre binemeyebiliriz.
Bu parçada vurgulanan ilişkinin aşağıdaki öğrenme yol-
larından hangisi ile gerçekleştiği söylenebilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Edimsel koşullanmayla
Kavrayış yoluyla
Modeli gözleyerek
Klasik koşullanmayla
Programlı öğrenmeyle
97
