o
UNUTMA
1940'11 yıllardan sonra hikâyeciliğimizde çeşitli anla-
yışlar belirir.
1. Toplumcu Gerçekçi Hikâye: 1930-1940'" yıllarda sa-
bahattin Ali ve Sadri Ertem, bu akıma Öncülük etmiştir.
Hemen ardından Samim Kocagöz ve Kemal Bilbaşar,
bu anlayışa güç vermiştir, 1950'Ii yıllarda köy kökenli
ve Köy Enstitülü yazarlarca çok yaygın bir ekol hâline
geldi, Köy-kasaba sorunları; ezen-ezilen, ağa-köylü,
zengin-yoksul, öğretmen-imam çatışmaları üzerin-
den anlatıldı. Tezli, realist ve natüralist yaklaşımlarla
roman ve hikâyeler yazıldı. Yerel ağza, argoya yer ve-
rıldi. Sosyalist, Marksist, ideolojik bir yaklaşım benim-
şendi. Yer yer söylev üslubu ile yoksulların, ezilenlerin
sözcülüğü yapıldı, Köyden kente göç, gecekondu-
laşma ve geçim mücadelesi İle eşitlik-adalet-özgürlük
düşünceleri birleştirildi, Temsilcilerinden bazıları şun-
lardır: Sabahattin Ali, Sadri Ertem, Samim Kocagöz,
Kemal Bilbaşar, Orhan Kemal, Yaşar Kemal, Kemal
Tahir, Fakir Baykurt, Abbas Sayar, Talip Apaydın, Aziz
Nesin, Rıfat Ilgaz, Mahmut Makal, Faik Baysal, Orhan
Hançerlioğlu, Bekir Yıldız, Dursun Akçam...
Kemal Bilbaşar: Anadolu'dan Hikâyeler, Cevizli
Bahçe, Pembe Kum Irgatların Ofkeşi, Pazarlık, Köy-
den Kentten, Üç Boyutlu Hikâyeler onun hikâye ki-
lapları; Cemo, Memo, Başka Olur Ağaların Düğünü,
Bedoş, Denizin Çağırışı, Ay Tutulduğu Gece, Yeşil
Gölge, Kölelik Dönemeci onun romanlarıdır.
Samim Karagöz: Telli Kavak, Sam Amca, Sığmak,
Ahmet'in Kuzuları, Cihan Şoförü, Yolun Üstündeki
Kaya, Yağmurdaki Kız, Alandaki Delikanlı, Gecenin
Soluğu, Koca Öküzün Ölümü onun hikâye kitapları;
#glpakl'k/ar, Doluqizgjn, Bir Kgrış Toprak, Bir Çift
Oküz, Bir Şehrin Iki Kapış', İzmir'in İçinde, İkinci
Dünya, Onbjnlerin Dönüşü onun bazı romanlarıdır.
Orhan Kemal (Mehmet Raşit Öğütcü): Ekmek Kav-
gası, Şarhoşlar, Çamaşırcının Kızı, Önce Ekmek, Arka
Sokak, Grev, Kardeş Payı, Babil Kulesi, 72. Koğuş,
onun bazı hikâye kitapları; Baba Evi, Avare Yıllar,
Murtaza, Cemile, Bereketli Topraklar Üzerinde, Devlet
Kuşu, Vukuat Var, Dünya Evi, Gavurun Kızı, El Kızı,
Gurbet Kuşları, Kanlı Topraklar, Evlerden Biri, Arka-
daş Iş!ıklan, Eskici ve Oğulları / Eskici Dükkanı, Kötü
Yol, Uç Kâğıtçı, Bir Filiz Vardı, Müfettişler Müfettişi
onun önemli romanlarıdır. İspinozlar ise oyun türün-
dedir, Yazar; 72 Koğuş, Murtaza, Kardeş payı ve Eş
kici Dükkanı'nı aynı zamanda oyunlaştırmıştır. Yazar;
Baba Evi, Avare Yıllar ve Cemile (Dünya Evi) adlı oto-
biyografik romanlarını Küçük Adamın Romanı dizisi
olarak adlandırmıştır. "Vukuat Var - Hanımın Çiftliği -
Kaçak" adil romanlar ise "Hanımın Çiftliği" serisini
oluşturur.
Yaşar Kemal (Kemal Sadık Gökçeli): Sarı Sıcak,
Bütün Hikâyeler onun hikâyelerini topladığı kitap-
lardır. İnce Memed (4 cilt), Teneke, Orta Direk, Yer
Demir Gök Bakır, Ölmez Otu, Akçasazın Ağalan
(Demirciler Çarşısı Cinayeti, Yusufcuk Yusuf), Yılanı
Öldürseler, Kimsecik (Yağmurcuk Kuşu, Kale Ka-
pısı, Kanm Sesi), A/ Gözüm Seyreyle Salih, Kuşlar
da Gitti, Hüyükteki Nar Ağacı, Bir Ada Hikâyesi (Fırat
Suyu Kan Akıyor Baksana, Kanncamn Su İçtiği, Tan-
yeri Horozlan, Çıplak Deniz Çıplak Ada), Filler Sul-
tam ile Kırmızı Sakallı Karınca (çocuk romanı), onun
önemli romanlarıdır; Uç Anadolu Efsanesi, Ağrıdağı
Efsanesi, Binboğalar Efsanesi ise destansı -masalsı
romanlarıdır. Çakırcalı Efe ise biyografik ve destansı
bir romandır.
v/ UNUTMA
Kemal Tahir: Göl İnsanları, Zehra'nın Defteri onun
hikâye kitaplarıdır; Sağırdere, Körduman, Rahmet
Yolları Kesti, YedÇınar Yaylası, Köyün Kamburu, Kel-
'eci Memet, Büyük Mal, Namusçular, Damağası, Bir
Mülkiyet Kalesi, Karılar Koğuşu, Esir Şehrin insanları
Yol Ayrımı, Hür Şehrin İnsanları, onun önemli roman-
larıdır. Polisiye uyarlamalarını Mayk Hammer'in Yeni
Meceraları (Derini Yüzeceğim, Ecel Saati, Kara Nara,
Kıran Kırana) adıyla yayımladı.
Fakir Baykurt: Çilli, Efendilik Savaşı, Karın Ağrısı,
Cüce Muhammet, Anadolu Garajı, On Binlerce Kağm,
Can Parası, İçerdeki Oğul, Barış Çöreği, Sınırdaki
Ölü, Gece Vardiyası, Duisburg Treni, Dikenli Tel,
Bizim İnce Kızlar hikâye; Yılanların Öcü, Irazcan'm
Dirliği, Kara Ahmet Destanı, (bu üç roman, bir üçle-
medir), Onuncu Köy, Tırpan, Kaplumbağalar, Ame—
rikan Sargısı, Köygöçüren, Keklik, Koca Ren önemli
romanlarıdır.
Abbas Sayar: Yorganımı Sıkı Sar hikâye; Yılkı Atı,
çeıo, Dik Bayır, Can Şenliği, varıa Baş Salkım saçak
roman türündedir.
Talip Apaydın: Ateş Düşünce, Öte Yandaki Cen-
net, Koca Taş, O güzel İnsanlar, Yolun Kıyısındaki
Adam, Yangın (çocuk hikâyeleri) hikâye; San Trak-
tör, Yarbükü, Emmoğlu Ortakçılar, Yoz Davar, Tütün
Yorgunu, Toz Duman İçinde-Vatan Dediler-Köylüler
(Kurtuluş Savaşı üçlemes') roman türündedir.
Aziz Nesin: parti Kurmak ve parti Kurmak, Geriye
Kalan, İt Kuyruğu, Yedek Parça, Fil Hamdi, Damda
Deli Var, Kazan Töreni, Koltuk, Deliler Boşandı,
Ölmüş Eşek, Bay Düdük, Toros Canavan, Hopti-
rinam, Gözüne Gözlük, Biz Adam Olmayız, Ah Biz
Eşekler, Seyahatname, (Duyduk Duymadık Demeyin)
mizahi hikâye; Zübük, Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz,
Tatlı Betüş, Şimdiki Çocuklar Harika, surname roman;
Biraz Gelir misiniz, Bir Şey Yap yet, Toros Canavarı,
Çiçu, Tut Elimden Rovnİ, Hadi Oldürşene Canikom,
Hakkımı Ver Hakkı, Zat-' Devletleri İbiş Efendi, Uç
Karagöz Oyunu oyun; Sevgiye On Ölüme Beş Kala,
Azizname, Sondan Başa, Kendini Yakalamak şiir;
Dünya Kazan Ben Kepçe, Yurt Gezileri, gezi; Bir
Sürgünün Hatıraları, Böyle Gelmiş Böyle Gitmez anı
türündedir.
Rıfat Ilgaz: Radarın Anahtarı, Don Kjşot İstanbul'da,
Saksağanm Kuyruğu, Şevket Usta'nın Kedisi, Altın
Ekicisi, Tuh Sana, Çatal Matal Kaç Çatal, Al Atım,
Kesmeli Bunları, Nerde O Eski Usturalar, Hababam
Sınıfı Uyanıyor, Hababam Sınıf' Sınıfta Kaldı, Çalış
Osman Çiftlik Senin, Şeker Kutusu, Rüşvetin Alaman-
cas,', Garibin Horozu hikâye; Hababam Sınıfı, Halime
Kaptan, Y 'Idz Karayel, Pijamalılar (Bizim Koğuş), Ka—
ratma Geceleri, Sarı Yazma, Meşrutiyet Kıraathanesi
roman; Yarenlik, Sınıf, Yaşadıkça, Üsküdar'da Sabah
Oldu, Karakılçık, Ocak Katırı, Alagöz şiir türündedir;
Bacaksız Kamyon Sürücüsü, Öksüz Civciv, Bacaksız
Okulda çocuk kitaplarıdır,
Mahmut Makal: Köy Notları 'nı 1950'de Bizim Köy
adıyla kitaplaştırarak köy edebiyatı çığrını başlattı.
Köye Gidenler, İplik Pazarı, Kuru Sevda onun hikâye
kitaplarıdır.
Faik Baysal: Unutamıyorum, Perşembe Adası, Nuni,
Ellerin Sesinin Rengindeydi, Ilgaz Teyze Öldü, Kır-
mızı Sardunya, Güller Kamyordu, Sancı Meydam
hikâye; Sarduvan, Rezil Dünya, Drinada Son Gün,
Ateşi Yakanlar roman türündedir.
