/O.Ünite [ÜREME SİSTEMİ VE EMBRİYONİK GELİŞİM
16.
17.
18.
Örnek Sorular
Spermatogenez olayı sırasında oluşan,
I. sperm,
II. birincil spermatosit,
III. spermatit,
IV. ikincil spermatosit
hücrelerinden hangileri haploit yapıdadır?
1. Spermatogenez
Mayoz bölünme ile erkek üreme organı olan testislerin (erbezlerinin) yapısında-
ki seminifer tüpçüklerde spermlerin oluşmasına spermatogenez denir.
Aşağıda spermatogenez olayının basamakları numaralandırılarak verilmiştir.
A) I ve III
B) II ve IV
C) l, II ve III
Mitoz
Sperm ana
hücresi (2n)
(Spermatogonyum)
Mayoz I
2
Birincil
spermatosit
Mayoz II
3
İkincil
spermatosit
(n)
4
D) ı, III ve ıv
E) ı, II, III ve ıv
Spermatogenez olayı ile ilgili aşağıdaki ifa-
delerden hangisi doğru ç*eğjlğjr?
Spermatit
Sperm (n)
A)
B)
C)
D)
E)
Hormonlar ile denetlenir.
Tür içi varyasyonu artırır.
Embriyonik dönemde başlar.
Haploit hücreler oluşturur.
Enzimlerin denetiminde gerçekleşir.
2.
3.
4.
Spermatogonyumlar mitozla çoğalır ve büyüyüp gelişerek birincil spermato-
sitleri oluşturur.
Birincil spermatositler mayoz I sonunda haploit yapılı iki hücre oluşturur. Bu
hücrelere ikincil spermatosit denir.
İkincil spermatositlerden mayoz II sonunda spermatit adı verilen haploit (n)
kromozomlu dört hücre oluşur.
Gelişmekte Olan spermatitler seminifer tüpçüklerden ayrılarak epididimis kana-
lına geçerler. Burada farklılaşarak hareket yeteneği kazanır ve olgun spermlere
dönüşürler.
Mayoz bölünme sonucu oluşan dört sperm hücresi yaklaşık olarak eşit miktar-
da sitoplazma içerir ve tamamı dölleme özelliğine sahiptir.
Sağlıklı erkek bir bireyde spermatogenez olayı ergenlik döneminde
başlar ve erişkinlik dönemi boyunca devam eder.
Spermin yapısı: Sperm baş, orta bölüm ve kamçı olmak üzere üç bölümden oluşur.
Mitoz
Mayoz I
Mayoz II
Akrozom
Çekirdek
Mitokondri
Orta
Baş
bölüm
Kamçı
Spermatogeneze ait yukarıdaki hücreler-
den kaç tanesinde Y gonozomu bulunur?
13
C
14
B
15
İnsanda spermin yapısı
Baş kısmında akrozom ve haploit yapılı çekirdek bulunur. Akrozom sindirim
enzimleri içeren bir keseciktir. Bu enzimler yumurtayı çevreleyen zona pellusida
tabakasını eritmekte görev alır.
Spermin orta bölümünde bulunan mitokondrilerin ürettiği ATP enerjisi, kamçı-
nın yapısını oluşturan mikrotübüller tarafından kullanılarak hareket sağlanır.
Kamçının meydana getirdiği dalgalı hareket, spermin sıvı ortamda hızlı bir şe-
kilde yüzmesini ve yumurta hücresine doğru hareket etmesini sağlar.
190
