/O.Ünite [ÜREME SİSTEMİ VE EMBRİYONİK GELİŞİM
Örnek Sorular
Dişi üreme sisteminde,
I. embriyonun geliştiği,
II. oogenezin gerçekleştiği,
III. sperm ve yumurtanın birleştiği
kısımlar aşağıdakilerden hangisinde verıl
mişür?
A)
B)
C)
D)
E)
Ovaryum
Rahim
Fallopi tüpü
Fallopi tüpü
Rahim
II
Fallopi tüpü
Ovaryum
Ovaryum
Rahim
Fallopi tüpü
Rahim
Fallopi tüpü
Rahim
Ovaryum
Ovaryum
2.
3.
Dişi bireye ait yumurta kanalında,
l. plasenta oluşumu,
II. oogenezin başlaması,
III. zigot oluşumu
olaylarından hangileri gerçekleşebilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D)lveıı
E) II ve III
Dişi üreme sisteminin bir kısmı Olan rahimle
ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanJJştm?
A) İç yüzeyi endometrium olarak adlandırılır.
B) Plasenta oluşumu bu kısımda gerçekleşir.
C) İç duvarının kalınlığı adet döngüsüne bağlı
larak artıp azalabilir.
D) Hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar
kalıtsaldır.
E) Serviks adı verilen bir bölümle vajinaya
bağlanır.
184
A. İNSANDA ÜREME SİSTEMİ
Tüm gelişmiş canlılarda olduğu gibi insanlarda da üreme, üreme organları ile
yapılır. Erkek ve dişi bireylerin üreme sistemlerinde bazı farklılıklar bulunur.
ı. Dişi ÜREME SİSTEMİ
Dişi üreme sistemi; yumurtalıklar (ovaryum), yumurta kanalı (fallopi tüp), rahim
(uterus), serviks ve vajina yapılarında oluşur.
Yumurta kanalı
Yumurtalık
Rahim
Endometriyum
Serviks
Vajina
İnsanda dişi üreme sistemi
Dişi üreme sisteminde yumurta oluşumu, hormon üretimi, döllenme, fetusun
gelişmesi gibi olaylar gerçekleşir.
a. Yumurtalıklar
Oogenez olayı ile yumurta hücrelerinin oluşturulduğu bölümdür. Ayrıca östro-
jen ve progesteron gibi hormonları salgılar.
Yumurtalıklarda folikül adı verilen kesecikler bulunur. Bu keseciklerde mayoz
bölünmenin profaz I evresinde bekleyen birincil oositler bulunur.
Dişi bireyler ergenlik dönemine geldiğinde adet döngüsü başlar. Her adet dö-
neminde genellikle bir folikül olgunlaşır ve yumurta hücresini serbest bırakır.
Dişi bir bireyde yumurta oluşumu ergenlik çağında başlar, menopoz
evresinde durur.
b. Yumurta Kanalı (Fallopi tüpü)
Yumurtalıklar ile rahim arasında bulunan bir kanaldır. Yumurtalıklara bakan ucu
kirpikli huni olarak adlandırılır.
Döllenme ile zigot oluşumu yumurta kanalında olur. Zigot ilk mitoz bölünmele-
rini (segmentasyon) bu kanalda gerçekleştirir.
c. Rahim (Uterus)
Embriyonun doğuma kadar geliştiği kalın duvarlı ve kaslı bir yapıdır.
Döl yatağının iç kısmı mukus salgılayan ve bol miktarda kılcal damar bulundu-
ran bir tabaka ile örtülüdür. Bu tabakaya endometriyum adı verilir. Bu yapının
kalınlığı adet döngüsüne bağlı olarak artıp azalabilir.
Embriyonun endometriyum dokusunun içine gömülmesi döllenmeden yaklaşık
olarak bir hafta sonra gerçekleşir, Bu olaya implantasyon denir.
Embriyo döl yatağı dışında başka bir dokuya yerleşirse (fallopi tüpü
gibi) dış gebelik ortaya çıkar.
Embriyo gelişiminin ilk 2—4 haftasında doğrudan endometriyumdan beslenir.
Daha sonraki haftalarda embriyonun madde alış verişi plasentadan karşılanır.
d. Vajina ve Serviks
Vajina döllenmemiş yumurtanın atılması, spermlerin dişi vücuduna bırakılması
ve doğumun gerçekleşmesi olaylarında görevlidir.
Vajinanın döl yatağına bağlandığı daralmış bölge serviks denir.
