/o.ünite SİSTEMİ VE EMBRİYONİK GELİŞİM
MENSTRUAL DÖNGÜ (ADET DÖNGÜSÜ)
I.
C) II - III -ı
Dişilerde yumurtalıklarda ve buna bağlı olarak rahimde meydana gelen değişik-
liklere menstrual döngü adı verilir. Bu döngü ergenlik döneminde başlar ve 45-
55 yaşına kadar devam eder. Yumurtlama ve menstrual döngünün bitmesine
menopoz denir.
Bu döngü hipotalamus, hipofiz ve ovaryumdan salgılanan hormonlar ile denet-
lenir.
• Hipotalamus salgıladığı RF (releasing factor) ile hipofizi uyarır. Üreme ile ilgili
RF çeşidi GnRH'tır.
• Hipofiz FSH ve LH hormonlarını salgılar.
• Ovaryum hipofizin denetiminde östrojen ve progesteron salgılar.
Bu döngü folikül, ovulasyon, korpus luteum ve menstruasyon evrelerini kapsar
ve ortalama 28 gün sürer.
Örnek Sorular
Mestrual döngüyü denetleyen,
4.
5.
6.
III.
IV.
FSH,
östrojen,
progesteron
hormonlarından hangileri hipofiz bezi tara-
fından üretilir?
A) I ve II
C) III ve ıv
Günler
Evre
14
Ovulasyon
28
Menstruasyon evresi
Folikül evresi
Korpus luteum evresi
Folikül Evresi
Yumurtalıkta bulunan foliküllerden genelde bir tanesinin gelişerek döllenme
özelliğine sahip olan bir yumurtanın oluştuğu evredir. Ortalama olarak 10—14
gün sürer.
Bu evre hipotalamustan GnRH (gonadotropin serbest bırakıcı hormon) hormo-
nunun salgılanmasıyla başlar. Bu hormon hipofiz bezinin ön lobunu uyararak
FSH (folikül uyarıcı hormon) ve LH (luteinize edici hormon) hormonlarının salgı-
lanmasına neden olur. Bu hormonların etkisiyle aşağıdaki olaylar gerçekleşir:
• Ovaryumdaki folikül hücrelerinden bir tanesinin gelişmesiyle (oogenez)
yumurta hücresi oluşur. Her döngüde 10-20 tane kadar folikül hücresi geliş-
meye başlar ancak genellikle bir tanesi olgunlaşırken diğerleri parçalanır,
• Uyarılan folikül hücrelerinden östrojen hormonu salgılanır.
Bu evrede ovaryumdan kana bırakılan östrojen miktarı artar. Bu hormon aşağı-
daki değişimlere neden Olur:
• Dişiye has ikincil eşey karakterlerinin gelişmesini sağlar. Örneğin ergenlik dö-
neminde süt bezlerinin büyümesi bu hormonun etkisiyle gerçekleşir.
• Endometriyum hücrelerini uyararak, rahim iç çeperini kalınlaştırmaya başlar.
• Pozitif ve negatif geri bildirim ile hipofizden FSH ve LH hormonlarının salgı-
lanmasını düzenler.
D) l, II ve ıv
E) ı, il, III ve ıv
Yeni adet görmüş olan dişi bir memelide,
I. korpus luteum,
II. folikül,
III. ovulasyon
evreleri hangi sıra ile gerçekleşir?
A)l- II - III
B) -ı- III
Menstrual döngünün folikül evresinde aşa-
ğıdaki olaylardan hangisi gerçekleşmez?
A)
B)
C)
D)
E)
Kandaki östrojen miktarının artması
Oogenez ile yumurta hücresinin oluşması
Hipotalamustan salgılanan GnRH ile hi-
pofiz bezinin uyarılması
Kandaki progesteron miktarının artması
Uyarılan hipofiz bezi hücrelerinden FSH
salgılanması
B
2
c
3
185
