/o.ünite SİSTEMİ VE EMBRİYONİK GELİŞİM
2.
I.
2.
3.
Oogenez
Dişi bireye ait yumurtalıklarda mayoz bölünme ile yumurta hücresinin üretilme-
sine oogenez denir.
Dişi bireyde oogenez olayı ana rahmindeyken başlar. Dişi embriyoda oogon-
yum hücreleri mayoz bölünmeye başlar, fakat bölünme mayozun profaz I evre-
sinde durdurulur. Gelişimi askıya alınmış bu hücrelere birincil oosit adı verilir.
Ergenlik döneminde salgılanmaya başlanan folikül uyarıcı hormonun etkisiyle
bu hücreler mayoz bölünmeyi tamamlar ve olgun yumurta hücresini oluşturur.
Aşağıda oogenez olayının basamakları numaralandırılarak verilmiştir.
Embriyoda
Yumurtalık ana hücresi
Mitoz bölünmeler
19.
20.
a-
21.
Örnek Sorular
Dişi bireydeki oogenez olayı ile ilgili,
I. Embriyonik dönemde başlar.
II. Haploit hücrelerin oluşumunu sağlar.
III. Tüm evreleri yumurtalıklarda gerçekleşir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B)lveıı
D) II ve III
C) ı ve III
2n
Oogonium
I Mitoz bölünmeler
Mayoz 1'in başlaması
Aşağıda dişi bir memelinin yumurtalığındaki
oogenez olayı şematize edilmiştir.
2n
2
İlk @
kutup
cisimciği
Birincil oosit
(doğumda mevcut I.
mayozun profazında durmuş
Mayoz 1'in tamamlanması
ve mayoz II'nin başlaması
İkincil, oosit
mayoz II nin
metafazında durmuş
Yumurtlama, spermin girişi
Oogonyum
n
I. oosit
2. oosit
Mayoz II nin tamamlanması
İkinci
kutup
Döllenmiş
cisimciği
yumurta
Oogenez yumurtalıklarda gerçekleşir.
Embriyonik dönemde oogonyumlar mitoz bölünme ile çoğalır. Bu hücrelerde
mayoz bölünmeye başlar ve birincil oosit oluşur. Birincil oositler profaz I evre-
sinde bekler.
Ergenlik döneminden başlayarak birincil oosit mayoz 1'i tamamlar ve mayoz II
başlar. Bölünme metafaz II evresinde durur. Bu evrede biri büyük diğeri küçük
iki hücre oluşur. Bunlardan büyük olana ikincil oosit küçük olana kutup hüc-
resi (cisimciği) denir.
İkincil oosit, ovulasyon ile ovaryumdan fallop tüpüne geçer. Eğer ikincil oosite
bir sperm girecek olursa mayoz II tamamlanır ve zigot oluşur. Bu süreçte ikinci
bir kutup hücresi de oluşur.
Ootit
Numaralı hücrelerden hangilerinde homo-
log kromozom çiftlerine rastlanmaz?
A) Yalnız IV B) I ve III C) II ve IV
D) III ve ıv
E) II, III ve IV
Oogenez olayı sonucu oluşan yumurta ve
kutup hücrelerinin,
II.
III.
sitoplazma miktarları,
DNA nükleotit dizilimleri,
kromozom sayıları
özelliklerinden hangileri farklı olabilir?
A) Yalnız II
D) II ve III
C) ı ve III
E) ı, II ve III
16
D
17
c
18
c
191
