/o.ünite SİSTEMİ VE EMBRİYONİK GELİŞİM
Aşağıdaki şemada insanda bir spermin yumurta hücresini dölleme aşamaları
verilmiştir.
Follikül
hücre
0
Örnek Sorular
İnsanlardaki döllenmede,
0
3
2
E) 1-111 -II-IV
I.
2.
3.
4.
25.
26.
a-
27.
IV.
akrozomdaki enzimlerin zona pellusida
içine salgılanması,
sperm ve yumurta zarlarının kaynaşması,
spermin kemotaksi ile yumurtaya doğru
hareket etmesi,
sperm ve yumurta çekirdeklerinin kay-
naşması
olayları hangi sırayla gerçekleşir?
00000
O Zona
o
pellusida
Sperm
çekirdeği
A) II - III -I-IV
C) ı- III - ıv -II
D) ııı-ıı-ı-ıv
O Yumurta
D
O hücre zarı
O Akrozom
Enzim taşıyan
kesecik
Yumurta
çekirdeği
Bu süreçte numaralandırmış basamaklarda aşağıdaki olaylar gerçekleşir:
Yumurta hücresinin salgıladığı fertilizin (kimyasal bir madde), spermin yumurta-
ya doğru hareket etmesini sağlar. Folikül tabakasını geçen sperm hücresi zona
pellusida tabakasındaki reseptör moleküllere bağlanır.
Bu bağlanma ile spermin akrozomunda bulunan sindirim enzimleri zona pellu-
sida içine salgılanır.
Enzimlerin yardımıyla sperm yumurta hücresinin zarına ulaşır, spermin zar pro-
teinleri yumurta zarı üzerindeki proteinlere bağlanır. Bu kaynaşma sonucunda
sperm çekirdeği yumurta hücresine girer ve döllenme sonucu zigot oluşur.
Spermin yumurta zarına bağlanması, yumurta hücresinden bazı enzimlerin sal-
gılanmasına neden olur. Bu enzimler zona pellusidanın sertleşmesini sağlar.
Böylece diğer spermlerin yumurta hücresine girmesi engellenir.
Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar
Günümüzde cinsel yıla bulaşan belli başlı hastalıklar arasında AIDS, frengi, bel
soğukluğu, hepatit ve HPV (Human Papilloma virus) nin neden olduğu rahim
ağzı kanseridir.
AIDS, HIV (Human deficiency virus) virüsünün cinsel ilişki ile kana geçmesi ve
akyuvarları enfekte ederek bağışıklık sisteminin çökmesiyle ortaya çıkan bir
hastalıktır. Günümüzde tedavisi ya da aşısı yoktur. Korunma yollarına dikkat
ederek yayılma engellenebilir.
Frengi ve bel soğukluğu bakterisi, cinsel ilişki sırasında üreme organlarına ge-
çerek çıbanlar ve yaralar oluşturur. Bu hastalıklar, uygun antibiyotikler kullanı-
larak tedavi edilebilmektedir.
İnsanlara ait eşeyli üreme olayında aşağı-
daki basamaklardan hangisi fallopi tüpünde
A)
B)
C)
D)
E)
Spermin zona pellusida üzerindeki resep-
törlere bağlanması
Zigot oluşumu
Sperm ve yumurta zarlarının kaynaşması
Oogenez olayının başlaması
Döllenme sonrası zona pellusida tabakası-
run sertleşmesi
Oogenez ve spermatogenez olayları için,
tür içi çeşitliliği arttırma,
II. y gonozomu içeren hücreler oluşturma,
III. mayoz bölünme ile gerçekleşme
özelliklerinden hangileri ortak
ild r?
A) Yalnız I
D)lveıı
22
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) II ve III
23
c
24
193
