5.
6.
7.
o
22 Mart Pazar
Benim gibi konuşma diliyle yazmaya Özenenler, günden
güne çoğalıyor. "Benim gibi derken" "Benden Öğrendi-
ler, bana uydular." demek istemiyorum. Hayır ne onlar
benden Öğrendi ne de ben onlardan Öğrendim, İçlerinde
benim yazdıklarımı hiç okumamış olanlar da bulunur, Ko-
nuşma diliyle yazmaya özenmek havadaydı sanki; bu,
toplumun geçirmekte olduğu devrimin buyruklarındandır.
Hepimiz ona uyduk,
Bu parça aşağıdaki eserlerin hangisinden alınmış ola—
bilir?
A) Çankaya — Falih Rıfkı Atay
B) Yeni Lisan — Ömer Seyfettin
C) Günce — Nurullah Ataç
D) Türk'ün Ateşle İmtihanı — Halide Edip
E) Kültür ve Dil- Mehmet Kaplan
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?
A) Ahmet Vefik Paşa'nın yazdığı "Avrupa'da Bir Cevelan"
adil eser öğretici metinlerden gezi türündedir.
B) Elçilik görevlilerinin yazdığı sefaretnamelerin en ün-
lüsü Yirmisekiz Çelebi Mehmet'in yazdığı "Fransa
Sefaretnamesi"dir.
C) "Keşlü'z — Zünun" adlı eser, bibliyografya alanında
yazılan ilk önemli eşerdir ve Kâtip Çelebi'ye aittir,
D) Cenap Şahabettin, "Avrupa Mektupları", "Suriye Mek-
tupları" "Hac Yolunda" ve "Alfak—ı Irak" adlı gezile-
rinde mektup tekniğinden yararlanmıştır.
E) "Mitoloji Sözlüğü" adlı eseri yazan Azra Erhat, "Mavi
Anadolu" ve "Mavi Yolculuk" adlı eserlerde gezi yazı-
[arını toplamıştır.
Aşağıdakilerden hangisi haber yazılarının bir özelliği
olamaz?
A)
B)
C)
D)
E)
Her olay, haber değeri taşır anlayışına dayanır.
Ne, nasıl, ne zaman, nerede, neden ve kim sorularına
yanıt arar.
Güncel ve yeni olayları, durumları içermelidir.
Gazeteciliğin olmazsa olmazıdır.
Haberi, nesnel ve kısa tutmak önemlidir.
8.
1884'te Uşküp'te doğdu, Annesi ünlü divan şairi Leşkof-
çalı Galip'in yeğeni Nakiye Hanım'dı. Babası İbrahim Naci
Bey, Üsküp'ün belediye başkanıydı. Asıl adl Ahmet Agâh
olan Yahya Kemal, gençliğinde "Esrar" takma adıyla şi-
İrler yazdı. Ortaöğrenimine Vefa Lisesinde devam etti.
Fransızca romanların etkisi ve II, Abdülhamit döneminin
baskısı sebebiyle İstanbul'dan 1903'te kaçıp Paris'e gitti,
Orada Jön Türklerle tanıştı. Orada siyaset bilimi okurken
ünlü tarihçi Albert Sorel'in öğrencisi oldu. Tarihe büyük
merak sardı, 1071'in Türk tarihinin başlangıcı sayılması
gerektiğini savundu. Şiirleri divan şiiri ile modern şiir ara-
sında köprü görevi gördü Aruzun dört büyük şairinden biri
olan şairin en ünlü şiiri "Sessiz Gemi" dir, Süleymaniye'de
Bayram Sabahl şiirl ise biçimsel kusursuzluğun en güzel
Örneğidir.
Bu parça İçin aşağıdaki saptamalardan hangisi yan-
A) Biyografiye özgü nitelikler vardır.
B) Kişisel yaşamı dile getiren metindir.
C) Gazetelerde belirli bir köşede yayımlanır.
D) Didaktik üslup, ön plandadır.
E) Yazılması; ciddi bir araştırma, bilgi ve belge gerektirir.
v/ DİKKAT
Gazavatnameler; savaşları zaferleri şiir ya da neşir Ola-
rak anlatan epik nitelikli eserlerdir; gazaname de denen
bu türün ilk ömeklerinden birisi Kaşifi'nin Gazaname-i
Rum'udur.
v/ DİKKAT
Menakıpnameler (Velayetname), din büyüklerinin veya
şeyhlerin kerametlerini anlatan eserlerdir. Tezkiretü'l-
evliya adı verilen kitaplar,bu olağanüstü hikâyeleri ve ya-
Şam öykülerini içerir.
ÖĞREN
Didaktik eserlere divan edebiyatında nasihatname de den-
miştir. 14. yüzyılda Yunus Emre'nin "Risaletü'n-Nushiyye",
16. yüzyılda Güvahi'nin "Pendname", 17. yüzyılda Nabi'nin
"Hayriye" mesnevileri bu türün güzel örnekleridir.
ÖĞREN
Ünlü bir kişinin hayatını, eserlerini ayrıntılı biçimde ele
alan bilimsel inclemelere "monografi" denir. Ayrıca bilim-
sel alanda bir konunun veya sorunun derinlemesine in-
celenerek bağımsız bir eser Oluşturulması da "monografi"
kapsamındadır.
36
