6.
o
Hayalî, hayalbaz, hayalci gibi İşimler alan Karagöz usta-
larının üstün bir şive bilgisi ve taklit yeteneği vardır. Bütün
kişileri tek başına seslendirirler. Karagöz oyunu, uzun
süre halkın gözüne ve kulağına hitap ederek seyretme
ihtiyacını karşılamıştır. Zurna, tef gibi çalgılardan; gazel,
semai gibi sözlü musikiden yararlanılır. Oyunlar ciddi ve
ağırbaşlı bir hava taşırlar, Karagöz oyunu dön bölümdür,
Giriş, muhavere, fasıl ve bitiş diye adlandırılan bu bölüm-
ler, orta oyununda da aynıdır. Karagözcülük, usta - çırak
İlişkisi İçinde, sözlü geleneğe bağlı olarak sürdürülmüştür.
Bu parçadaki bilgi yanlışı, aşağıdakilerden hangisinin
bilinmesiyle giderilebilir?
A) Karagöz ciddi ve ağırbaşlı bir hava taşımaz; eğlendi-
rici, güldürücü bir hava taşır.
B) Karagöz ustasına "hayalî' "hayalbaz" "hayalci" değil
"Küşteri" denir.
C) Karagözcü, bütün kişileri tek başna seslendirmez.
D) Karagöz oyununda "gazel" veya "semai" okunmaz,
"ilahi" ve "kaside" okunur.
E) Karagözcülük usta - çırak ilişkisiyle değil okullarda
düzenli eğitimle sürdürülmüştür.
Orta Oyunuyla İlgili aşağıdaki bilgilerden hangisi y9.L—
8.
9.
10.
II.
III.
V.
Halkın etrafını çevrelediği Orta Oyunu meydanına pa-
langa denir.
Orta oyununda dekor olarak "yeni dünya" denen bir
paravan ile "dükkân" denen iki katlı bir kafes ve bir-
kaç iskemle bulunur.
Ana kahramanlarından Pişekâr, Hacivat'a; Kavuklu
ise Karagöz'e benzer.
Balama tipi, ramazan davulculuğu yapmak İçin
İstanbul'a gelmiş taşralıyı temsil eder.
Kol oyunu, meydan oyunu, zuhuri gibi adlar da almış
olan orta oyunu Karagöz'ün meydana uyarlanmış
şeklidir,
Numaralanmış cümlelerin hangisinde orta Oyunu İle
İlgili bir bilgi yanlışı vardır?
C) III
Aşağıdakilerden hangisi "meddahlık" İle İlgili yanlış
bilgi içermektedir?
A)
B)
C)
D)
E)
Anlattıkları olaylar üç birlik kuralına uygundur.
Taklide ve gülmeceye dayanan bir anlatım sergileyen
meddahlara kışsahan da denmiştir.
Anlattığı olaylar; günlük hayattan, masallardan, deş-
tanlardan, meşhur hikâyelerden yani bilindik olaylar-
dandır.
Oyunun sonunda kıssadan hisse çıkarılır, Oyun içinde
yapılan hatalar için Özür dilenir ve bir sonraki oyunun
nerede oynanacağı hakkında bilgi verilir.
Baston, mendil ve iskemleden ibaret bir dekora sahip
Olan bu oyunda meddah, İlgi çekici bilmecelerle İlgiyi
canlı tutar.
A)
B)
C)
D)
E)
Başoyuncusu; okumuş, orta sınıf şehirliyi temsil eder,
Herhangi bir metne bağlı kalınmadan doğaçlama Ola-
rak oynanır.
Oyunun aşıl bölümü "muhavere" olarak adlandırılır.
Nefesli ve vurmalı şazlarla söylenen şarkı ve türküler
oyuna eşlik eder.
Rolleri biten oyuncular meydandan uzaklaşmaz, se-
yircinin arasına çekilir.
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel Türk tiyatrosu-
nun özelliklerinden biri değildir?
A)
B)
C)
D)
E)
Genellikle kelime Oyunlarına dayalı mizah unsuru kul-
lanılır.
Ağız ve şive taklitlerinden yararlanılır,
Sahne, kostüm, dekor gibi unsurlar ayrıntılı değildir.
Yazılı bir metinden hareketle doğaçlama oynanır.
Hem göze hem kulağa seslenir.
352
