o
Ğ
R
Y
A
Karadeniz Bölgesi
22
Karadeniz Bölgesi'nin mutlak konumuyla ilgili özellikler
arasında doğusu ile batısı arasında yerel saat farkl diğer
bölgelerden fazladır. (Doğu - batı geniş yer
kapladığı için yerel saat farkı fazladır.) (Boylam)
21 Haziranda gece-gündüz süre farkl Akdenizden daha
fazladır. (Enlem)
Güneş Işınlarının yere düşme açısı İç Anadolu'dan daha
eğiktir. (Enlem)
Yıllık ortalama sıcaklık değerleri Akdeniz kıyılarından
daha düşüktür. (Enlem)
Oysaki yıllık yağış miktarının Ege Bögesünden daha fazla
olmasının nedeni mutlak konum ile açıklanamaz. Bu duru-
mun nedeni dağların kıyı çizgisine uzanış şekli ile ilgilidir.
Ege Bölgesünde dağlar kıyı çizgisine dik uzanırken Kara-
deniz Bölgesinde dağlar kıyı çizgisine paralel uzanır ve
bu durum yağış miktarını arttırır.
Cevap D
Karadeniz kıyılarında da*r genel olarak kıyıya paralel
olarak uzamr. Karadeniz kıyılarında dağların kıyı çizgisine
paralel uzanmasının sonuçları arasında;
Boyuna kıyl tipi görülmektedir.
Kuzey - güney yönünde ulaşımın zorlaşması nede-
niyle geçitlere olan İhtiyacı onaya çıkarmıştır.
Şelf alam daralır.
Yamaç yağışlarının duşumu kolaylaşır.
Falez oluşumu yaygındır.
Delta oluşumu zordur.
Limanların ard bölgesi daralır.
Kıyının gerçek uzunluğu ile kuş uçuşu uzunluğu ara-
sındakİ fark azalır,
bilgileri yer alır. Yağış rejiminin düzenli olması Karadeniz
iklim Özeliği ile ilg/i 0114) dağların kıyı çizgisine uzanması
İle değildir,
Cevap C
Orta Karadeniz Doğu ve Batı Karadeniz'e
göre yerşekilleri sade, ortalama yükselti daha azdır. Orta
Karadeniz Bölümü ortalama yükseltinin ve engd»enin az
Olduğu bölümdür. Bu durum; tarım arazisinin geniş olma-
Sını sağlamış aynı zamanda ulaşım koşullan üzerinde
olumlu etki yaratmıştır. Ancak yağış mktanMa azamaya
neden Olmuştur.
Cevap C
Türkiye'de heyelanın en fazla Bölgesi'nde
dilmesinde eğim ve engebenin fazla olması. yağışm bd
drnası, killi toprÖn yaygın c*naşl e«jü olmuştur,
Cevap C
5.
6.
8.
9.
4.
Delta oluşumu İçin akarsuyun bol alüvyal taşıması yanı
sıra kıta derinliğinin az şelf alanının geniş olması, ayrıca
kıyıda güçlü dalga ve akıntıların olmaması ve gel git etki-
sinin az olması gerekmektedir.
Buna göre Orta Karadeniz Bölümü'nde Çarşamba ve
Bafra deltalarının Oluşumunda yağış miktarının az olması
etkili olmamıştır.
Cevap E
Karadeniz Bölgesi'nde heyelan sonucunda toprak parça-
larının akarsuyun Önünü kapatması şeklinde oluşan heye-
lan set gölleri yaygın şekilde bulunmaktadır,
Doğu Karadeniz'de Tortum Gölü, Sera Gölü; Orta Kara-
deniz'de Zinav Gölü, Borabay Gölü; Batı Karadeniz'de
Abant Gölü ve Yedigöller bulunmaktadır.
Almus, Yeşilırmak üzerinde yer alan baraj gölüdür.
Cevap A
Doğu Karadeniz Bölümü'nde kıyı kesimle İç keşimler
arasında büyük farklılıklar görülür, Bu kesimler arasında
nüfus yoğunluğu, tarım ürünü çeşidi, gerçekleştirilen eko-
nomik faaliyetler ve ortalama sıcaklık değerleri farklıl'ğl
yer almaktadır. Dağların uzanış doğrultusu kıyı kesim ve
İç keşimde aynı olup kıyı çizgisine paralel uzanmaktadır.
Cevap B
Haritada verilen noktaların özellikleri İle fındık yetişme
koşullarının Özelliği düşünüldüğünde III numaralı alanda
fındık yetiştirmek daha zordur, Kıyıdan İç kesimlere gidil-
dikçe yağış miktarı azalmaktadır. Bu durum da her mev-
sim yağış İsteği olan ve kiş Ilıklığı isteyen ve humuslu - yı-
kanmış topraklan seven fındık üretimini zorlaştırır.
Cevap C
Karadeniz Bölgesi'nde dağlar kıyıya paralel uzandığı İçin
kıyı İle İç keşimler arasında önemli farklılıklar görülür. Canik
Dağları kıyıdan uzakta başladığı İçin Orta Karadeniz Bölümü
İle Doğu ve Batı Karadeniz Bölümü farklı özellikler gösterir.
Orta Karadeniz Bölümü'nde; yağ ş miktarı azalır, Tarım
alanları genişler. Şelf alanı genişlerken delta oluşumu ko-
laylaşır. Kıyı İle İç kesim arasındaki İklim farklılığı azalır.
Ayrıca ulaşım da kolaylaşır.
Verilen İllerin Özellikleri düşünüldüğünde Samsun'dan İç
kesimlere doğru 100 km ilerleme söz konusu olduğunda
bu farklılaşma Trabzon, Rize, Zonguldak ve Giresun'a
göre daha az olacaktır.
Cevap D
88
