8.
9.
o
Ey kendisini gören herkesin türlü türlü bulduğu, başka
başka bildiği Fahim Bey! Size, belki kendisinden tevarüs
ettiğiniz fikirleri ağzınızdan İşittikçe "Benim akıllı oğlum!"
diye hitap eden babanızın ve vaktiyle "Dünyanın en İyi
adamlarındandır." diye sizi göklere çıkaran babamın mı
hakkı vardı. Hâlbuki eniştemize göre sadece bir Frenk
Mukallidi, dolayısıyla dinsiz ve tehlikeli bir adamdınız,
Kendisine bahşiş veremediğiniz han kapıcısı sizl "naletin
biri" sayar, eski gazetelerinizin ince kâğıt parçalarıyla işa-
retli yerlerini karıştırdığınız İçin İfrit kesildiğinizi gören hiz-
metçi size bir nevi deli diye bakar. Daha edeceğiniz nice
iyilikleri bekleyen Reji hademesi sizi evliya bilir; bense sizi
hisler ve fikirlerim yavaş yavaş değiştikçe geçmiş zama-
nın hoş görünüşlü, hoş sözlü, biraz safdil bir ihtiyarı bulur-
ken siz hakikaten bütün zaafı ancak iyiliğinden gelen bir
adam mıydınız? Haklı olanlar bizler miydik? Yoksa Sat-
fet Hanım'a sizin karınız olmuş diye acıyan o hanımlar
mıydı?
Abdülhak Şinasi Hisar'ın "Fahim Bey ve Biz" romanın—
dan alınan bu metinle İlgili aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
A) Öyküsü anlatılan başkişiyle anlatıcı farklı kişilerdir.
B) Roman kahramanı ilişkide bulunduğu insanlarca farklı
biçimlerde algılanmıştır.
C) Yinemelerle anlatıma zenginlik kazandırılmıştır,
D) Betimleyici Ögelerin ağır bastığı bir anlatım bulunmak-
tadır.
E) Roman kahramanıyla ilgili ayrıntılar geçmişin hatırlan-
maşıyla dile getirilmiştir.
Ferit, Ferid, İt, İd, t, d, t değil d, tonetik, fonetik, fonetik
ve babasının kahkahaları, sonra annesi, bir ormanın ka-
ranlığında hangi ağacın arkasına saklandığını belli et-
meden, maymuna benzer bir gölgenin üfürdüğü borazan
biçiminde bir şazın geniş ağzından çıkan yeşil, turuncu,
daha sonra kırmızı alevden bir sesle acı acı haykırıyordu.
Borazan ve maymun kayboldu, sonra ormanla beraber
şeşin anneliği de kaybolurken trene benzeyen bir gölge
hiçbir makine gürültüsü çıkarmadan hızla geçiyor ve hay-
kırış, lokomotifin bacasından kara bir duman hâlinde yük-
seliyordu.
Peyami Safa'nın modern romana geçişte bir atlama
taşı kabul edilen öncü romanı "Matmazel Noralya'nın
Koltuğu" romanından alınan bu metinde aşağıdakiler-
den hangisi bulunmaktadır?
10.
Osman Bağ, Onları sabırsızlanacaklarını bilirmiş gibi, şa-
bırsızlandırdı; geç yaptı açıklamasını:
"Hey benim ulu bejlerim; size derim; ben İzninizle Kayı
Beği olan, övülmüş ululanmış Ertuğrul Beğ Gazi'nin küçük
oğlu Osman, size derim ki; Tanrı'yı şahit göstererek, Tanrı
üzerinde and İçerek derim ki, Kayı boyunun boylarınızdan
ayrısı, gayrısı yoktur. Ben Ertuğrul oğlu Osman, and Çe-
rim ki, yolum hepinizin yoludur. Ben Ertuğrul oğlu Osman,
Tanrı bir, inanırım ki, bu yol ayrılı gayrılı aşılmaz ve ayrıya
gayrıya düşende ne kimesneye beğlik kala, ne ad, ne san
kala. Ve, ben Ertuğrul Gazi oğlu Osman, derim ki yücelik,
ululuk savaş ganimetidir, ancak paylaşıla; tek kişinin ol-
maya."
Tarık Buğra'nın "Osmancık" romanından alınan bu
parça İçin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)
B)
C)
D)
E)
Roman içinde "nutuk" türünün özelliklerinden yararla-
nılmıştır.
Dil, roman kişisinin yaşadığı döneme ve kişiliğine uy-
gundur,
Birlik - beraberlik duygusunun büyük güç olduğuna
vurgu yapılmıştır,
Roman, fantastik olayların yer aldığı bir romandır.
Romanda kurmaca gerçeklik ile tarihsel gerçeklik bir-
Eşmiştir.
A)
B)
C)
D)
E)
Serim - düğüm - çözüm düzeninde anlatma
Bilinç akışı (bilinç akımı) yöntemi
Diyaloglardan yararlanma
Kahraman anlatıcının bakış açısı
Otobiyografi ve otoportre
ÖĞREN
Geriye dönüş tekniğine "flashback" denir. Eser boyun-
ca yinelenen, böylece esere hâkim olan ana motife ise
"leitmotif " kılavuz motif denir.
İç monolog, kahramanın kendi kendisine konuşması
olup bilinç akışının sağlanmasında yardımcı bir un-
surdur.
Başka metinlere ait parçalar bir metin içinde birleştiri-
lirse "montaj" ya da "kolaj" yapılmış olur.
v/ UNUTMA
Bireyin iç dünyasını anlatan sanatçılarımızdan Tarık
Buğra'nın Küçük Ağa adlı üçlemesi Kurtuluş Savaşı'nı işle-
yen en önemli romanlar arasındadır. İstanbullu Hoca ola-
rak anılan ve daha sonra Küçük Ağa adını alan Mehmet
Reşit Elendi ile Çolak Salih bu romanın önemli kişilerdir.
HATIRLA
Kasaba avukatl Rahmi' nin siyasi faaliyetleri üzerinden çok
partili hayata geçiş denemelerinin Anadolu'daki yansıma-
larını anlatan "Yağmur Beklerken" romanı Tarık Buğra'ya
aittir, Yazar, "Dömeçte" romanında benzer bir konuyu bu
kez Doktor Şerif üzerinden işlemiştir.
320
