12.
o
Erdi aşın taturgan
Yavlak yağığ kaçurgan
Oğrak süsin kaytargan
Basti ölüm ahtaru
Yağı Otın Öçürgen
Toydın anı köçürgen
İşler üzüp keçürgen
Teğdİ okl Öldürü
Turgan Uluğ ışlaka
Tirgi urup aşlaka
Tumluğ kadir kışlaka
Kodtİ eriğ umduru
Günümüz Türkçesiyle:
• (O konuklarına) Yemeğini tattıran,
kötü düşmanı kaçırtan
(ve) Oğrak ordusunu geri
püskürten (bir yiğit) İdi
Ölüm (onu yere) yıkarak bastırdı.
• (O) düşman ateşini söndüren,
(düşmanları / karargâhlarından
(çıkartıp) göç ettiren
(Çetin) İşlerin üstesinden gelen (bir yiğit) İdi.
(Feleğin) Oku (ona) isabet etti (ve) Öldürdü,
• (O) büyük İşler yapan, soğuk (ve) şiddetli kışlarda (bile)
ziyafet sofraları kurup konuklarını doyuran bir yiğit İdi
(Ölümü ile) insanları (cömertliğini umar ve bekler) bıraktı.
İslam kültürü öncesi döneme ait bu metinle ilgili aşa-
ğldakilerden hangisi söylenemez?
A) Eski Türklerde yuğ törenlerinde söylenen bir sagudur.
B) Örneklerine Divanü Lügati't-Türk adlı eserde rastla-
mak mümkündür.
C) Yazılı dönem Türk edebiyatının İlk Örneklerini oluştur-
maktadır,
D) Yiğitliğiyle tanınmış, çok sevilen kişiler İçin söylenmiş
bir ağıttır.
E) Ahenk yaratmak için Ölçülü, uyaklı sözlerden yararla-
nılmıştır.
13.
I. Metin
Gözleri süzülmüştü. Yüzünün çizgileri ve gözlerinin etra-
fındaki kırışıklıklar yumuşadı, Elleri titredi, Fidanın dibine
çömeldi. Titreyen elleriyle fidanın kökündeki otları yoldu.
Toprakları ovalayarak İnceltti. Topraklı ellerini burnuna
götürüp kokladı, Sonra bu topraklı elleri, fidanın henüz bir
parmak kalınlığındaki gövdesine sürdü. Gövdenin gri yeşil
rengi toprağın esmer rengiyle kucaklaştı ve Abdürrezzak
Efendi birden titredi, Vurulmuş gibiydi, Sanki sağ kolu om-
zundan kopmuştu. Boyu elli santimi aşmayan gövdenin
hemen bitişiğindeki filiz kırılmıştı.
II. Metin
Memleketlerinden bahşettiler, Zile'nin Minare-i Sağır
Mahal eşi'nin 0 daracık, 0 eciş bücüş, 0 çıkmaz sokağın-
dan bahsettiler, Küçük kız: "Yine o, kapımızın önündeki
elektrik lambası Öyle yanar değil mi?" diye sordu, Gözle-
rini yarı kapamış, boynunu bükmüştü. Güzel sanatlardaki
oğlu: "Kadınlar toplanmış, açık hava kahvesine dönmüş-
tür bizim kapımız." dedi. Celile Hanım: "Yaa!" diye İçini
çekti...
III. Metin
Sen de bir gün yok olacaksın, ondan korktum. Beni dü-
şünmeden, beni bir hiçliğe yuvarlayıp Şu görünen her Şey
gibi yok olacaksın. Karanlık olacaksın... Sana güvenemi-
yorum. Varlığın? Varlığına inanamadım. Sensiz kaldığım
zaman, benim Çin şen yoksun; şimdiden... yarın da olma-
yacaksın nasıl olsa. Ve onu öylece bırakıp gitmişti.
Verilen parçaların temaları aşağıdakilerin hangisinde
sırasıyla doğru verilmiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
Ölüm — ayrılık — yalnızlık
Tabiat sevgisi — Özlem — ayrılık
Ozlem — acımasızlık — karamsarlık
Umİtsİzlİk — yoksulluk — gelecek kaygısı
396
