24.
25.
o
Bergşon'un ruhçuluk (spritüalizm), Schopenhauer'in sez-
gicilik (entüisyonizm) ve Kant'ın idealizm felsefelerinden
19. yüzyılın sonunda Fransa'da pamasizmi
beslenen
eleştirerek doğmuş ve kısa sürede çok büyük şairlerce
benimsenmiştir. Rimbaud, Baudelaire, Mailerme, Ver-
laine, Valery gibi şairlerin bu anlayışını İlk benimseyen
ve bize tanıtan Cenap Şahabettin olmuştur, Türk şiirinin
modernleşmesine ve estetik bir yapıya kavuşmasına hiz-
met eden bütün öz şiircilerimizi etkileyen bu akımı en iyi
temsil eden ayrıca Dırans, Tanpınar, Tarancı, yer
yer Yahya Kemal bu akıma uygun şiirler yazar. İmgeli,
musikili, kapalı bol mecazlı bir şiir ortaya koymak isteyen
Sanatçı, gerçeğin aynısını değil etkisini yansıtır, Sabahın
ilk Işıkları, kızıl gün batımları, kaçış psikolojisi egemendir.
Şiirlerde sarı, turuncu, kırmızı, mavi, mor... bir renk ve
musiki cümbüşü İçinde sunulur, Bu akımın Özel bir kolu
olan ise en çok izlenimci ressamları etkilemiştir. Ver-
laine, Rimbaud ve Rilke bu alanda da çok etkili olmuştur.
Bu parçada boş bırakılan yerlere getirilebilecek olan—
lar aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla verilmiştir?
A)
sembolizm — Ahmet Haşim'dir — empresyonizm
B)
romantizm - Namık Kemal'dir — ekspresyonizm
C)
egzistansiyalizm — Yahya Kemal'dir — neoklasisizm
D)
sembolizm — Yahya Kemal'dir — sürrealizm
E)
dadaizm — Ahmet Kutsi Tecer'dir — Fütürizm
Su, Kuran-l Kerim'de Hüd Süresi-7 ve Enbiya Süresi-
30'da kainatın Özü, cevheri olarak yer alırken Türk mi-
tolojisinin önemli kaynaklarından Yaratılış Destanı'nda
göğün, yerin olmadığı yerde sonsuz deniz bulunmaktadır
şeklinde yer alır.
Türk edebiyatının hemen her döneminde su, sıkça baş-
vurulan hayat kaynağımızdır, Edebî eserlerde genellikle
olumlu özellikleri ile karşımıza çıkar.
Aşağıdaki şiirlerin hangisinde "deniz / şu" olumsuzlaş-
tırılmıştır?
A) Geç fark ettim taşın sert olduğunu
Su inşanı boğar ateş yakarmış
(Cahit sıtkl Tarancı)
B) Su duadır, yakarıştır, ayna, berraklık saf net
Onu madeni gökte altınlar gibi sarf et
(Necip Fazıl Kısakürek)
C) Vurmuş sonrasız nasıl en güzel sulara
Güzelliğin balıkları gibi İstanbul'un
(İlhan Berk)
D) İl göçsün göçtüğün vakit
Yol yansın geçtiğin vakit
Suyundan içtiğin vakit
Kaynak şenden incinmesin
(Abdürrahim Karakoç)
E) pınarlardan Su doldurur Emine'm
Mavi boncuk takışına ölürüm Türkiye'm
(Dilaver Cebeci)
26 ve 27. soruları aşağıdaki alıntıdan
hareketle cevaplayınız.
Bize gayret yakışır merhamet Allah'ındır;
Hükm-İ âtÎ ne fakirin ne şehinşâhındır;
Dinle feryadını kim tercüme-i âhındır
İnledikçe bak ne diyor vatanın her nefesi...
Mahv eder kendini bülbül bile hürriyet için;
Çekilir mi bu belâ âlem-i pür mihnet için?
Din İçin, devlet İçin, can çekişen millet İçin,
Azme hâil mi olurmuş bu çürük ten kafesi?
Memleket bitti, yine bitmedi hâlâ şen, ben,
Bize bu hâl ile bizden büyük olmaz düşman;
Dest-İ a'dâyız Allah için ey ehl-İ vatan;
Yetişir terk edelim gayrı hevâyİ hevesi!...
Bu parçanın nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
26.
27.
A) Koşma
B) şarki
C) Murabba
E) Kaside
Bu şiirin özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi
yoktur?
A)
B)
C)
D)
E)
Dil, üslup ve içerdiği kavramlar açısından Tanzimat
şiiri Örneğidir.
Namık Kemal'in söyleyiş özelliklerine uygun bir şiirdir.
Eski biçim İle yazıldığı hâlde dönem açısından yeni bir
içeriğin işlenmesi söz konusudur.
Sanat Çin sanat anlayışına bağlı Olunduğu için ağır bir
dil kullanılmıştır.
Coşkulu söyleyişlerden, seslenmelerden ve aruz ölçü-
sünden yararlanılmıştır.
254
