O) BENİM
HOCAM
• Partilerin ve bağımsız adayların temsilcileri seçim komis-
yonlarında seçim işlemlerini izleyebilecekti.
• Oy verme işleminin kapalı bir şekilde yapılması zorunla
hâle gelecekti.
Oyların sandığa atılması ve sandığın açılıp oyların sayıl-
maşı sırasında seçim kurum ve komisyonlarında seçime
katılan siyası partilerin birer temsilcisinin hazır bulunması
kabul edildi ,
1948'de ise DP'nin meclis içinde CHP'ye karşı yeteri derecede
muhalefet yapamadığını düşünen bir grup milletvekili DP'den ayrı-
larak "Millet Partisi"ni kurdu. Böylece mecliste 3 parti yer aldı.
1950 seçimlerinde ise DP %55,2 oy alarak birinci parti oldu. Böy-
lece 27 yıllık CHP iktidarı sona ererken Demokrat Parti iktidan
başlamış oldu.
16 Şubat 1950'de Milletvekili Seçim Kanunu tamamen yenilendi. Buna göre
seçimler yargı denetimine alındı ve gizli oy- açık tasnif (sayım) sistemi getirildi,
22 Mayıs 1950'de Demokrat parti Genel Başkanı celal Bayar
Cumhurbaşkanı seçildi. Başbakan ise Adnan Menderes oldu.
Bu dönemde memurlara hafta sonu tatilinin ücretli hâle getirilmesi,
işçilere sendikalaşma hakkının verilmesi, genel af çıkarılması, Mar-
shall yardımlarının alınması, NATOVa üye olunması ve ekonomik
büyümenin sonucunda Demokrat Parti 1954'te yapılan
seçimlerden %58,4 oy alarak yeniden birinci parti olarak çıktı .
b. Ekonomi
1950'de Demokrat Partinin iktidara gelişiyle ekonomide;
• Marshall yardımlarından gelen tarım aletleri sonucu üre-
tim arttı,
Dışarıdan krediler alınarak ithal makineler satm alındı.
Traktör sayısı artırıldı.
• 1950 - 1953 arasında Türkiye %11 oranında büyüdü.
17 kamu İktisadi teşekkülü kuruldu, (Devletçilik politikası
doğrultusunda)
Kara yollarına önem verildi. İthal otomobil ve kamyon sa-
yıları arttı, Demir yolu üretimi durdu.
NOT
Türkiye'de, Soğuk Savaş Dönemihde genç mühendis Necmettin Erbakan'ın
girişimleriyle Türkiye'nin ilk yerli motorunu üretmek amacıyla 1960'da
"Gümüş Motor Fabrikası" açıldı. Dizel motor, iki silindirli motorlar imal
edilen bu fabrika, özellikle derin kuyu pompaları üreterek Devlet Su İşlerinin
verdiği siparişleri karşılayarak Türkiyehin motor açısından dışa bağımlılığını
azalttı, Ancak varlıkları yurt dışından ithal ettikleri motor ve yedek parçaya
bağlı şirketler bu projeye karşı çıktılar, bir süre dışarıdan alınan motorlar
yok pahasına satıldı ve gümüş motora duyulan ihtiyacı azalttı, Bu şirketin
hisselerinin %75'ini alan Şeker Şirketi, Necmettin Erbakan'ı fabrika genel
müdürlüğünden uzaklaştırdı, Gümüş Motor artık pancar Ekici Kooperatiflerinin
söz sahibi olduğu bir firma oldu ve adı da "Pancar Motor" olarak değiştirildi.
Soğuk Savaş Dönemi (19%7 - 1990)
NOT
Vürkiye 1961'de Eskişehir Demir Yolu Fabrikasında "Devrim" adında ilk yerli
otomobili üretti, 4 adet üretilen bu otomobiller 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı
etkinliklerine yetiştirildi. Antak dönemin Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel
kendisi için hazırlanan beyaz renkli otomobil yerine içinde benzin olmayan
siyah renkli otomobile binince yaklaşık 100 metre giden otomobil durdu.
Bunun üzerine Cemal Gürsel otomobile benzin konulmadığını öğrenince
"Batı kafasıyla otomobil yaptınız ama Doğu kafasıyla benzin koymayı
unuttunuz." demiştir, Özellikle bu olayın gazetelerde sıkça eleştirilmesi ve
alaya alınması sonucu "Devrim Projesi' seri imalata geçmeden durmuştur,
c. Sosyal ve Kültürel Hayat
İnsanların refah seviyesini yükseltmesiyle tüketim arttı.
Köyden kente göçler başladı.
Caz, rock and roll Türkiye'de yayıldı. Radyo ve plaklar
önem kazandı.
Zeki Müren, Neşet Ertaş ve Müzeyyen Senar, dönemin
ünlü sanatçıları oldu.
Garip, Hisarcılar ve İkinci Yeniciler gibi edebiyat alanın-
da yeni akımlar olarak ortaya çıktı,
Verem Savaş Dispanserleri İle Ankara Ebe ve Hemşire
Okulu hizmete açıldı.
F. SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ'NDE DÜNYA
Sanayi ülkeleri büyük bir ekonomik büyüme yaşadı, İşsiz-
lik azaldı, nüfus artışl hızlandı.
Televizyon günlük hayatın bir parçası Oldu. Rock and roll
sanatçısı Elvis Presley ünlendi.
ABD'de 1960'Iarın başında çoğu genç şiddet karşıtlığına ve
barışa dayanan "Hippi Hareketi"ni başlatmışlardır. Bu hare-
ket, düşüncelerini müzik yoluyla aktarmayı tercih etmiştir.
İlk uydu "SPUTNİK-I" SSCB tarafından uzaya gönderildi.
Uçak ve telefon kullanımı yaygınlaştı. Birçok ressam, şair
ve bilim insanı New York'a göç etti. New York
"Batı'nın başkenti" ünvanını Paris'ten aldı.
Akdeniz Oyunları ilk defa Mısır'ın İskenderiye kentinde
yapılmaya başlandı.
UEFA Kupası ilk defa düzenlendi. (1955 - 1956) İlk kupayı
Real Madrid kazand ,
