O) BENİM
HOCAM
OSMANLI DEVLETİ'Nİ DAĞILMAKTAN KURTARMA
FİKİRLERİ
a. Osmanlıcılık (İttihadi Anasır)
• Din, dil ve ırk farkı gözetmeksizin herkesi Osmanlı vatan-
daşı sayma anlayışına denir. Bu doğrultuda Tanzimat Fer-
mani, Islahat Fermanı ve I. Meşrutiyet ilan edilmiştir. Bu
fikir akımı II. Mahmut ile başlamıştır. İlk defa 1877 - 1878
Osmanlı - Rus Savaşı sırasında uygulanamayacağı an-
laşılmıştır. Arnavutluk'un Osmanlının elinden çıkmasıyla
Önemini yitirmiştir. Savunucuları Ziya Paşa, Mithat Paşa,
Namık Kemal ve Ali Suavi'dir.
b. Türkçülük (Pantürkizm)
19. yüzyılın ikinci yansından itibaren Rusya'nın panslavizm
politikasına karşı Rusya'daki Müslümanların birleşerek
oluşturduğu fikir akımıdır, Yusuf Akçura İstanbul'da "Türk-
çülük Derneği"ni kurdu. Bu derneğin yayın organı "Türk
Yurdu"dur. Bu fikir akımı Türkiye Cumhuriyeti'nin de kuru-
luş felsefesidir,
Osmanlı içindeki Türkleri bir bayrak altında toplamayı
amaçlayan fikir akımıdır.
Türkçülük Fikrinin Güçlenmesinin Nedenleri
• Milliyetçilik hareketinin Hristiyan tebaa arasında yayılması ve
bunun sonucunda isyanlar çıkması,
• Türk olmayan Müslüman toplulukların Batılı devletlerin propa-
gandalanyla Osmanlı Devleti'nden ayrılmaya başlamaları
• Osmanlının kaybettiği topraklardaki Müslümanların Anado-
lu'ya göç etmek zorunda kalması ve bu insanların karşı karşı-
ya kaldıkları felaketlerin uyandırdığı tepki
• Avrupa'nın Türkler aleyhindeki propagandaları
• Avrupa'ya giden Türk aydınlarının, Avrupalıların Türkler
hakkındaki çalışmalarından rahatsız olmalarıdır.
• Cumhuriyet'in kuruluş felsefesi-
dir. II. Meşrutiyet'in ilanında etkili
olan bu fikir akımının savunucu-
ları Yusuf Akçura, İsmail Gas-
pıralı, Halide Edip, Fuad Köp-
rülü, Zeki Velidi Togan, Ahmet
Ağaoğlu ve Ziya Gökalp'tir.
Ziya Gökalp
Stratejisi - M)
c. Batıcılık
Lale Devri'nden beri uygulanan fikir akımıdır,
• Celal Nuri, Beşir Fuat, Baha Tevfik, Kılıçzade Hakkı, Suphi
Edhem ve Tevfik Fikret önemli temsilcileridir.
"Ya Batılılaşırız, ya mahvoluruz” prensibi ile hareket et-
mişlerdir.
d. Ümmetçilik (İslamcılık)
II. Abdülhamit'in resmi diş poli-
tikaşldır. II, Abdülharrıit bu politi-
kayla özellikle Orta Afrika'da İsla-
miyet'i yaymıştır, Bu politika dün-
ya Müslümanlarını halifenin şan-
cağl altında toplamayı amaçla-
mıştır. İlk defa Balkan Savaşları
sırasında Arnavutluk'un Osman-
lının elinden çıkması ile önemini
yitirmeye başlamıştır.
7
Mehmet Akil Ersoy
I. Dünya Savaşl sırasında Arapların, İngilizlerle iş birliği
yapması sonucu önemini yitirmiştir,
3 Mart 1924'te çıkarılan bir kanunla halifelik kaldırılmıştır.
Savunucuları Cemaleddin Afgani, Ahmed Hamdi Akse-
ki, Mehmet Şemseddin, Sait Halim paşa ve Mehmet Âkit
Ersoy'dur.
e. Federalizm (Ademimerkeziyetçilik)
• Savunucusu Prens Sabahat-
tin'dir. Eyalet sistemini savun-
muştur. Merkezi yönetimin yetki-
lerini azaltıp yerel yönetimin yet-
kilerini artırmak amaçlanmıştır.
Prens Sabahattin
