O) BENİM
HOCAM
2000'li yıllarda Türkiye - İsrail ilişkileri ise İsrail'in Batl Şeria'ya
inşa ettiği "Utanç Duvarı", İsrail'in Lübnan'a müdahalesi, 2008'de
Gazze Şeridi'ne yönelik "Dökme Kurşun" operasyonu, 2010'da as-
keri operasyonların iptal edilmesi, Davos'ta yaşanan "One Minute
Krizi", alçak koltuk tartışmaları, Mavi Marmara Baskını ilişkileri kop-
ma noktasına getirmiştir.
Türk - Amerikan ilişkileri ise 2003'teki rak işgali ile farklı bir
boyuta taşındı. Türkiye savaş ve savaş sonrası Irak'a uygulanan
ambargo nedeniyle büyük zarar etti. Türkiye savaş sırasında
1 Mart Tezkeresi ile ABD askerlerinin Türkiye üzerinden Irak'a sal-
dırmasına izin vermedi. 4 Temmuz 2003'te Amerikan askerlerinin
Süleymaniye'de bulunan Türkiye Özel Kuwetler İrtibat Bürosunda-
ki askerlerimizin başına çuval geçirmesi ülkedeki Amerikan karşıt-
lığını artırdı.
Suriye ve Irak'ta yaşanan bu belirsizlikler DEAŞ terör Örgütünü
ortaya çıkardı. DEAŞ'ın kurucusu El Bağdadi, Irak ve Şam Devle-
ti'ni kurduğunu açıkladı, ABD, Türkiye ve bazı devletler bu terör
örgütüne operasyon yaparak bölgedeki gücünü zayıflatmışlardır.
d. Balkanlar
Türkiye Yugoslavya'nın dağılması İle ortaya çıkan altı devleti
de resmî olarak tanımıştır. Yine bu dönemde Türk - Makedon iliş-
kileri gelişirken Batı Trakya, Ege, Kıbrıs, Patrikhane, Pontus, PKK,
AB Batı Trakya Türklerinin lideri Sadık Ahmet'in yargılanması Türk
• Yunan ilişkilerini şekillendirmiştir. 1996 yılında yaşanan Kardak
Krizi de İlişkileri olumsuz etkilemiştir, 2000'Iİ yıllarda İse kıta sa-
hanlığı, Ege hava sahası, it dalaşları (dog fights), Kıbrıs'taki halk
oylaması yine Türk - Yunan ilişkilerini olumsuz etkilemiştir.
e. Bulgaristan'daki Türkler ve Türkiye - Bulgaristan İlişkileri
Bulgaristan, Soğuk Savaş Dönemi'nde SSCB'ye tabi olmuş-
tur, Ulkeyı yöneten Theodor Jivkov Zamanı'nda Türk azınlığa asi-
milasyon politikası uygulanmıştır, Bu politika, 1984 - 1985 yılların-
da Türklerin isimlerinin zorla değiştirilmesine kadar gitmiştir. Bulgar
radyolarında Türkçe yayınlara son verilmiş, Türkçenin konuşma dili
olması yasaklanmış ve birçok cami ise ibadete kapatılmıştır. Bu-
nun üzerine Bulgaristan'da yaşayan Türkler "Hak ve Özgürlükler
Hareketi" (HÖH) adı altında teşkilatlanarak kültürel haklarını ko-
rumaya çalışmışlardır. Türkiye ve diğer ülkelerin tepkisi üzerine
Bulgar Hükûmeti Türklerin göç etmesine izin verdi. Bunun üzerine
320 bin kadar Bulgar Türk'ü Türkiye'ye yerleşti. Daha sonra Theo-
dor Jivkov rejiminin sona ermesiyle Bulgar Hükûmeti Türk azınlığa
haklarını geri vermiştir.
küreselleşem (1990 - 2023)
İ. 1980 SONRASI TÜRKİYE
1. Siyasi Gelişmeler
1987'de yapılan referandum ile 12 Eylül Askerî Müdahalesi sonu-
cunda siyaset yasağı konan Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Nec-
mettin Er•bakan ve Alparslan Türkeş'in siyası yasakları kalktı, Ka-
sım 1987 seçimlerinden ANAP yine birinci parti olarak çıktı. 31 Ekim
1989da TBMM kararıyla cumhurbaşkanı olan Turgut Özal'ın yerine
Yıldırım Akbulut başbakan oldu, Turgut Özal'ın 1993 yılında ölümü
ile Süleyman Demirel cumhurbaşkanı oldu. Süleyman Demirel'in
yerine Tansu Çiller, DYP Genel Başkanı ve Türkiye'nin İlk kadın
başbakanı oldu. AB ile "Gümrük Birliği Antlaşması" imzalandı.
28 Şubat Postmodern Darbesi
Adını, 28 şubat 1997'deki Millî Güvenlik Kuruıu Bildirişi'r,der,
alan bir askerî darbedir,
Bu darbenin ortaya çıkmasında;
Başbakan Necmettin Erbakan'ın tarikat ve cemaat liderleri-
ne İftar yemeği vermesi,
Ankara Sincan'daki Kudüs Gecesi etkinliğine Devlet Gü-
venlik Mahkemesinin (DGM) inceleme başlatması,
4 Şubat 1997de Etimesgut Zırhlı Birlikler Okulu ve Eğitim
Tümen Komutanlığına bağlı çeşitli askeri araçlardan olu-
Şan konvoyun ilçe sokaklarında dolaşması ve Genelkur-
may İkinci Başkanı Org. Çevik Bir'in "Sincan'da demokrasi-
ye balans ayarı yaptık." açıklaması ve bazı çevrelerin "Ordu
Göreve" şeklindeki demeç ve gösterileri,
28 şubat 1997'de toplanan MGK'de hükûmetin irtica ile ye-
teri kadar mücadele etmediği ve etmediği takdirde nelerin
yaşanabileceğini Başbakan Necmettin Erbakan'a iletmeleri
etkili olmuştur.
MGK toplantısında hükûmete asker tarafından verilen bir dizi
öneri kamuoyunda postmodem bir darbe olarak nitelendirilmiştir.
MGK kararlarına karşı koyan Refah Patisi Genel Başkanı ve Başba-
kan Necmettin Erbakan baskılar sonucu 18 Haziran'da istifa etmiştir,
80 vali, 846 kaymakam, 288 üst düzey bürokrat hakkında inceleme
başlatıldı, birçok belediye başkanı görevinden alındı. Aynca ülkede
siyasal iktidar el değiştirerek Anasol - D Hükümeti kuruldu.
1995 ile 2001 yılları arasında Türkiye'yi Necmettin Erbakan,
Mesut Yılmaz ve Bülent Ecevit başbakanlığındaki koalisyon hükü-
metleri yönetti, Bu dönemde Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üye-
iğini sağlamak için önemli çalışmalar yapılırken hazırlanan "Ulu-
sal Program" çerçevesinde AB'ye uyum yasaları çıkarıldı. Mayıs
2000'de Ahmet Necdet Sezer cumhurbaşkanı seçildi. 2002,
2007, 2011 , 2015 ve 2018'de yapılan seçimlerde Adalet ve Kal-
kınma Partisi tek başına iktidara gelmiştir,
