O) BENİM
HOCAM
KÜLTUREL GELİŞMELER VE SOSYAL HAYAT
• Daha Önce başlayan ve hâlâ devam eden köyden kente
göç hareketi sonunda şehirlerde yaşayanların oranının
1980'Ierde %50 iken 2007'de %70,5 olduğu görülmüştür.
Köyden kente gğün ilk Önemli sonucu gecekondulaşmadır,
Kentlere yeni gelenler beraberlerinde kendi kültürel özellik-
lerini de getirmiştir. Özellikle Orhan Gencebay'la geniş kit-
iğlere ulaşan arabesk tarzı sinema ve müzik alanlarındaki
etkisini 1990'ların yarısına kadar sürdürmüştür.
• 1980'li yıllarda arabesk müziğin de etkisiyle nispeten dur-
gun bir dönem geçiren Türk pop müziği, Sezen Aksu, Erol
Evgin ve Barış Manço gibi isimlerle birlikte 1990'dan son-
ra özellikle gençler tarafından ilgiyle takip edilmiştir.
Tarkan ile daha geniş kitlelere ulaşan Türk pop müziği, Ser-
tab Erener'in 2003 yılında Eurovision Şarkı Yarışması'nı
kazanmasıyla uluslararası alanda da önemli bir başarı ka-
zanmıştır. Mazhar - Fuat - Özkan (MFÖ) müzik grubu da
halkın yoğun ilgisini çekmiştir.
• Türkiye'de ilk renkli televizyon yayını 1984'te başlamıştır.
1990'da ilk özel televizyon kanalının açılması ve 1994 yı-
lında Özel Radyo ve Televizyon Yasası'nın çıkması ile çok
sayıda özel radyo ve televizyon yayın hayatına başlamıştır.
• Nuri Bilge Ceylan "Üç Maymun” adlı filmiyle Cannes Film
Festivali'nde "En İyi Yönetmen Ödülü'nü" aldığı gibi film
Oscar ödüllerine de aday gösterilmiştir,
• Bu dönem hikâye ve romanında da yeni bazı özellikler ken-
dişini göstermiştir, Bireysellik, toplumcu gerçekçilik, post-
modern anlayış, sosyal tenkit vb. hemen her okuyucuya
hitap eden bir çeşitlilikle sunulmuştur. Orhan Pamuk'un No-
bel Edebiyat Ödülü'nü alması edebiyat alanında en önemli
uluslararası başarı olmuştur.
• Milli Eğitim Bakanlığının başlattığı Haydi Kızlar Okula,
Ana - Kız Okuldayız ve gerekse sivil toplum kuruluşlarının
başlattığı kampanyalar sayesinde kız çocuklarının ve ka-
dınların eğitime daha fazla katılmaları sağlanmıştır.
• 1997 • 1998 eğitim • öğretim döneminde 8 yıllık kesintisiz
eğitime geçilmesi toplumu en çok etkileyen gelişmelerden
biri olmuştur.
1993 yılında, 1981 'den önceki yıllarda Türk yükseköğ-
retim sistemi; üniversiteler, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı
akademiler, iki yıllık meslek yüksekokulları, üç yıllık eği-
tim enstitüleri ve mektupla öğretim yapan YAYKUR olmak
üzere beş tür kurumdan oluşmaktaydı. 1981'de çıkarılan
Yükseköğretim Kanunu ile ülkemizdeki tüm yükseköğretim
kurumları Yükseköğretim Kurulu (YÖK) çatısı altında top-
lanmıştır. YAYKUR'un işlevleri Anadolu Üniversitesi Açık
Öğretim Fakültesine devredilerek uzaktan öğretimin ülke-
mizde yaygınlaşması hızlandırılmıştır,
NOT
Türkiye'de İlk İnternet bağlantısı ODTÜ'den yapılmıştır,
küreselleşem (1990 - 2023)
SPOR
Türk sporu 1 980'Ierin sonlarından itibaren uluslararası alan-
da büyük başarılar elde etmiştir. Naim Süleymanoğlu'nun
1988 Seul Olimpiyatları'nda altın madalya kazanmasıy-
la başlayan süreç, birçok branşta olimpiyat madalyaları ka-
zanılmasıyla devam etmiştir. En çok altın madalya Naim
Süleymanoğlu, Hafız Süleymanoğlu ve Halil Mutlu başta
olmak üzere halterci sporcular tarafından kazanılmıştır.
1992 Barcelona Olimpiyat Oyunları'nda Mehmet Âkif
Pirim grekoromen güreşte 24 yıl aradan sonra şampiyon
olmuştur.
1996 Atlanta Olimpiyatları'nda Türkiye Son 36 yılın en ba-
şanlı sonucunu elde ederek oyunları 4 altın, 1 gümüş ve 1
bronz madalyayla kapamıştır. Serbest güreşte Mahmut De-
mir, grekoromen güreşte Mehmet Âkit Pirim altın madalya ka-
zanmıştır. Judoda ise Hülya Şenyurt üçüncü olarak Türkiye'ye
kadınlarda ilk madalyayı kazandıran sporcu olmuştur,
1994 Dünya Serbest Güreş Şampiyonası'nda Türkiye 28
yıl aradan sonra takım hâlinde dünya şampiyonu olmuştur,
Türk Millî Futbol Takımı'nın 2002 Dünya Şampiyonası'nda
ve 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda 3. olması millî ta-
kım düzeyinde en önemli başarılardır.
Basketbol Milli Takımı'mız ise 2006 Dünya Basketbol Şam-
piyonası'nda 6. olmuştur. Ayrıca Bayan Voleybol Millî Takı-
mı'mız ve kulüp takımlarımız da 1990 sonrası uluslararası
spor organizasyonlarında önemli başarılar kazanmışlardır.
2.1990 Sonrası Türkiye'de Yaşanan Ekonomik Gelişmeler
Türkiye, 1991 ve 1994'te iki önemli kriz yaşadı. 1994 Krizi'n-
de enflasyon %114'e ulaşırken Türk lirası %100 değer kaybetti.
Bunun üzerine Türkiye Uluslararası para Fonu (IMF) ile yeni bir
stand-by antlaşması imzaladı.
2001 yılında ise yaşanan hükûmet krizleri, kırılgan bankacılık
sistemi, yapısal sorunlar ve Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer
İle dönemin Başbakanı Bülent Ecevit arasında yaşanan anaya-
sa kitapçığını fırlatma tartışması sonucu 21 Şubatta gecelik faiz
%6200'Iere çıktı, Merkez Bankasının döviz rezervleri azaldı,
2007'de ABD'de başlayıp 2018de dünyaya yayılan ekonomik
kriz Tüthiye'yi de etkilemiştir. Cari açığın anması, reel sektördeki sen
düşüşler krizi derinleştirmiştir. Türkiye 2010dan itibaren krizin olum-
suz etkilerini azaltmıştır.
186
