O) BENİM
HOCAM
2. Kazakistan
Gorbaçov tarafından Kazakis-
tan'ın başına getirilen Nursultan Na-
zarbayev, SSCB'nin dağılmasından
sonra 1991 'de bağımsızlığını ilan
etti. Kazakistan'l tanıyan ilk devlet
Türkiye oldu. Kazakistan, 1991 'de
Semey Nükleer Deneme Alanı'nı ka-
patarak dünya tarihinde ilk defa gö-
nüllü olarak kendi nükleer silah de-
posundan vazgeçen ülke olmuştur.
3. Kırgızistan
1990 sonbaharında yapılan se-
çimlerde Askar Akayev cumhurbaş-
kanı seçildi, Şubat 1991'de başkent
Frunze'nin adl Bişkek (devrim önce-
si adı) olarak değiştirildi. SSCB'nin
dağılması üzerine 31 Ağustos 1991 'de
bağımsızlığını İlan etti, Türkiye, Kırgı-
zistan'ın bağımsızlığını tanıyan İlk
Nursullan Nazarbayev
Aşkar Akayev
ülkedir. Kırgızistan'ın yetiştirdiği ve bütün dünyada tanınan önem-
li bir yazar olan Cengiz Aytmatov'un romanları ülkemizde de bü-
yük ilgi görmektedir.
4. Özbekistan
SSCB'nin dağılması üzerine, 31
Ağustos Ağustos 1991' de Özbekis-
tan bağımsızlığını ilan etti ve İslam
Kerimov cumhurbaşkanı seçildi.
5. Türkmenistan
1985te Türkmenistan Komünist
Partisi Başkanlığına Saparmurad Ni-
yazov getirildi, Türkmenler arasındaki
kabileciliği ortadan kaldırıp birliği sağ-
layan Niyazov, Türkmen dilinin resmi
dil olmasını sağladı. Türkmenistan
1991 'de bağımsızlığını İlan etti.
Türkmenistan'ın bağımsızlığını tanı-
yan ilk ülke ise Türkiye oldu.
İsiam Kerimov
Saparmurad Niyazov
Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT)
Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), SSCB'nin dağılmasının
ardından 21 Aralık 1991'de "Almatı Zirvesi" sonucu Azerbaycan,
Ermenistan, Belarus, Kazakistan, Moldova, Kırgızistan, Rus-
ya, Tacikistan, Türkmenistan, Ozbekistan ve Ukrayna'nın
katılımı ile kurulmuştur. Daha sonra ise Aralık 1993'te Gürcistan
katılmıştır. Ancak Gürcistan, 2008 Güney Osetya Savaşı sonra-
sında meclis kararı İle 15 Ağustos 2008'de BDT'den ayrılmıştır,
küreselleşem (1990 - 2023)
TİKA (Türk İş Birliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı)
TİKA, 24 Ocak 1992'de başta Türk dilinin konuşulduğu ül-
keler ve Türkiye'ye komşu ülkeler olmak üzere; gelişmekte olan
ülkelerin kalkınmalarına yardımcı olmak, bu ülkelerle ekonomik,
teknik, sosyokültürel ve eğitim alanlarında iş birliğini geliştirmek, ül-
kelerin kalkınma ihtiyaç ve hedeflerini, yapılabilecek iş birliği ve yar-
dm konularını belirlemek, gerekli program ve projeleri hazırlamak
için kurulmuştur. Pazar ekonomisine geçiş çabalarını desteklemek,
TİKA'nın görev ve sorumluluklarındandır.
C. DOĞU BLOKUNDAN SONRA AVRUPA'DA YENİ ARAYIŞLAR
1. İki Almanya'dan Tek Devlete
1989'da Demokratik Almanya'nın kendi vatandaşlarına ülke-
den çıkış vizesi vermesi üzerine on binlerce kişi Batılı ülkelerin
büyükelçiliklerine sığındı. Demokratik Almanya'daki özgürlük iste-
yen halk hareketleri sonunda 9 Kasım'da Berlin Duvarı geçişlere
açıldı ve 14 Ocak 1990'dan sonra da yıkılmaya başlandı, 3 Ekim
1990'da Almanya resmen birleşti.
z Avrupa Ekcxwmİk Top11A1ğundan (AET) Avrupa Birliği'ne (AB)
1957'de imzalanan Roma Antlaşması ile "Avrupa Ekonomik
Topluluğu" adını alan birliğin politikalarının başarıya ulaşması so-
nucunda 1972'de üye sayısı altıdan dokuza çıktı.
7 Şubat 1992'de imzalanan ve Kasım 1993'te yürürlüğe giren
Maastricht Antlaşması ile Avrupa Topluluğu, "Avrupa Birliği"
adını aldı. Avrupa Birliği 1 Temmuz 2013 itibarıyla Hırvatistan'ın
da birliğe katılması ile üye sayısını yirmi sekize yükseltmiştir.
Birleşik Krallık 31 Ocak 2020 tarihinde AB'den çekilmiştir.
a. Maastricht Kriterleri
Hollanda'nın Maastricht kentinde imzalanan Avrupa Birliği Ant-
laşması'nda (Maastricht Antlaşması), Ekonomik ve Parasal Birliğin
(EPB) aşamaları, bu aşamalarda izlenecek ekonomik ve parasal
politikalarla bu politikaların uygulanması için gerekli kurumsal de-
ğişiklikler ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler çerçeve-
sinde, üye ülke ekonomileri arasındaki farklılıkların giderilebilmesi
için, "Maastricht Kriterleri” olarak adlandırılan yakınlaşma kriter-
leri tespit edilmiş ve bunlara uyulmaması durumunda uygulanacak
yaptırımlar belirlenmiştir, Bu kriterler şunlardır:
Üyelerin yıllık ortalama enflasyon oranı, en düşük yıllık enf-
Iasyona sahip üç üye devletin enflasyon ortalamasını en
fazla 1,5 puan geçebilir.
Üye devletlerin bütçe açığı oranı gayrisafi yurt İçi hasılası-
nın (bir ülke sınırlan içerisinde belli bir zaman içinde, üre-
tilen tüm mal ve hizmetlerin para birimi cinsinden değeri)
%3'ünü aşmaması gerekir,
Uya devletlerin kamu borcunun, gayrisafi yurt içi hasılaları-
nın %60'ını geçmemesi gerekir.
Her üye devletin uzun vadeli faiz oranı, en düşük orana
sahip üç üye devletin faiz oranını en fazla 2 puan aşabilir.
Uye devletlerin ulusal paralan, Avrupa döviz kuru meka-
nizmasının izin verdiği normal dalgalanma sınırları içinde
kalmalıdır.
İBO
