4)
O) BENİM
HOCAM
• Bu sırada Hz. Osman Zamanı'nda Şam valisi olan Muavi-
ye de Hz. Ali'nin halifeliğine karşı olanlarla birlikte hareket
ederek kendini halife ilan etmiştir,
• Hz. Ali ve Muaviye 657 yılında "Slffin Savaşl"nda karşı kar-
şıya geldi ve bu savaşı Hz. Ali taraftarları kazanmıştır.
NOT
Sifin Savaş sırasında savaşı kaybedeceğini anlayan Muaviye taraftarları
Muaviye'nin emriyle mızraklarına Kuian-l Kerim sayfalarını takarak bu
sorunun savaşarak değil Kur'an-ı Kerim hükümlerine uyularak çözülmesi
gerektiğini söyleyerek savaşı durdurmuşlardır.
Sıffin Savaşı'ndan sonra Hz. Ali, Muaviye ve her ikisinin
de halife olmasını İstemeyen gruplar oluşturulan "Hakem
Heyeti”nin vereceği karara uyacaklarını bildirdiler,
Muaviye'nin hakemi Amr bin Astın halifeliği Hz. Muaviyeve
keyfi bir kararla vermesi üzerine buradan da bir sonuç alı-
namadı ve İslam dünyası üç gruba ayrıldı. Bunlar;
• Hz. Muaviye taraftarları,
• Hz. Ali taraftarı,
Her ikisine de karşı olan Haricilerdir,
NOT
Hariciler, İslam dünyasında oluşan bu ayrılığa son vermek için Amr bin As, Hz.
Ali ve Muaviye'nin öldürülmesi kin karar aldılar. Ancak Muaviye ve Amr bin
As suikastten kurtulurken "Allah'ın Aslanı" ya da "Haydar-' Kerrar (Geri adım
atmayan, haksızlıkla savaşan ve bunu tekrarlayan)' ünvanlı Hz. Ali, sabah
namazına giderken bir harici tarafından yaralandı. Birkaç gün sonra da vefat
etti, (661)
Hz Al" nin şehit edilmesi ile Dört Halife Dönemi sona erer-
ken Emeviler Dönemi başlamıştır.
5. EMEVİLER DEVLETİ (661 - 750)
• Devletin kurucusu halifelik konusunda Hz. Ali'nin oğlu Hz.
Hasan ile anlaşan Muaviye'dir. Başkenti Şam'dır.
Çeşitli tarihlerde iki defa İstanbul'u kuşatmışlardır.
EYÜP EL ENSARİ
Bu kuşatma sırasında daha önceleri Hz. Muhammed'in sancaktarlığını
yapan Eyüp el Ensari şehit olmuştur, Mezarının yeri 1453te [stanbulün
fethedilmesinin ardından Fatih Sultan MehmeÜin hocası Akşemseddin
tarafından bulunmuştur. Bugün İstanbul'daki Eyüp Sultan Türbesi, Eyüp El
Ensari'ye aittir.
İslam Me&hipfihih Doğ'*
Afrika ve Türkistan bölgelerinde fetih hareketlerini yoğun-
laştıran Muaviye, Hz. Hasan'ın vefat etmesini fırsat bilerek
kendisi hayattayken oğlu Yezid'i halife ilan ederek halifeliği
babadan oğula geçen saltanat hâline getirdi.
Muaviye'nin ölümünden sonra oğlu Yezid halifeliğini ilan
etti ancak Hz. Ali'nin diğer oğlu Hz. Hüseyin bu duruma
karşı çıktı, Kûfe'ye doğru yola çıkan Hz. Hüseyin ve bera-
berindekiler Yezid'in askerleri tarafından Kerbela'da şehit
edildiler, (680)
NOT
Kerbe[a Olayı, İslam dünyasındaki ayrılıkları daha da derinleştirerek
mezhepsel ve devletsel ayrılıkları kesinleştirmiştir.
• Yezid'den sonra ise başa Abdülmelik geçti. Bu dönemde ilk
İslam parası bastırılırken Arapça da resmi dil olarak kabul
edilmiştir,
DİKKAT
Halife Abdülmelik'in dinar adında para bastırması devletin ekonomik
bağımsızlığını, Arapçanın resmî dil ilan edilmesi ise Arapçanın İslamiyet'i
kabul eden milletler ve bölgeler arasında hızla yayılmasına ve uluslararası bir
dil olmasına neden olmuştur. Ayrıca bu iki gelişme ulusçuluk doğrultusunda
yapılmıştır.
Halife Velid Zamanı'nda ise Tarık bin Ziyad komutasındaki
İslam ordusu Müslüman Arapların "Endülüs” dedikleri İs-
panya'yı "Kadiks Savaşı" sonucunda fethetmişlerdir. (711)
Avrupa'daki bu Emevi ilerleyişi Franklarla 732 yılında yapı-
lan "Puvatya Savaşı"na kadar sürmüştür.
Bu dönemde yöneticilerin uyguladığı Arap milliyetçiliğinden
dolayı toplum dört sınıfa ayrıldı, Bunlar Müslüman Araplar,
"Mevali" denilen Müslümanlığı kabul etmiş Arap olmayan
Müslümanlar, "Zimmi" denilen Müslüman olmayan halk ve
kölelerdir.
NOT
Emeviler Dönemihde sekizinci halife olan Ömer bin Abdülaziz Dönemihde
mevalilerden alınan cizye vergisi kaldırıldı, toplumsal ayrıcalığa son verildi.
Bu yüzden Ömer bin Abdülazize ilk dört halifenin yönetim anlayışına uygun
hareket ettiği için "Beşinci halife" denilmiştir.
• Emeviler Dönemi'nde fethedilen yerlerdeki sanat anlayışı
da Islam sanatını etkilemiştir. İlk defa mimaride mihrap, mi-
nare ve şadırvan (abdest alınan yer) yapılmıştır,
