4)
O) BENİM
HOCAM
b. Marshall Planı (1948)
II. Dünya Savaşı'ndan zarar gören ve SSCB tehditlerine ma-
ruz kalan 16 Avrupa devletine yapılan "Dış Yardım Kanunu'nun
bilinen ismidir, Bu yardımları alan ülkeler arasında Türkiye ve
Yunanistan da bulunmaktadır, Marshall Planı doğrultusunda 16
Avrupa ülkesi kendi aralarında "Avrupa Ekonomik ve İş Birliği
Antlaşması "nı imzalamıştır.
NOT
ABD'lin Marshall Planı'nı uygulamaya koymasının ardından SSCB'nin COME-
CON ülkelerine ekonomik yardımda bulunmasını Öngören "Molotof Planı" uy-
gulamaya konmuştur,
c. NATO'nun Kuruluşu (1949)
SSCB'nin Avrupa'da yayılmacı
politikasına karşı İngiltere, Fransa,
Hollanda, Belçika ve Lüksemburg
bir araya gelerek "Batı Avrupa Birli-
ği"ni kurdular. Ancak SSCB'ye güçle-
ri yetmeyen bu devletler ABD'nin bu
savunma paktını desteklemesini iste-
diler. Bunun üzerine ABD, ingiltere, Fransa, Belçika, Hollanda,
Lüksemburg, Danimarka, İzlanda, Norveç, Portekiz, Kanada ve
İtalya bir araya gelerek Kuzey Atlantik Savunma Örgütünü
(NATO) kurdular, Kuruluşa Türkiye ve Yunanistan 1952 senesinde
üye olmuşlardır.
d. Avrupa Konseyinin Kuruluşu (1949)
İngiltere, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Da-
nimarka, Norveç, İsveç, İrlanda ve İtalya taralından 5 Mayıs
1949'da kurulmuştur, Konseyin amacı, üye ülkeler arasında başta
ekonomi olmak üzere insan haklan, hukuk, medya, sağlık, eğitim,
kültür, spor ve benzeri birçok konuda iş birliği yapmaktır. Konseye
Türkiye 1949'da üye olmuştur.
e. Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) (1951)
Avrupa ülkeleri arasında birlik oluşturulmasını amaçlayan
bu girişim Fransız Dışişleri Bakanı Schuman tarafından 1950'de
ortaya atıldı. Schuman Fransız ve Alman kömür - çelik üretimini
denetleyecek bir örgütün kurulmasını istedi. Bunun üzerine AI-
manya, Fransa, Belçika, Hollanda, İtalya ve Federal Almanya
bir araya gelerek 1951'de Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunu
kurdular. Girişimin başarıya ulaşmasıyla daha geniş bir ekonomik
birleşmeyi hedefleyen Avrupa ülkeleri bu seferde 1957 yılında yap-
tıkları Roma Antlaşması ile de Avrupa Ekonomik Topluluğunu
kurdular.
Soğuk Savaş (19417 - 1990)
B. PAYLAŞILAMAYAN ORTA DOĞU
1. İsrail'in Kuruluşu (1948)
Filistin Sorunu, İngiltere Dışişleri Bakanı Balfour'un 2 Kasım
1917'de Siyonist Federasyonu başkanına gönderdiği mektupla
Filistin'de bir Yahudi devletinin kurulduğunu kabul etmesi ve böl-
geye Yahudi göçüne izin veren tarihî 'Balfour Deklarasyonu” ile
başladı. Bu tarihten sonra Filistin'e yüz binlerce Yahudi göç etti.
II, Dünya Savaşı'nda bu sorun 1947 yılında Birleşmiş Milletlere gö-
türüldü.
NOT
Bu süreçle İngiltere, Birleşmiş Milletlerden Filistin Özel Komitesi oluşturul-
maşını ve konu İle İlgili rapor hazırlanmasını İstedi, Bunun üzerine komite
çoğunluk ve azınlık planı olmak üzere iki seçenek ortaya koydu. Çoğunluk
Planı'na göre Filistin Devleti; Yahudi ve Arap Devleti olarak ekonomik bağlar-
la birbirine bağlı iki devlet olacaktır. AzınlıkPlanı'na göre ise Kudüs merkezli
Filistin Federal Devleti kurulacaktır.
Birleşmiş Milletler Ğe yaptığı toplantı sonrasında Filistin top-
raklannda İki devletli bir yapının oluşturulmasını ve Kudüs'ün de
tarafsız bir şehir olması kararını verdi. İngiltere'nin 1948'de Filistin
üzerindeki mandasını kaldırmasıyla Yahudiler İsrail Devleti'nin
kurulduğunu ilan ettiler. Bu devleti ilk tanıyan devlet ise ABD oldu,
NOT
Israil Devleti'ni tanıyan ilk devlet ABD, ilk tanıyan Müslüman ülke Türkiye, ilk
tanıyan Arap devleti ise Mısır olmuştur. Israil Devletihin 14 Mayıs 1948'de
ABD ve SSCB tarafından resmî olarak tanınmasına Filistinliler • Felaket Günü'
anlamına gelen "El Nakba' adını vermişlerdir.
2. Eisenhower Doktrini
Mısır Devlet Başkanı Nasır'ın Süveyş Kanalı'nı millîleştirdiğini
açıklamasıyla Süveyş Krizi ortaya çıktı, Bölgenin SSCB'nin kont-
rolüne girmesini istemeyen ABD Başkanı Eisenhower 5 Ocak 1957
yılında Amerikan Kongresi'nde tarihe "Eisenhower Doktrini" diye
geçecek olan isteklerini kabul ettirdi, Buna göre, doktrinin amacı;
Orta Doğu ülkelerine ekonomik ve askerî yardım yapmak, olası
bir saldırı (SSCB) ihtimaline karşı ABD askerlerini bölgeye gön-
dermekti, Bu doktrini kabul eden ve yararlanan ülkeler İse Türki-
ye, Lübnan, Afganistan, Irak, Mısır, Tunus, Fas, Pakistan ve
İsrail olurken, Suudi Arabistan, Mısır, Suriye, Ürdün ise doktrine
tepki gösterdi,
