32.
o
"aaxa" şeklinde kendine has bir katiye şeması bu-
lunur. ilk iki dizesi doldurma dizedir ve burada asıl
söylenmek İstenene bir hazırlık yapılır.
Divan şiirinde bestelenmek için yazılan 4 dizelik
bentlerden oluşan, nakaratları bulunan nazım şek-
lidir.
Özel bir ezgisi vardır. 8'Ii hece Ölçüşü ile söylenir.
Çoğunlukla doğa, güzellik, ayrılık, kavuşma gibi duy-
guşal ve lirik temalar bu nazım biçimiyle söylenir.
Divan edebiyatına özgü bu nazım şekli, bir gazelin
her bir dizesine bir kışa dize eklenmesiyle Oluşur.
Bu özellikler aşağıdaki nazım biçimlerinden hangi-
siy le
A) Ah o beni o beni
Kâkül örtmüş o beni
Ben yârimi unutmam
Unutsa da o beni
B) Deryalarda olur bahri
Doldur ver içeyim zehri
Sunam gurbet elin kahrı
Ya çekilir ya çekilmez
C) Ah eylemeğe başladı âyâ bu ne hâlet
N'olşun bu hararet
Bilmem yine bir derd mi var bülbül-i canın
Ol mürg-ü nihânın
D) Sevdiğim canım yolunda hâk İle yeksân olduğum
İyddir çık nâz ile seyrâna kurbân Olduğum
Ey benim aşkında bülbül gibi nâlân olduğum
İyddir çık nâz İle seyrana kurbân olduğum
E) Ya Rab dilimi sehv ü hatâdan sakla
Endişemi tezvir ü riyâdan şakla
Başdım reh-i vâdî-i rubâîye kadem
Ta'n-ı har-' nâdân-ı dü-pâdan sakla
33.
34.
II.
"Marmara'nın birer siyah gergedan gibi uyuyan ada-
ları, denizin kurşunimsi maviliğine batan bu canlı
arz ve uzaklardan geçen güneşin pembe, eflatun,
İnci renkleriyle hülyalı tülleriyle renklenen ufukları!"
(s. 44) Handan
"Bahçenizin yeşil gölgeliğinde geçen saatleri şimdi
mütemadiyen ihya ediyor, tekrar yaşıyorum. O bah-
çe, geçen senelerle gelecek yıllar arasında sihirli
bir durak gibidir. Orada bir daha unutmamak üzere
madde arkasındaki hakikati sezdim. Orada 'cennet'
denilen şeyin İnsanlara mukadder olabileceğini dü-
şündüm." (ş. 81) Son Eseri
Halide Edip Adıvar'ın romanlarından alınan metinlerle
İlgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)
B)
C)
D)
E)
l. metinde Marmara'nın adaları, benzetme yoluyla taş-
vir edilmiştir.
II. metinde bahçe, cennete ve sihirli bir durağa benze-
tilmiştir.
l. metinde betimlemeye ağırlık verilmiştir.
II. metinde hâkim anlatıcı kullanılmıştır.
Her iki metinde de niteleyici sözcükler bulunmaktadır.
Genç Kalemler dergisinde yayımlanan Yeni Lisan maka-
leşinden başlayarak tüm öykülerinde aydınlanma ve millî
bilinci satırlara ve satır aralarına yerleştirir. Yeni Lisan
makalesindeki "uyanınız" sözcüğü, bu bağlamda çok
önemli ve dikkate değerdir. Uyanmak-uyumak ikilemin-
deki bireylere dönük olan bu "uyan" kipinin emir nitelikli
olması, zorunluluğu ve kaçınılmazlığı anlatır. O dönemde
"intibah" sözcüğünün kullanımı yaygınken yazarın Türkçe
"uyanmak" fiilini tercihi, benimsediği ve benimsetmeye
çalıştığı değerlere dönük mesajları içerir.
Yukarıdaki parça Millî Edebiyat Dönemi anlayışının
hangi yönüne vurgu yapmaktadır?
A)
B)
C)
D)
E)
Anadolu insanının yaşantısına ve duygularına yer
verme
Realizm akımından etkilenme
Daha çok olay hikâyesi yazma
Halkl millî dil ve tarih konuşunda bilinçlendirip halkta
farkındalık yaratma
Hikâyenin konuşunu İstanbul dışına taşıma
