NÜFUS ve YERLEŞME
2- Nüfus, tüketimi artırar* ekonuniyi canh tutar. Bu durun üreüni artıra-
rak gelişmeyi hızlandırır.
3- Nüus Müş humm kalkmrna tundan fazla ve sağ*
hizmetlerinin yetersiz kalmasına, işsizlik artışına ve göçe neden olur.
4- İyi eğitmiş bir nMus ülkelerin kalkınmasını en büyük katkıyı sağlar.
B. Nüfus Sayımları
Bir ülkede nûfusla İlgili çeşit" bilgiler elde etmek amacıyla nüfus sayımları
yapılır. Bununla bMlkte, nüfusla ilgili blIgHer anketler ve karnuoyu yokla-
malan gibi çalışmalarla da elde edilebilir.
Nüfus sayımlarmda aşağthki veriler e":
Ülkenin, İl ve ilçelerle çeşitli yerleşirn birİrnIerİnİn nühMu,
Nüfusun eğitim, yaş ve cinsiyet
Nüfusun ekononH (hizmet, sanayi, tartm vb.) seMI«e gthe
Meslek gruplarının ve bu alanda geçimini sağlayan nühıs.
Kentsel ve kırsal nüfus,
Medeni hal (evli, bopmuş).
/ Aile (hane) sayısı,
Nüfus artış hm,
Doğum ve ölüm oram,
Nüfus hareketleri (İç ve dış göçler).
Ülkelerin ekonomik ve sosyal yatınm planları yapılırken nüfus sayımlarıyla
elde edilen veriler dikkate ahtu.
Nüfusun yapışı ve potansiyeli bilinmeden eğitim, sağlık. güvenlik. sanayi.
turizm, ulaşmı ve tarımla ilgili planlar ya da şehir planlamaları (yol.
trafik, altyapı hizmetleri, çevre vb.) ve bu doğrultudaki yatırırnlar da yapıla-
Örneğin , eğitlrn İle İlgili planlamalar yapılırken, İköğretirn. vb. Okul
na gelmiş kişi sayısı biünmeden tutarü planlama ya da yatınınlar yapdarnaz.
Ya da şehir planlamalan yapılırken, nüfus artış hm, göç dina durumu gibi
etmenler dikkate *tarak yapılır.
Türkiye'de Nüfus Sayımları
Cumhuriyet döneminde İlk nüfus şayûnı 1927'de yapılmıştır. İkincisi 1935
ythnda yapılan nüfus sayımları, 1 yılma kadar her beş yılda yaptnıştr.
1990dan sonra her 10 yılda bir yapılması kararlaştırılmıştır. Ancak seçme
ve seçilme yaşınm düşürülmesi nedeniyle. Sayısının belirlenmei
amacıyla 1997'd6 de nüfus sayım yapılması gereği duyulmuştur.
Türkiye'de en son nüüs Sayımı 2000 yılında yapdrnıştw. Suttaki nühJş
sayımınm 2010 yılında yapılması planlanmıştır.
TMdye•de yapılan nühlş şayunhnna göre nüüs, nüh.E hm ve
yoğunluğu Tabib-l 'de gösterilmiştir.
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı / Soru Bankası
ÖRNEK SORU:
Nüfusk iği" genel ohrak
sapnhn
Aşağıdakilerden hangisi yahuzc.a
sayımlarıyla edilemez?
A) göre Muş
B) Yaş gruphnna göm
D) Çahşma çağın"ki nüfus
E) göre okuoazar
çöZûM:
başına düşen mim ge"r, Menin miM
geWrmİn nüfusa
gew,
YANIT: C
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisi nüfus savum
yapıhnasmm amaçlarm"n biri değil-
A) Nüfus artş huy be"nwk
B) Yafrmnhn planlarnak
D) hakkmth
ÇÖZÜM:
Konut tiplerini saptamak nüfus saym
yapM7-zsımn
YANIT: C
Nüfus Yıllık Nüfus Artış
Miktarı Oranı (Binde)
Yılı
1327
1935
1940
1945
1950
1955
1960
1965
1970
1975
1980
1985
1997
2000
2004
13648
1 158,018
17
18 790.174
20 7,188
24064 763
27 754
31 ,421
35 176
40 7719
44 736.957
50 664 458
56 473,035
62,865574
67 927
71 789.ooo•
21 1
19,6
106
217
27,8
24,6
25
6
24.9
197
17
166
Yoğunluk
(km2/kişi)
18
21
23
24
27
31
36
41
45
52
58
66
73
81
88
93
Tablo- l; Türkiye'de nüfus sayman vo sonuçlan, DİE
• W tahmini
Nüfus (Milyon k*i)
0
Gaf".
y" k" Türkiye•rh rü.şu b« kanat (53
Bu nedenle kilorn*e kueye saym (arRrnetik nüfus yoğurduğu)
sürek" artış *termişür.
Ülke
1. çgt_
Hindistan
Z
ABD
3.
4.
5.
Pakistan
6.
7. 9şya
8.
Nüfusu Sıra
(milyon)
1.308
295
220
184
155
144
139
Nüfusu
Ülke
(rrülyon)
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
MCkSika
Vietnam
Fil nıer
Mısır
129
128
106
83
83
82
73
Tablo-2.: fazla
(BM, 2004 tahmini verileri)
TûrkWe'nh nüfuaj 72 rnhyorw aşlT*. Bu miktarh Türkiye.
rMjs bûyMüğü bakımından Dünya'da 16. arada; Avrupa'da, Alman-
"Va y« (TaM-2).
yanında nMIS yoğunluğu (93 kişi/km9
'nam aras"a yer
ÖRNEK SORU:
Bir ülkede nüfus yoğunluğunun zaman
İçinde artması,
L Dplarn 'Musul,
II. doğurganlık oranının,
Ml. Nelerden gelen göçlerin,
M bebek ölûrn oraklının
niceliklerinden hangilerinin artması ile
açıklanamaz ?
A) Yalmzll B) Yamıv C) iveli
E)N1veN
D)1veN
çözüM;
Bebek Ölüm Orammn artmay ûlkenh nüfus
yoğunluğunu anıran etkenlerden biri de-
YANIT: B
ÖRNEK SORU:
Yukandaki haritada numaralanmış yöre.
'erden hangisi yeryüzünün seyrek nû•
'uslanmış alanlarından biridir?
A)' Bill E)”
ÇÖZÜM:
Çöl İkMninin etkili Olduğu III. yöre yerleş-
etverişN değildir.
YANIT: C
Coğrafya -2 Konu Arlafrmh Soru Bankası
