NOKTALAMA İŞARETLERİ
*** Benzer örneklerin sürdüğünü göstermek için
kullanılır.
Yüzumüzü ağartan nice şairler vardır : Fuzuli, Baki,
Nedim...
Halının üzerinde renk renk çiçekler, nakışlar,
desenler...
*** Söylenmek istenmeyen kelimelerin yerine
konur.
Olaya A.. da karışmış
SORU İŞARETİ (?)
*** Soru bildiren cümle ya da sözlerin sonuna
konur.
Söylediklerin doğru mu?
Sular mı yandı?
Neden tunca benziyor mermer?
UYARI: Bazen cevabın ne olacağı sözün gelişinden
belli olan cümlelerin sonuna da soru işareti konur:
Haksız mıyım? Onun gibisi bu dünyaya geldi mi?
*** Bilinmeyen yer, tarih gibi durumlar için
kullanılır.
Fuzuli - 1556)
*** Bir bilginin şüpheyle karşılandığı ya da kesin
olmadığı durumlarda parantez içinde soru
işareti kullanılır.
Bu şiiri askerdeyken (?) annesine yazmış.
Uyarı: mı/mi edat cümleye zaman anlamı katıyorsa
soru işareti konmaz:
Bulutlar dağıldı mı yola çıkarız.
Eve geldi mi gideceğiz.
Uyarı: Soru ifadesi taşıyan sıralı ve bağlı cümlelerde
soru işareti en sona konur. Elbiseyi babası mı aldı,
annesi mi aldı?
ÜNLEM İŞARETİ (!)
*** Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi
duyguları anlatan cümlelerin sonuna konur.
Yazık sana! Tuh sana!
Sen de mi Bürütüş!
*** Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra
konur.
Ak tolgalı beylerbeyi haykırdı. İlerle!
*** Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı
kazandırmak için ayraç içinde ünlem işareti
kullanılır. Günde 2000 soru çözermiş (!)
KISA ÇİZGİ (-)
*** Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır
sonuna konur.
Konuşulanlara kızıyor, ağza alınmayacak küfürler
ediyordu.
*** Ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için
kullanılır.
Kapıdan bakan kadın -iri gözlü olan -annemin okul
arkadaşıymış.
*** Dil bilgisinde kökleri ve ekleri ayırmak için
konur.
dur -gun, su -la , yol -cu -lük
*** Dil bilgisinde eklerin başına konur.
-den, -in, -i, -ce
** *Kelimeler arasında "-den...-a, ve, ile, ila,
arasında” anlamlarını vermek için kullanılır:
Türkçe-Fransızca Sözlük, Aydın-izmiryolu, Ankara-
İstanbul uçak seferleri, Türk-Alman ilişkileri, Ural-
Altay dil grubu, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi,
09.30-10.30, Beşiktaş-Fenerbahçe karşılaşması, 1914-
1918 Birinci Dünya Savaşı, 2003-2004 öğretim yılı.
TIRNAK İŞARETİ
*** Başka bir kimseden ya da yazıdan olduğu gibi
aktarılan sözler tırnak içine alınır.
O bize : "Siz gidin ben sonra geleceğim." demişti.
UYARI: Aynen alınmayan söz ve yazılar tırnak
içinde gösterilemez.
3
