NİCELEME MANTIĞI - TEMEL KURALLAR - DENETLEMELER
Tikel Niceleyici Sembolleri: "Kimi, bazı, birkaç, bir bölümü" gibi tikel niceleyici ifadelerin olduğu önermeler "3" sembolü
ile gösterilir.
Örnek:
"Bazı insanlar öğrencidir." önermesi tikel niceleyici önermedir. Önermede özne belli bir kişiyi belirtmediği için "3xFx"
şeklinde sembolleştirilir.
"Pazı-inşanlar öğrencidir."
Niceleme mantığında çıkarımlar önermelere benzer şekilde sembolleştirilir.
Örnek:
Bütün can"lar ölümlüdür. (vxFx)
Mum canlıdgr. (Ga)
O hâlde, Murat ölümlüdür. (.•.Fa)
Bu çıkarım;
(VxFx)
(Ga)
şeklinde sembolleştirilebilir.
TEMEL KAVRAMLAR
Değişken: Önermelerde belirsiz olan özneyi göstermek için kullanılan x, y, z gibi sembollerdir.
Ad Değişmezi: Tekil önermelerin öznelerini gösteren sembollere denir.
Ornek: "Ozlem terzidir." önermesinde Ozlem (a) belirli bir kişiyi gösterir.
Yüklem Değişmezi: Yüklemi gösteren sembollerdir.
Örnek: "Özlem terzidir." önermesinde terzi (F) yüklemdir. Önerme "Fa" biçiminde sembolleştirilir.
Açık Önerme: İçinde x, y, z gibi değişken geçen önermelere denir. Açık önerme, belli bir kişi ya da nesneyi işaret etme-
diği için doğruluk değeri taşımaz.
Ornek:
x terzidir.
y vatanseverdir.
Kapalı Onerme: Belirli bir doğruluk değeri taşıyan önermelere denir. "x terzidir." ve " y vatanseverdir." açık önermelerin-
de x yerine konulan terim onu kapalı önerme yapar.
Ornek:
Özlem (x) terzidir.
Ahmet vatanseverdir.
Evren: Bir açık önermede değişkenin yerini alabilecek tüm varlıkların bulunduğu kümedir. biçiminde gösterilir.
Ornek:
E: (Ahmet, kedi, Ayşe..
MANTIK - AYT
MEBİ KONU ÖZETLERİ
89
